Bakteryjna plamistość drzew pestkowych – Wikipedia, wolna encyklopedia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Peach_shot_hole_disease.jpg/240px-Peach_shot_hole_disease.jpg)
Bakteryjna plamistość drzew pestkowych (ang. bacterial leaf spot of stone fruits, bacterial shot-hole of stone fruits[1]) – bakteryjna choroba drzew pestkowych wywołana przez Xanthomonas arboricola pv. pruni[2].
Występowanie i szkodliwość
[edytuj | edytuj kod]Chorobę po raz pierwszy opisano w 1930 r. na śliwie japońskiej w stanie Michigan w USA. Obecnie w występuje we wszystkich rejonach uprawy roślin z rodzaju Prunus, Szczególnie groźna jest dla brzoskwini, nektaryny, śliwy domowej i śliwy japońskiej, ale występuje także na moreli, migdałowcu, wiśni oraz na dziko żyjących gatunkach z rodzaju Prunus[3]. Do infekcji dochodzi głównie w okresach wilgotnej i ciepłej pogody. Choroba występuje rzadko. Poraża wszystkie części rośliny, ale największe szkody wyrządza owocom. Czasami porażeniu mogą ulec nawet wszystkie owoce w sadzie. Przedwczesne opadanie porażonych liści powoduje osłabienie wzrostu drzew oraz ich większą podatność na uszkodzenia mrozowe[4].
Objawy
[edytuj | edytuj kod]Pierwszym objawem choroby jest plamistość liści. Początkowo są to jasnozielone, niewielkie i zwykle nieregularne plamki, ale później zmieniające zabarwienie na brunatno-brązowe. Tkanka w tym miejscu ulega nekrozie i często wykrusza się, wskutek czego w liściu powstają dziury. Silnie porażone liście żółkną i opadają. Okrągłe, brązowe plamy, często z jasnozieloną obwódką, tworzą się również na zawiązkach owoców brzoskwini. Początkowo są małe i tylko na ich powierzchni, ale później powiększają się, zapadają i stają wodniste. Wskutek rozrastania się owoców tkanka wokół plam pęka. Może wówczas następować ich gumoza, zwłaszcza po deszczach. Na śliwkach tworzą się zapadnięte nekrozy o barwie od ciemnobrunatnej do czarnej, otoczone wodnistą strefą[4]. Owoce wiśni ulegają zniekształceniu, a bakterie występują nie tylko na ich skórce, ale w całym miąższu aż po pestkę[3].
Choroba porażą również wierzchołki pędów brzoskwini. Wiosną, jeszcze przed wyrośnięciem pędów jednorocznych powstają na nich zrakowacenia. Latem tworzą się na nich wodniste, ciemnopurpurowe plamy wokół przetchlinek[4]. Gdy nekroza obejmie cały obwód pędu, jego część powyżej uszkodzenia obumiera. Gdy pędy zainfekowane zostaną później, powstają na pędach wodniste, ciemnopurpurowe, soczewkowate plamy. Zasychają one i stają się ciemne i wklęsłe z wodnistą otoczką. U śliwy i moreli zrakowacenia tworzą się na pędach 2–3 letnich, są głębokie, powodują zniekształcenia i zamieranie pędów[3].
Ochrona
[edytuj | edytuj kod]Xanthomonas arboricola pv. pruni zimuje na korze, łyku, drewnie i pąkach porażonych drzew, ale także na powierzchni roślin. Wiosną bakterię rozprzestrzeniają wiatr i deszcze, ale może być przenoszona także przez owady. Infekcjom sprzyja rosa i skraplająca się mgła. W okresach bezdeszczowej pogody rozwój choroby ulega przyhamowaniu[4].
W Polsce nie ma zarejestrowanego środka chemicznego do zwalczania bakteryjnej plamistości drzew pestkowych. Największe znaczenie w zapobieganiu chorobie ma używanie w sadach do nasadzeń wyłącznie zdrowych sadzonek. Zarówno zbyt silne, jak i zbyt słabe nawożenie stymuluje rozwój choroby, gdyż zmniejsza odporność drzew[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Xanthomonas arboricola pv. pruni(XANTPR) [online], EPPO Global Database [dostęp 2022-09-30] .
- ↑ Zbigniew Borecki , Małgorzata Solenberg (red.), Polskie nazwy chorób roślin uprawnych, wyd. 2, Poznań: Polskie Towarzystwo Fitopatologiczne, 2017, ISBN 978-83-948769-0-6 .
- ↑ a b c Xanthomonas arboricola pv. pruni [online], PM 7/64(1), wrzesień 2009 [dostęp 2022-09-30] .
- ↑ a b c d e Metodyka prowadzenia obserwacji występowania bakteryjnej plamistości drzew pestkowych wywoływanej przez Xanthomonas arboricola pv. pruni [online], InHort Skierniewice [dostęp 2022-09-30] .