Język judeo-berberyjski – Wikipedia, wolna encyklopedia
Obszar | |||
---|---|---|---|
Liczba mówiących | poniżej 2000 | ||
Pismo/alfabet | |||
Klasyfikacja genetyczna | |||
| |||
Status oficjalny | |||
Ethnologue | 8a umierający↗ | ||
Kody języka | |||
ISO 639-3 | jbe | ||
IETF | jbe | ||
Glottolog | jude1262 | ||
Ethnologue | jbe | ||
SIL | JBE | ||
W Wikipedii | |||
| |||
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu. |
Język judeo-berberyjski – język należący do języków berberyjskich, jest to grupa dialektów, używanych dawniej przez Żydów w środkowym i południowym Maroku, a obecnie w Izraelu.
Te dialekty powstały z języków berberyjskich tamazight i tashelhiyt z dodatkiem zapożyczeń z języka hebrajskiego. Cechą charakterystyczną jest wymawianie berberyjskiego sz jak s.
Dialekty judeo-berberyjskie były używane we wspólnotach żydowskich: Tinrhir, Ouijjane, Asaka, Imini i Ait Bou Oulli, które mieszkały w regionie Wysokiego Atlasu (wśród Berberów Tamazight) oraz we wspólnotach Oufrane i Illigh (wśród Berberów Sous, mówiących tashelhiyt). W języku judeo-berberyjskim powstawała literatura religijna, zapisywana alfabetem hebrajskim, np.(Pesah i Haggadah). Język ten był wypierany od XIX w. przez język judeo-arabski.
Większość Żydów z Maroka wyjechała do Izraela w latach 1950, gdzie język judeo-berberyjski szybko był wypierany przez język hebrajski. W 1992 było jeszcze około 2000 osób w Izraelu, znających judeo-berberyjski. Jest to język wymierający.
Fragment tekstu judeo-berberyjskiego
[edytuj | edytuj kod](manuskrypt Tinghir):
- יִכְדַמְן אַיְיִנַגָא יפּרעו גְמַצָר. יִשוֹפִגַג רבי נּג דְיְנָג שוֹפוֹש נִדְרע שוֹפוֹש יִכיווֹאַנ
- (transliteracja): ixəddamn ay n-ga i pər3u g° maṣər. i-ss-ufġ aġ əṛbbi ənnəġ dinnaġ s ufus ən ddr3, s ufus ikuwan.
- (tłumaczenie): byliśmy tylko sługami faraona w Egipcie. Nasz Bóg nas stamtąd wyprowadził potężnym ramieniem, silnym ramieniem.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- P. Galand-Pernet & Haim Zafrani. Une version berbère de la Haggadah de Pesaḥ: Texte de Tinrhir du Todrha (Maroc). Compres rendus du G.L.E.C.S. Supplement I. 1970.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Judeo-Beber, [w:] Ethnologue: Languages of the World, Dallas: SIL International [dostęp 2007-11-04] (ang.).
- Judeo-berberyjski. mondeberbere.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-03)]. (fr.)