سنگنوشته مهرنرسی - ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
سنگنوشتهٔ مهرنرسی | |
---|---|
![]() | |
![]() | |
نام | سنگنوشتهٔ مهرنرسی |
کشور | ایران |
استان | فارس |
شهرستان | فیروزآباد |
بخش | مرکزی |
اطلاعات اثر | |
کاربری | سنگنوشتهٔ یادبود |
دیرینگی | نیمهٔ اول سدهٔ پنجم میلادی |
دورهٔ ساخت اثر | دوره ساسانیان |
بانی اثر | مهرنرسه |
اطلاعات ثبتی | |
شمارهٔ ثبت | ۱۹۳۱۷[۱] |
تاریخ ثبت ملی | ۱ مرداد ۱۳۸۶ |
سنگنوشتهٔ مهرنرسی سنگنوشتهای بر دامنهٔ کوه جنوبی گذرگاه تنگاب،[۲] در مسیر جادهٔ باستانی شهر گور است که به فرمان مهرنرسی وزیر ساسانی و به یادبود احداث پلی در این محل نگاشته شدهاست.[۳] کتیبه مهرنرسه در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد.
ویژگیها
[ویرایش]سنگنوشته بر سطحی به ابعاد ۸۰ در ۵۰ سانتیمتر و در هفت سطر درشت پهلوی نوشته شده[۴] و در آن آثار فرسایش به ویژه در سطرهای اول، ششم و هفتم دیده میشود.[۵] هم سنگنوشته و هم بقایای پل مربوط به آن نزدیک نقشبرجسته تاجستانی اردشیر بابکان قرار دارند.
کشف و خوانش
[ویرایش]نخستین بار ارنست هرتسفلد در گزارش سال ۱۹۲۴ خود به انجمن خاورشناسی آلمان از وجود این سنگنوشته خبر داد[۶] ، اگر چه ندانسته آن را متعلق به ابرسام وزیر اردشیر بابکان دانست. در سال ۱۹۴۷ رومن گیرشمن نسخهای از سنگنوشته و برگردان فرانسوی آن را ارائه داد. او نیز مانند هرتسفلد معتقد بود که سنگنوشته به سفارش ابرسام نوشته شدهاست .[۵]
والتر هنینگ زبانشناس که در درستی خوانش هرتسفلد و گیرشمن تردید داشت، ضمن سفری به ایران در سال ۱۹۵۰ فرصت یافت تا کتیبه را از نزدیک ببیند و یک قالب لاتکس از آن بگیرد. با بررسی دقیق قالب، سرانجام هنینگ توانست نام واقعی صاحب سنگنوشته – مهرنرسی – را در میانه سطر یکم و انتهای سطر چهارم بازشناسد.
متن
[ویرایش]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/38px-Wikisource-logo.svg.png)
- نویسهگردانی
ZNE pwhly mtrnrshy ZY RBA prmt’l rwb’n ZY NPŠE r’dy MN SBW ZY NPŠH plm’t bstny MNW PWN ZNE r’sy YATWN mtrnrshy APš prcndyn ’plyny ’yw ABYDWN AYKš ZNE wtly KON bsty APš AD yzd’n hdyb’l mwsty W KDBA BYN LAYTY
- آوانویسی
ēn puhl Mihrnarseh ī wuzurg framadār rūwān ī xwēš rāy az xīr ī xwēš framād bastan kē pad ēn rāh āmad Mihrnarseh u-š frazandān āfrīn ēw kunēd u-š ēn widār nūn bast u-š tā yazdān ayār must ud drō andar nest
- ترجمه
این پل به دستور مهرنرسه، وزرگ فرمذار، برای شادی روان خویش و با هزینهٔ خویش ساخته شد. هر که به این راه بیاید، مهرنرسه و فرزندانش را آفرین کند زیرا که او این گذرگاه را در اینجا بنا نهاد. با کمک و لطف خداوند، نادرستی و فریب در آنجا نخواهد بود
جستارهای وابسته
[ویرایش]پانویس
[ویرایش]- ↑ «دانشنامه تاریخ معماری ایرانشهر: کتیبه مهرنرسه». بایگانیشده از اصلی در 13 اكتبر 2019. دریافتشده در 13 اكتبر 2019. تاریخ وارد شده در
|بازبینی=،|archive-date=
را بررسی کنید (کمک) - ↑ «سایت تخصصی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری: پل مهرنرسه». بایگانیشده از اصلی در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۱. دریافتشده در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۲.
- ↑ تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، ص ۹۵و ۹۶
- ↑ «دانشنامه آریانیکا: بقایای پل مهرنرسه، فیروزآباد فارس». بایگانیشده از اصلی در ۶ مارس ۲۰۱۶. دریافتشده در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۲.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ The Inscription of Firuzabad by W. B. Henning
- ↑ متن گزارش هرتسفلد (به آلمانی)
منابع
[ویرایش]- تفضلی، احمد، و به کوشش آموزگار، ژاله. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. تهران: انتشارات سخن، ۱۳۷۶ شابک ۹۶۴−۵۹۸۳−۱۴−۲