شمال - ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
شُمال یا اَپاختَر، یکی از چهار جهت اصلی است که در نقشهها بهطور قراردادی معمولاً به سوی بالا است. شمال نقطه مقابل جنوب است و °۹۰ با خاور و باختر اختلاف زاویه دارد و خود در زاویه °۰ جای دارد.
جهتهای جغرافیایی |
---|
ریشهشناسی
[ویرایش]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Compass_Rose_English_North.svg/200px-Compass_Rose_English_North.svg.png)
شمال واژهای عربی و فارسی آن اَپاختَر یا گاهی هودَر است.[۱][۲]
در زبان پارسی میانه، خشکیهای شمال غربی کره زمین را وُروبَرشت و خشکیهای شمال شرقی را وُروژَرشت مینامیدند.[۳][۴]
در بُندَهِش آمده که برای هر جهت اصلی یک سپاهبد گمارده شده و سپاهبد شمال، ستاره هفتاورنگ (محتملاً نگهبان شمال) است.[۵]
واژه آپاختر در پارسی نوین به باختر تبدیل شده و برای غرب به کار میرود.
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ لغتنامهٔ دهخدا، سرواژه آپا.
- ↑ لغتنامهٔ دهخدا، سرواژه باختر.
- ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانیشده از اصلی در ۱۰ اوت ۲۰۰۸. دریافتشده در ۱۹ سپتامبر ۲۰۰۷.
- ↑ MacKenzie, D. N. (1971), A Concise Pahlavi Dictionary, London: Curzon Press
- ↑ بهار، مهرداد: پژِوهشی در اساطیر ایران، پاره نخست و دویم، چاپ سوم، نشر آگه، تهران ۱۳۷۸، صص۵۵ و ۶۴