Baltaç rayonu — Vikipediya
Baltaç rayonu | |||
---|---|---|---|
![]() | |||
| |||
56°20′37″ şm. e. 50°12′19″ ş. u. | |||
Ölkə | |||
Tarixi və coğrafiyası | |||
Yaradılıb | 10 avqust 1930 | ||
Sahəsi |
| ||
Hündürlük | 129 m | ||
Əhalisi | |||
Əhalisi |
| ||
Rəsmi sayt | |||
![]() | |||
![]() |
Baltaç rayonu (tatar. Baltaç rayonı, Балта́ч районы) — Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. Respublikanın şimalında yerləşir. İnzibati mərkəzi Baltaç şəhəridir.
Coğrafiyası
[redaktə | mənbəni redaktə et]Tatarıstanın Kukmara, Arça, Saba rayonları, Kirov vilayətinin Malmıj rayonu və Mari El Respublikasının Mari-Turekski rayonu ilə həmsərhəddir.
Relyefi hündürlüyü 170–200 m olan yüksək bir düzənlikdir. Çay şəbəkəsi Şuşma çayı və onun qolları Arbor, Kuqubork və Kuşket ilə təmsil olunur.
Tarixi
[redaktə | mənbəni redaktə et]1920-ci ilə qədər rayonun ərazisi Kazan vilayətinin Kazan qəzası və Vyatka quberniyasının Mamadış qəzasına daxil idi. 1920-1930-cu illərdə rayon Arça və Mamadış kantonlarının, 1930-1932-ci illərdə isə Tyunterski rayonunun tərkibində idi.
2 mart 1932-ci ildə Tyunterski rayonu Baltaç adlandırıldı. 1 fevral 1963-cü ildə ərazinin Arça rayopnuna verilməsi ilə ləğv edilir və 12 yanvar 1965-ci ildə isə bərpa edilir.
Yerli özünü idarəetmə
[redaktə | mənbəni redaktə et]Baltaç rayonu ərazisinə 1 şəhər və 17 kənd inzibati vahidliyi daxildir. Rayon ərazisinə ümumilikdə 77 yaşayış məntəqəsi daxildir[2].
Əhali
[redaktə | mənbəni redaktə et]- Urbanizasiya
Şəhər şəraitində (Baltaç q) rayon əhalisinin 24,77 % yaşayır.
Nəqliyyat
[redaktə | mənbəni redaktə et]16K-0396 Kazan-Malmız avtomobil yolu Baltaç-Şemordan-Boqatye Sabı-Tyulyaçi yollarından (həmçinin Kukmora və Vyatskiye Polyanı yaxınlığındakı körpü), 16K-0520 Baltaç-Tsipya, 16K-0533 "ərazisindən keçir. Şişiner - Tsipya - Mari-Turek."
Rayondan heç bir dəmir yolu xətti keçmir (ən yaxın stansiya Şemordan, Baltaçdən 21 km məsafədədir). Baltaçın şimalında bir hava məkanı var.
Tanınmış şəxsləri
[redaktə | mənbəni redaktə et]Qilmutdinov Gayfutdin - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı. Smail kəndində anadan olub.
Qriqori Serqeeviç Medvedev (1904-1938) - Udmurt yazıçısı. Kiçik Lızi kəndində anadan olub.
Mixail Vladimiroviç Fedorov (1904-19 ??) - Sovet hərbi rəhbəri, qvardiya polkovniki, Biktyaşevo kəndində anadan olub.
Ravil Fəxretdinov (1937-2014) - məşhur tatar tarixçisi-alimi, arxeoloq, akademik və yazıçı.
Haris Salixcan - din xadimi və yazıçı.
Vasil Bulatov - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.
Ramil Notfullin (1961) - Tatarıstan Respublikasının Baltaç rayonunun icra başçısı (2012-ci ildən).
KİV
[redaktə | mənbəni redaktə et]Rayonda “Hezmət” (Əmək) - Azlane qəzeti tatar və udmurt dillərində nəşr olunur.
İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx (rus.).
- ↑ "Устав Балтасинского муниципального района Республики Татарстан (с последними изменениями от 30.03.2012 г.)" (PDF). 2016-03-08 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-06-11.