Paard van Sinterklaas (paard)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/1rightarrow_blue.svg/15px-1rightarrow_blue.svg.png)
Paard van Sinterklaas | ||
---|---|---|
![]() | ||
Sinterklaas op Amerigo in 2008 nabij Paleis Het Loo in Apeldoorn. | ||
Basisinformatie | ||
Andere namen | ![]() ![]() ![]() | |
Type | schimmel | |
Bijzonderheden | fictief paard | |
Lijst van paardenrassen |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/De_nieuwe_Sint_Nicolaas-prent_%28cropped%29.jpg/260px-De_nieuwe_Sint_Nicolaas-prent_%28cropped%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/St._Nicolaas_op_de_Dam._Prinses_Margriet_geeft_paard_een_wortel%2C_Bestanddeelnr_902-4829.jpg/260px-St._Nicolaas_op_de_Dam._Prinses_Margriet_geeft_paard_een_wortel%2C_Bestanddeelnr_902-4829.jpg)
Het Paard van Sinterklaas is het paard waarop Sinterklaas gedurende het Sinterklaasfeest de daken berijdt en waarop hij tijdens de jaarlijkse Sinterklaasintochten in Nederland en Vlaanderen wordt verwelkomd. Het paard is volgens de traditie een schimmel, tegen wiens lichte vacht de rode mantel van zijn berijder afsteekt.
De oudste vermelding van het klaarzetten van hooi voor het paard dateert uit 1726, van haver en stro is al een halve eeuw eerder sprake.[1]
In het boek Sint Nikolaas en zijn knecht uit 1850 komt Sinterklaas aan per stoomboot met hierbij zijn paard aan dek: "Hoe huppelt zijn paardje het dek op en neer". In de praktijk staat het paard echter vaak klaar op de kade. Als reden wordt aangevoerd dat paarden niet goed tegen de golven kunnen en daarom in het gastland blijven.
Naam
[bewerken | brontekst bewerken]Nederland
[bewerken | brontekst bewerken]In de jaren vijftig luisterde het paard in Nederland naar de naam Bianca of Majestueuzo.[2] In de jaren zeventig werd het paard op televisie Sasmona genoemd. Sinds 1990 wordt het paard Amerigo genoemd, naar het politiepaard dat van 1990 tot en met 2010 werd ingezet tijdens de intochten van de publieke omroep. Na pensionering van Amerigo in 2011, werden ook de opvolgers (Okki en Mentor) aangesproken met Amerigo.[3] In 2019 werd de pensionering van Amerigo verwerkt in een verhaallijn van het Sinterklaasjournaal en werd de schimmel vervangen door Ozosnel.[4]
Vlaanderen
[bewerken | brontekst bewerken]In Vlaanderen heet het paard van Sinterklaas in televisie en film Slecht-Weer-Vandaag. De naam werd bedacht door scenarioschrijver Hugo Matthysen en voor het eerst geïntroduceerd in 1992 tijdens de eerste aflevering van het programma Dag Sinterklaas. Toen Sinterklaas aan Piet vroeg hoe ze zijn schimmel zouden gaan noemen, had Piet de vraag niet goed verstaan en antwoordde hij: "Slecht weer vandaag, Sinterklaas". De naam blijft men tot heden gebruiken en duikt op in het televisieprogramma Sinteressante dingen uit 2009-2010, de film Ay Ramon! en tijdens de jaarlijkse intrede van de Sint. Vanaf 2003 wordt hij verzorgd door Ramon Iglesias, gespeeld door Pieter Embrechts.
Vertolkingen
[bewerken | brontekst bewerken]Amerigo
[bewerken | brontekst bewerken]Het paard Amerigo werd geboren in 1982 als zoon van hengst Orthos. Als jong dressuurpaard werd het in de jaren tachtig gekocht door de Dienst Levende Have Politie als commandantspaard voor onder andere ceremonies zoals Prinsjesdag.[5] Op aanraden van de politiedienst maakte hij zijn debuut op de landelijke intocht in Elburg in 1990. Amerigo kreeg een opleiding tot politiepaard onder leiding van Pieter Wiersinga. Hij was vernoemd naar Amerigo Vespucci. Bij het 'pensioen' van Bram van der Vlugt brak ook het pensioen van Amerigo aan. Amerigo verblijft in Vaassen bij Herm Hullegie, een van de vaste paardenpieten van Amerigo, naast Wiersinga en Rinus Jeremiasse. Naast Amerigo werd voor betalende klussen het paard Choice ingezet. Deze is in 2010 op 25-jarige leeftijd overleden.[6] Het paard Okki, eigendom van Jacob van den Broek, nam van 2011 tot en met 2016 de rol van Amerigo over tijdens de landelijke intocht.[7] Ook het paard Mentor, eigendom van Hippisch centrum Muiderberg, werd ingezet als Amerigo. Dit paard overleed in 2021 op 27-jarige leeftijd.[8]
Ozosnel
[bewerken | brontekst bewerken]In 2019 werd bekend dat Amerigo met pensioen is gegaan. Het nieuwe paard kreeg de naam Ozosnel.[4] Dit paard bleek echter geen schimmel, maar een zwart paard. In de beginperiode (ook tijdens de landelijke intocht) was Ozosnel echter nog wel wit, doordat Paardenpiet hem aanvankelijk nog wit schilderde. Doordat deze verf niet waterbestendig was, verzon de Paardenpiet dat Ozosnel koudwatervrees had. Dit was ook de reden waarom Sinterklaas niet per boot aankwam, maar per stoomtrein. Omdat een zwart paard in het donker niet goed te zien is voor de pieten werd Ozosnel door Sinterklaas zelf weer wit gemaakt, nu met zijn eigen baardenwit, dat wel watervast is.
De naam van Ozosnel komt voort uit het Sinterklaasliedje Hoor de wind waait door de bomen. In dat liedje komt de volgende tekst voor: “Ja, hij rijdt in donk're nachten, Op zijn paardje, o zo snel.” En daaruit is de naam Ozosnel voort gekomen.[9]
Reeds door Sinterklaas bereden schimmels
[bewerken | brontekst bewerken]- Majestuoso (1950-1955)
- Bionda Majestuoso (1956-1958)
- Bianca (1959-1963)
- Petra (1964)
- Sasmona (1965-1974) (voernaam voor steeds een andere schimmel)
- Schimmel (1975-1985) (voernaam voor Nico, een politiepaard uit Boxtel)
- Jasper (1986)
- Juan (1987-1989)
- Amerigo (1990-2010) (politiepaard, eigendom van Pieter Wiersinga)[10]
- Amerigo (2011-2018) (voernaam voor steeds een andere schimmel)
- Ozosnel (2019-heden)
Rond de Sinterklaastijd is er een tekort aan geschikte schimmels omdat de meeste schimmels tegenwoordig 'heter' worden gefokt en niet als werkpaarden die een rustiger karakter hebben.[11]
Liedjes
[bewerken | brontekst bewerken]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Van_Sinterklaas_en_Pieterbaas_06.jpg/260px-Van_Sinterklaas_en_Pieterbaas_06.jpg)
De Amsterdamse onderwijzer Simon Abramsz publiceerde in 1911 het liedje Zoetjes gaan de paardevoetjes dat verhaalt over het paard van Sinterklaas.[12] Rond het paard zijn in 2005 de jeugdfilm Het paard van Sinterklaas en in 2007 het vervolg Waar is het paard van Sinterklaas? uitgebracht.
Trivia
[bewerken | brontekst bewerken]- In juli 2019 overleed schimmel Quadis op 30-jarige leeftijd. Hoewel vele media[13][14][15] vermeldden dat het hier ging om het paard van Sinterklaas gebruikt tijdens de landelijke intocht, is dit niet het geval. Quadis was wel het paard van menig hulpsinterklaas maar is nooit gebruikt in de landelijke intocht.[16]
- ↑ Carolus Tuinman, De oorsprong en uitlegging van dagelyks gebruikte Nederduitsche spreekwoorden, opgeheldert tot grondig verstand der vaderlandsche moedertaal, Middelburg 1726, p. 162.
- ↑ Het paard van sinterklaas: van Sleipnir naar Amerigo, isgeschiedenis.nl. Gearchiveerd op 22 januari 2024.
- ↑ "Het nieuwe paard van de kindervriend luistert ook naar de naam Amerigo." – Paard van Sinterklaas met pensioen. NU.nl (9 november 2011). Gearchiveerd op 20 december 2012. Geraadpleegd op 3 juli 2012.
- ↑ a b Sinterklaas met stoomtrein op weg naar Apeldoorn; hij is al bij Parijs!, de Stentor, 12 november 2019. Gearchiveerd op 12 mei 2023.
- ↑ Paard van Sinterklaas na 22 jaar met pensioen, Algemeen Dagblad, 9 november 2011. Gearchiveerd op 30 november 2021.
- ↑ Paard van Sinterklaas overleden, horses.nl, 1 juni 2010. Gearchiveerd op 30 november 2021.
- ↑ Jacob van den Broek in de spotlights, koetsen.nl
- ↑ Paard van Sinterklaas op 27-jarige leeftijd overleden. Nu.nl (21 mei 2021). Gearchiveerd op 21 juni 2021. Geraadpleegd op 21 mei 2021.
- ↑ Hoe heet het paard van Sinterklaas? Je leest het hier!. www.ozosnel.nl. Geraadpleegd op 6 november 2021.
- ↑ Paard van Sinterklaas na 22 jaar met pensioen, Algemeen Dagblad 9 november 2011. Gearchiveerd op 30 november 2021.
- ↑ Schimmeltekort voor hulpsint, Hoefslag, 16 november 2013
- ↑ Liedtekst op Wikisource. Gearchiveerd op 2 juli 2022.
- ↑ 937.000 kijkers voor Sinterklaasjournaal, maar waar is Amerigo?, AD, 13 november 2019. Gearchiveerd op 8 november 2023.
- ↑ 'Paard van Sinterklaas' overleden, Hart van Nederland, 5 juli 2019. Gearchiveerd op 13 augustus 2020.
- ↑ Paard van Sinterklaas overleden: 'Amerigo, we gaan je missen', De Telegraaf, 5 juli 2019. Gearchiveerd op 24 januari 2022.
- ↑ Weesper hulppaard van Sinterklaas (30) dood, NOS, z.d. Gearchiveerd op 11 november 2020.