فرامرز رفیعپور - ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
فرامرز رفیع پور | |
---|---|
![]() | |
زاده | ششم تیر ۱۳۲۰ تهران |
محل زندگی | تهران |
تخلص | هیچِ هیچ |
پیشه | جامعهشناس استاد دانشگاه پژوهشگر نویسنده |
زمینه کاری | جامعهشناسی |
ملیت | ایرانی |
تحصیلات | کارشناسی ارشد (فوق لیسانس پیوسته) مهندسی کشاورزی با موضوع اقتصاد جامعه روستایی، ۱۳۴۷ ( دانشگاه هوهِنهایم) دکتری علوم اجتماعی، ۱۳۵۲ (دانشگاه هوهِنهایم) فوق دکتری روش تدریس، ۱۳۵۳ (دانشگاه کاسل) پروفسوری جامعهشناسی توسعه روستایی، ۱۳۶۳ (دانشگاه هوهِنهایم) |
دانشگاه | شهید بهشتی و دانشگاه هوهنهایم |
بنیانگذار | روش تحقیق در ایران |
استاد | هارتموت آلبرشت |
دلیل سرشناسی | نظریات ارائه شده در زمینه مطالعات جامعهشناسی |
همسر(ها) | نیره حکمی |
فرزند(ان) | علی بابک، علی برزو، امیر یونس، مونا |
جوایز
|
فرامرز رفیعپور (زادهٔ ۱۳۲۰ در تهران)، جامعهشناس، پژوهشگر و نویسنده ایرانی است.[۱] او عضو پیوسته فرهنگستان علوم ایران و استاد بازنشسته دانشگاه شهید بهشتی میباشد[۲][۱] و از او، که از برجستهترین جامعهشناسان ایران میباشد، با عنوان پروفسور یاد میشود.[۱] وی در سال ۱۳۸۹ به عنوان چهره ماندگار جامعهشناسی و در سال ۱۳۹۰ به عنوان استاد برجسته جایزه علمی علامه طباطبایی بنیاد ملی نخبگان برگزیده شد.[۳]
وی دارای دکترای علوم اجتماعی از دانشگاه هوهِنهایم اشتوتگارت، فوق دکترای روش تدریس از دانشگاه کاسل ایالت ویتسنهاوزن، و درجه پروفسوری در جامعهشناسی توسعه روستایی از دانشگاه هوهِنهایم است.[۱]
زندگی
[ویرایش]در سال ۱۳۲۰ در تهران زاده شد.[۱]
تحصیلات
[ویرایش]در سال ۱۳۳۹ دیپلم دبیرستان را در تهران گرفت.[۱] در سال ۱۳۴۵ مدرک کارشناسی در رشتهٔ مهندسی کشاورزی را کسب نمود و دو سال بعد، در سال ۱۳۴۷، با نوشتن پایاننامه ای به موضوع اقتصاد کشاورزی در جامعه روستایی موفق به کسب کارشناسی ارشد در مهندسی کشاورزی گشت و از دانشگاه هوهِنهایم آلمان فارغالتحصیل گردید.[۴] او رساله دکترای خود را، در جامعهشناسی روستایی، به راهنمایی استادش پرفسور هارتموت آلبرشت (که کتاب آناتومی جامعه را به وی تقدیم نموده) نوشت و در سال ۱۳۵۲ از آن در دانشگاه هوهِنهایم اشتوتگارت دفاع نموده، موفق به کسب درجه دکتری گردید. وی در سالهای ۱۳۵۲/۵۳ دوره تحقیقاتی فوق دکتری را در رشته روش تدریس با موفقیت در دانشگاه کاسل ویتسنهاوزن گذراند.[۴] رفیع پور در سال ۱۳۶۶ موفق به کسب درجهٔ شایستگی (درجه علمی) (رساله پروفسوری) در «جامعهشناسی توسعه روستایی» از دانشگاه هوهِنهایم اشتوتگارت گردید.[۴] و از آن سال تا سال۱۳۸۳ پرفسور مدعو در رشته جامعهشناسی روستایی در دانشگاه هوهِنهایم بود.
سوابق علمی
[ویرایش]پس از دریافت درجهٔ پروفسوری از دانشگاه هوهِنهایم اشتوتگارت در سال ۱۳۶۶، تا سال ۱۳۸۳ در این دانشگاه تدریس کرد و همزمان در دانشگاه شهید بهشتی نیز با سمت استادی مشغول تدریس شد.[۱][۴] در سال ۱۳۶۷ (۸۹–۱۹۸۸) استاد مدعو دانشگاه ویسکانسین - مدیسون آمریکا بود.[۲][۴]
در سال ۱۳۷۱ استاد نمونه دانشگاه شهید بهشتی و در سال ۱۳۷۵ به عنوان استاد نمونه مؤسسات آموزش عالی ایران انتخاب شد.[۴] در سال ۱۳۷۹ عضو کمیسیون علوم انسانی شورای پژوهشهای کشور، در ۱۳۸۲ عضو هیئت ممیزه دانشگاه شهید بهشتی، و در ۱۳۸۴ به عضویت شورای دانشگاه شهید بهشتی درآمد.[۴]
از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۵ رئیس دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی بود و در ۱۳۸۶ به سرپرستی کمیته علوم اجتماعی شورایعالی برنامهریزی درآمد.[۴] وی عضو پیوستهٔ فرهنگستان علوم ایران، عضو شورای پژوهشی فرهنگستان علوم ایران، عضو شورای پژوهشی فرهنگستان علوم پزشکی ایران، عضو هیئت ممیزه مرکزی علوم انسانی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، عضو هیئت امناء پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی بودهاست.[۴]
وی از سال ۲۰۰۵ برای بار دیگر، به استادی دانشگاه هوفنهایم در اشتوتگارت آلمان درآمد.[۴] وی در گروه علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی نیز با سمت استادی مشغول به تدریس بودهاست.[۴]
دیدگاهها و نظریات
[ویرایش]دو کتاب «توسعه و تضاد» و «آناتومی جامعه» وی در جامعهٔ دانشگاهی علوم اجتماعی ایران مورد توجه قرار گرفتند.[۱]
در کتاب «توسعه و تضاد» به تحلیل یکی از مشکلات پیچیده وقت ایران یعنی شناخت موانع رشد علمی در کشور و نیز ارائه طریقهایی برای برون رفت از آن میپردازد.[۱] این کتاب که حاصل ۱۲ سال تحقیق و زحمت مداوم وی بیان شدهاست در جایگاه نقاد سیاستهای توسعه در ایران، آن را موجب به هم زدن تعادل اجتماعی، افزایش نابرابری، تغییر ارزشها و پیدایش انواع مسائل و معضلات اجتماعی میداند. به عقیده وی این نابرابری باعث تغییر سریع ارزشهای معنوی به سوی ارزشهای مادی و بسط سودجویی و فردگرایی شده و نهایتاً رضایت اجتماعی و وحدت ملی را مورد تهدید جدی قرار دادهاست. او در این کتابها دربارهٔ مکانیزم تغییر هنجارها، از دو مقطع (مقطع «انقلاب و دوران جنگ» و دیگری «بعد از پایان جنگ و دوران توسعه») که در آنها هنجارها و ارزشهای اجتماعی دگرگون شدند، سخن راندهاست.[۱]
وی دربارهٔ مکانیزم این تحول و تغییر هنجارها و ارزشهای اجتماعی به یک طیف پنجگانه اشاره کرده که در این فرایند ایفای نقش میکنند: نوآورها، زودپذیرها، اکثریت زودپذیر، اکثریت دیرپذیر و در نهایت دیرپذیرها. او سپس به نوآورها و اکثریت زود پذیر و زودپذیرها اشاره کرده و یادآور میشود: «افراد ردههای بالای اجتماع چیزهایی را که برایشان امتیاز و مزیت است، تبلیغ میکنند و به آنها بها میدهند و زودپذیرها، برای آن که از این قافله عقب نمانند، آن را میپذیرند» و این جریان ادامه مییابد تا آن نمودار قوسی هر جا به ماکزیمم رسید، هنجارها و ارزشهای اجتماعی متناسب با آن پیدا میشود.[۱]
کتاب «آناتومی جامعه» مقدمهای بر جامعهشناسی کاربردی میباشد. وی در این کتاب کوشیدهاست مفاهیم و قانونمندیهای جامعهشناسی را مطرح سازد، با این تفاوت که در این نوع نابرابری جدید، اکثر گروهها با کاهش درآمد روبرو هستند و قشر متوسط در حال تقلیل است. این قالب نابرابری جدید، تغییر سریع ارزشهای معنوی به سوی ارزشهای مادی، سودجویی و فردگرایی را در جامعه گسترش داد و ملاحظات اجتماعی، اعتماد اجتماعی، انسجام اجتماعی و نظم اجتماعی و نهایتاً رضایت اجتماعی و وحدت ملی را مورد تهدید جدی قرار داد.[۱]
«کندوکاوها و پنداشتهها»، مقدمهای بر روشهای شناخت جامعه و تحقیقات اجتماعی است و وی در این کتاب «روشهای قابل اطمینان» دستیابی به شناخت به عنوان عنصر اساسی «دانش» را مطرح میسازد که میبایست در مورد جامعهشناسی پیاده شود.[۱]
«جامعه روستایی و نیازهای آن» پژوهشی بود که فرامرز رفیع پور در ۳۲ روستای استان یزد انجام داد، روشهای ساخته و پرداخته این پژوهش مورد استقبال محافل علمی آلمان نیز قرار گرفت و این کتاب از مهمترین کتابهای پژوهشی است که در دوره معاصر در عرصه جامعهشناسی روستایی نوشته شد.[۱]
آثار علمی
[ویرایش]کتابها
[ویرایش]- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۷۰ (۱۳۶۴). جامعه روستایی و نیازهای آن: پژوهشی در ۳۲ روستای برگزیده استان یزد. تهران: شرکت سهامی انتشار. چاپ سوم.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۷۲. سنجش گرایش روستائیان نسبت به جهاد سازندگی و عوامل مؤثر بر آن: پژوهشی در سه استان: اصفهان، فارس و خراسان. تهران: مرکز تحقیقات روستایی، وزارت جهاد سازندگی.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۷۵. جامعه، احساس و موسیقی: کوششی در جهت آغاز یک بررسی جامعهشناختی از اثرات سازنده و مخرب موسیقی در ایران. تهران: شرکت سهامی انتشار.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۷۵. وسایل ارتباط جمعی و تغییر ارزشهای اجتماعی: پژوهشی دربارهٔ تأثیر فیلمهای سینمایی، سریالها تلویزیونی، ویدئو، روزنامه و تبلیغات. چاپ اول، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد، چاپ دوم، ۱۳۷۸. تهران: نشرفر.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۷۶. توسعه و تضاد: کوششی در جهت تحلیل علل پیدایش انقلاب اسلامی و مسایل اجتماعی ایران. تهران: دانشگاه شهید بهشتی. چاپ چهارم، ۱۳۷۹، تهران: شرکت سهامی انتشار.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۷۸. آناتومی جامعه: مقدمهای بر جامعهشناسی کاربردی. چاپ دوم، ۱۳۸۰. تهران: شرکت سهامی انتشار.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۷۸. آنومی یا آشفتگیهای اجتماعی: پژوهشی دربارهٔ پناسیل آنومی. تهران: شرکت سروش.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۷۸. کارایی بیمارستانها: مقایسهای در سه بیمارستان دولتی، خصوصی و آموزشی. تهران: بشیر.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۸۰ (۱۳۶۰). کندوکاوها و پنداشتهها: مقدمهای بر روشهای شناخت جامعه و تحقیقات اجتماعی. تهران: شرکت سهامی انتشار. چاپ یازدهم.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۸۱. موانع رشد علمی در ایران. تهران: شرکت سهامی انتشار.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۸۲. تکنیکهای خاص در علوم اجتماعی. تهران: شرکت سهامی انتشار.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۸۳. علوم انسانی در ایران نگاهی از بیرون و درون. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۸۶. سرطان اجتماعی فساد. تهران: شرکت سهامی انتشار. برگزیده جشنواره فارابی به عنوان کتاب سال ۱۳۸۶.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۹۳. دریغ است ایران که ویران شود: جنگ فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی (یک مدل تحلیلی): شرکت شهامی انتشار.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۹۵. تضاد غرب و شرق: ایران و کشورهای غربی. تهران: شرکت سهامی انتشار.
- رفیع پور، فرامرز، 1402، قرآن و جامعه، شرکت سهامی انتشار
- Rafipoor, Faramarz. 1974: Das “ Extension and Development Corps “ im Iran. Eine empirische Untersuchung zur Feststellung effizienzrelevanter Faktoren und Beziehungen. Saarbruecken: SSIP،۱۹۷۴.
- Rafipoor, Faramarz. 1989 Beduerfnisse und Beduerfnisdynamik in der Entwicklungsplanung: Eine empirische Analyse zur Erarbeitung praxisrelevanter Ermittlungsmethoden in der Provinz Yasd/Iran. Frankfurt a.M: Campus, ۱۹۸۹.
مقالات علمی
[ویرایش]- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۶۹. «روش مشاهده در علوم اجتماعی»، پژوهشنامه علوم انسانی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی. شماره ۵، ص ۱۴۵–۱۲۰.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۷۰. «تحلیل محتوا ـ روش تحقیق در وسایل ارتباط جمعی»، پژوهشنامه علوم انسانی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی. شماره ۶، ص ۱۳۵–۶۴.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۷۸. «تغییر ارزشها در آیینه سینما و مطبوعات». نامه پژوهشی. سال ۴ شماره ۱۴ و ۱۵، ص ۳۰–۵.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۸۳. «جهانی شدن، سرمایهگذاری خارجی و نابرابری درآمد»، نامه فرهنگستان علوم فصلنامه علمی و فرهنگی. شماره ۲۴ و ۲۵.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۸۳. «عناصر زیربنایی جامعه ایران: نظام ایلی، دولت ستیزی و ساختار فئودال»، پژوهشنامه علوم انسانی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی. شماره ۴۱ و ۴۲.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۸۴. «در تضاد دین و علم»، فرهنگستان علوم ایران (به مناسبت بزرگداشت استاد دکتر مهدی بهادری نژاد).
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۸۵. «آفریقای جنوبی در گذر زمان»، پژوهشنامه علوم انسانی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی. شماره ۵۲.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۸۶. «جامعه آفریقای جنوبی: هماهنگی یا تضاد»، پژوهشنامه علوم انسانی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی. شماره ۵۳.
- رفیعپور، فرامرز. ۱۳۸۶. «دولت و ملت در آفریقای جنوبی: حکومت سیاهان و رفتار سیاسی سفید و سیاه»، مجله علوم انسانی دانشکده ادبیات. تهران: دانشگاه تربیت معلم، شماره ۵۸، ویژهنامه علوم اجتماعی (شماره ۴).
- Rafipoor, Faramarz. 1988: Die Grenzen und Moeglichkeiten der Methoden empirischer Sozialforschung in den Laendern der Dritten Welt. Versuch einer allgemeinen Orientierung und ihre Konkretisierung auf der Basis der Erfahrungen im Iran. In: Social Strategies: Forschungsberichte Vol. 2، No.3، Pp1-40.
- Rafipoor, Faramarz 1992: “Der beduerfnisorientierte Ansatz in der Beratung: Theoretische Konzepte und Praktische Anwendungs – moeglichkeiten“ Pp. 227- 236. In: Volker Hoffmann (ed.): Beratung als Lebenshilfe: Humane Konzepte fuer eine laendliche Entwicklung. Weikersheim: Margraf ۱۹۹۲.
منابع
[ویرایش]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/34px-Wikiquote-logo.svg.png)
- ↑ ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ ۱٫۱۱ ۱٫۱۲ ۱٫۱۳ «دربارهٔ فرامرز رفیع پور». روزنامه ایران (شماره ۳۳۹۸). ۳۰ بهمن ۱۳۸۴. بایگانیشده از اصلی در ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۰. دریافتشده در ۱۷ دی ۱۳۸۸.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ «جامعهشناسی هیئت در محلهها در نظام سنتی ما». خبرآنلاین. دریافتشده در ۱۷ دی ۱۳۸۸.
- ↑ «پروفسور فرامرز رفیعپور، چهره ماندگار جامعهشناسی شد». آفتاب. ۲۸ آبان ۱۳۸۹. بایگانیشده از اصلی در ۲۰ نوامبر ۲۰۱۰. دریافتشده در ۵ خرداد ۱۹۰. تاریخ وارد شده در
|تاریخ بازدید=
را بررسی کنید (کمک) - ↑ ۴٫۰۰ ۴٫۰۱ ۴٫۰۲ ۴٫۰۳ ۴٫۰۴ ۴٫۰۵ ۴٫۰۶ ۴٫۰۷ ۴٫۰۸ ۴٫۰۹ ۴٫۱۰ «فرامرز رفیعپور». دانشگاه شهید بهشتی. دریافتشده در ۱۷ دی ۱۳۸۸.[پیوند مرده]
- کتاب توسعه و تضاد، فرامرز رفیع پور، شرکت سهامی انتشار، ۱۳۸۴