De Large Zenith Telescope (LZT) is een spiegeltelescoop met een vloeibaarmetaalspiegel. Hij staat in het Malcolm Knapp Research Forest van de University of British Columbia, ca. 70 km ten oosten van Vancouver (Canada). Met een spiegeldiameter van 6 m behoort hij tot de grootste telescopen ter wereld.
Een zenittelescoop kan alleen recht omhoog kijken, dus naar het zenit. Hij kan niet worden gericht. De LZT wordt dan ook gebruikt voor het opnemen van doorgangsbeelden, hetgeen wil zeggen dat de aardrotatie ervoor zorgt dat sterren op de sensor worden afgebeeld, terwijl het latente beeld in de sensor elektronisch synchroon met deze rotatie wordt meebewogen en wordt uitgelezen vlak voordat het buiten de sensor zou komen.
Tegenover deze beperking staat dat de veel goedkopere constructie van een vloeibaarmetaalspiegel kan worden toegepast, een langzaam ronddraaiende bak met kwik.[1] Dergelijke spiegels kunnen tegen betrekkelijk lage kosten veel groter worden gemaakt dan glazen spiegels, waardoor zij een grotere lichtopbrengst hebben.
De telescoop maakt gebruik van een aantal onderdelen van 3-metertelescoop van het NASA Orbital Debris Observatory, die een paar jaar eerder buiten gebruik was gesteld.
Optische telescopen groter dan 4 meter |
Naam | Diameter (m) | Spiegel | Nationaliteit van de sponsors | Locatie | In gebruik |
A. "Extreem grote telescopen" (diameter > 20 m): |
Extremely Large Telescope (ELT) | 39,3 | 798 segm. à 1,45 m | ESO-landen | Cerro Armazones, Chili | gepland ca. 2027 |
Thirty Meter Telescope (TMT) | 30 | 492 segm. à 1,4 m | VS, Canada, Japan, China | Mauna Kea-observatorium, Hawaï | gepland ? |
Giant Magellan Telescope (GMT) | 24,5 | 7 spiegels à 8,4 m | VS, Australië, Korea | Las Campanas-observatorium, Chili | gepland ca. 2030 |
B. Overige telescopen groter dan 4 meter: |
Very Large Telescope 1 t/m 4 | 4 × 8,2 = 32,8 | 4 × enkel | ESO-landen + Chili | Paranal-observatorium, Chili | 1998-2001 |
Keck-telescopen I en II | 2 × 10 = 20 | gesegmenteerd | VS | Mauna Kea-observatorium, Hawaï | 1993, 1996 |
Large Binocular Telescope (LBT) | 2 × 8,4 = 11,8 | 2 × enkel | VS, Italië, Duitsland | Mount Graham Int.-obs., Arizona | 2007 |
Gran Telescopio Canarias (GTC) | 10,4 | gesegmenteerd | Spanje, Mexico, VS | Obs. R. de los Muchachos, Can. Eil. | 2006 |
Southern African Large Telescope (SALT) | 9,5 | gesegmenteerd | Zd.-Afrika, VS, VK, Duitsland, Polen, Nw.-Zeeland | South African Astron. Obs., Zd.-Afrika | 2005 |
Hobby-Eberly-telescoop (HET) | 9,2 | gesegmenteerd | VS, Duitsland | McDonald-observatorium, Texas | 1997 |
Subaru-telescoop (JNLT) | 8,3 | enkel | Japan | Mauna Kea-observatorium, Hawaï | 1999 |
Gemini North | 8,1 | enkel | VS, VK, Canada, Chili, Australië, Argentinië, Brazilië | Mauna Kea-observatorium, Hawaï | 1999 |
Gemini South | 8,1 | enkel | VS, VK, Canada, Chili, Australië, Argentinië, Brazilië | Cerro Pachón, Chili | 2001 |
Atacama-obs. v.d. Univ. van Tokio (TAO) | 6,5 | enkel | Japan | Cerro Chajnantor, Chili | 2011? |
Multiple/Magnum Mirror Telescope (MMT) | 6,5 | enkel | VS | Fred L. Whipple Obs., Arizona | 1987, 2002 |
Magellan-1 (‘W. Baade’) en -2 (‘L. Clay’) | 6,5 | enkel | VS | Las Campanas-observatorium, Chili | 2000, 2002 |
Bolshoi Teleskop Alt-azimutalnyi (BTA-6) | 6 | enkel | Rusland | Zelentsjoekskaja, Karatsjaj-Tsjerk. (Rusl.) | 1976 |
Large Zenith Telescope (LZT) | 6 | vloeibaar | Canada, Frankrijk | M. Knapp Research Forest, Brits-Columbia | 2003 |
Haletelescoop | 5 | enkel | VS | Palomar-observatorium, Californië | 1948 |
William Herschel-telescoop | 4,2 | enkel | VK, Nederland, Spanje | Obs. R. de los Muchachos, Can. Eil. | 1987 |
Southern Astrophys. Res. Telescope (SOAR) | 4,1 | enkel | VS, Brazilië | Cerro Pachón, Chili | 2002 |
Niet opgenomen zijn telescopen die nog overwogen worden (zoals de Overwhelmingly Large Telescope (OWL), voorlopig opgeschort, zie ESO). |