Grupa Azoty Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki „Siarkopol” – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Siedziba Grupa Azoty KiZChS „Siarkopol” S.A. w Grzybowie | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Adres | Grzybów |
Forma prawna | |
Nr KRS | |
Zatrudnienie | 782 (2012)[1] |
Dane finansowe | |
Kapitał zakładowy | 55.000.000 zł |
Położenie na mapie gminy Staszów ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu staszowskiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Grupa Azoty Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki „Siarkopol” S.A. (skrócona nazwa: Grupa Azoty SIARKOPOL; dawniej KiZCHS Siarkopol S.A w Grzybowie)[2] – przedsiębiorstwo z siedzibą w Grzybowie, działające w formie spółki akcyjnej, zajmujące się wydobyciem siarki, jej przetwórstwem i spedycją. Grupa Azoty SIARKOPOL jest jednym z dwóch przedsiębiorstw na świecie, prowadzących kopalniane wydobycie siarki[3]. Spółka jest również właścicielem Hotelu „Gwarek” w centrum Staszowa. Od 21 listopada 2013 r. zakłady w Grzybowie wchodzą w skład Grupy Azoty S.A., która posiada 85% akcji spółki[2][4].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Tradycje przedsiębiorstwa sięgają 1964 r., kiedy uruchomiono kopalnię doświadczalną w Grzybowie[5]. 1 sierpnia 1964 r. dyrektor działających wówczas Kopalni i Zakładów Przetwórczych Siarki „Siarkopol” w Tarnobrzegu utworzył ją jako oddział budowanej odkrywkowej Kopalni „Machów”. Kopalnia doświadczalna w Grzybowie miała przeprowadzić próby wydobycia siarki metodą podziemnego wytopu, tzw. metodą otworową[6]. Technologię wydobycia oparto na metodzie Frascha, dostosowując ją do specyfiki złoża „Grzybów-Gacki”. W dniu 1 czerwca 1966 r. wydobyto tą metodą pierwszą tonę siarki. Instalacje doświadczalne zostały rozbudowane, a niski koszt wydobycia i duża wydajność skłoniły KiZPS w Tarnobrzegu do zastosowania metody otworowej także na złożu Jeziórko-Jamnica.
Kopalnia Siarki „Grzybów”
[edytuj | edytuj kod]15 stycznia 1967 r. decyzją Ministra Przemysłu Chemicznego utworzone zostało odrębne przedsiębiorstwo pod nazwą Przedsiębiorstwo Doświadczalne – Kopalnia Siarki „Grzybów”, którego dyrektorem został Franciszek Nadrowski. Już po roku kopalnia przeszła na przemysłową skalę wydobycia[7]. Od 1970 r. kopalnia zrzeszona była w Kombinacie Kopalni i Zakładów Przetwórczych Siarki „Siarkopol” z siedzibą w Tarnobrzegu.
Kopalnia Siarki „Siarkopol”
[edytuj | edytuj kod]Zmiany organizacyjne w Kombinacie spowodowały, że od 1971 r. kopalnia zmieniła nazwę na Kopalnia Siarki „Siarkopol” w Grzybowie i zaczęła podlegać pod dyrektora przedsiębiorstwa wiodącego, jakim zostały Kopalnie i Zakłady Przetwórcze Siarki w Machowie. W 1973 r., po likwidacji Kombinatu, kopalnia w Grzybowie stała się znowu samodzielnym przedsiębiorstwem, ale decyzją Ministra Przemysłu Chemicznego, zgrupowanym wraz z innymi jednostkami przemysłu siarkowego w Wielkiej Organizacji Gospodarczej (WOG) Zjednoczenia Kopalnictwa Surowców Chemicznych w Krakowie[8]. W wyniku reform gospodarczych w 1982 r. zlikwidowano WOG, a w jego miejsce powołano Zrzeszenie, do którego obligatoryjnie należała też kopalnia w Grzybowie. Od 1987 r., kiedy obowiązek przynależności do zrzeszenia minął, kopalnia zaczęła działać samodzielnie.
Od 21 listopada 2013 r. właścicielem 85% akcji spółki jest Grupa Azoty S.A.[9][10][11]
Wydobycie i produkcja
[edytuj | edytuj kod]Surowiec wydobywany metodą podziemnego wytopu cechuje się jakością powyżej światowych norm[12], przewidujących 99,95% czystości[13]. Przedsiębiorstwo produkuje siarkę w postaci płynnej, granulowanej, mielonej i płatkowanej oraz, od 1979 r., dwusiarczek węgla. Spółka posiada własny tabor kolejowy i dostęp do szerokotorowej linii LHS[14].
Eksploatacja prowadzona była początkowo na złożu „Grzybów-Gacki”, a następnie na złożu „Osiek”.
Złoże „Grzybów-Gacki”
[edytuj | edytuj kod]Od 1982 r., w związku z widocznym wyczerpywaniem się złoża, rozważano budowę kolejnej kopalni. Trwały też prace nad ponowną eksploatacją otworów. W 1985 r. udział reeksploatacji w produkcji siarki przekraczał 50%[15]. Kopalnia w Grzybowie działała do 1996 r. Największe wydobycie, na poziomie 1.471.990 ton siarki, osiągnięto w 1980 r., przekraczając 50% wykorzystania złoża[16]. W okresie ujętym na wykresie wydobycia, czyli od uruchomienia kopalni w 1966 do końca 1991 r., wykorzystano złoże na poziomie 70%[16].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/pl/timeline/qhrmiznae37uycfy5lv2ke6gxdfqevu.png)
Złoże „Osiek”
[edytuj | edytuj kod]Począwszy od 1984 r., kiedy zapadła decyzja Prezydium Rządu w tej sprawie, trwały prace nad budową nowej kopalni siarki „Osiek” na złożu w pobliżu miasta Osiek[15]. Kopalnia ta funkcjonuje od 1993 r. Jest to jedna z dwóch kopalni siarki na świecie, prowadząca wydobycie metodą podziemnego wytopu.
Kalendarium
[edytuj | edytuj kod]- lipiec 1964 r. – powołanie tzw. Doświadczalnej Kopalni Siarki w Grzybowie,
- 1 czerwca 1966 r. – wydobycie pierwszej tony siarki metodą podziemnego wytopu,
- 1 stycznia 1967 r. – oficjalnie utworzono samodzielne przedsiębiorstwo – Doświadczalną Kopalnię Siarki „Grzybów” w Grzybowie,
- w 1972 r. – przedsiębiorstwo osiągnęło zdolność wydobywczą 1 mln ton siarki,
- w 1975 r. – rozpoczęto realizację inwestycji zakładającej budowę instalacji do produkcji CS2 (największej na świecie instalacji do produkcji dwusiarczku węgla),
- w 1979 r. – uruchomiono Zakład Produkcji Dwusiarczku Węgla,
- w grudniu 1981 r. – podjęto decyzję o budowie instalacji siarki nierozpuszczalnej w dwusiarczku węgla,
- w 1993 r. – uruchomienie wydobycia siarki w Kopalni „Osiek”,
- 1 maja 1996 r. zakończono eksploatację siarki w Kopalni Siarki w Grzybowie,
- 1 stycznia 2004 r. przedsiębiorstwo stało się Jednoosobową Spółką Skarbu Państwa,
- 1 czerwca 2004 r. uruchomiono instalację granulacji siarki w Kopalni Siarki „Osiek”,
- 21 listopada 2013 r. przejęcie 85% akcji spółki przez Grupę Azoty S.A.[17]
- 1 czerwca 2015 r. – uruchomienie nowej instalacji do pastylkowania siarki w Kopalni Siarki „Osiek”
Badania i rozwój
[edytuj | edytuj kod]Grupa Azoty SIARKOPOL[2] specjalizuje się w wydobyciu surowców[18][19]. Zakłady w Grzybowie produkują produkty pochodzenia siarkowego takie jak: siarka płynna[20], siarka granulowana[21], siarka mielona[22], siarka pastylkowana[23], dwusiarczek węgla oraz siarka nierozpuszczalna[24] w disiarczku węgla. Spółka jest jednym z niewielu producentów tego ostatniego produktu, wykorzystywanego w przemyśle oponiarskim[25]. W 2012 r. nastąpiło uruchomienie nowej instalacji siarki nierozpuszczalnej, pozwalającej wytwarzać ok. 5000 ton tego produktu rocznie[26]. W lipcu 2015 r. zakłady w Grzybowie uruchomiły instalacje do pastylkowania siarki, pozwalającą wytwarzać siarkę granulowaną[27]. Obecnie większość (ok. 70 proc. swojej produkcji) siarki wydobywanej przez zakłady w Grzybowie trafia na eksport[28].
Od 1994 r. w strukturze spółki funkcjonuje Zakład Usług Kolejowych. Składa się on z dwóch oddziałów: eksploatacji bocznic oraz remontu cystern. Posiada również własny tabor kolejowy w postaci: lokomotywy, cysterny do przewozu siarki płynnej oraz kontenerów i cystern do przewozu dwusiarczku węgla[29].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki Siarkopol S.A.. [dostęp 2016-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-04)].
- ↑ a b c O Spółce. [dostęp 2016-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-27)].
- ↑ O Firmie. siarkopol.grupaazoty.com. [dostęp 2022-01-12].
- ↑ Grupa Azoty SA nowym właścicielem „Siarkopolu” Grzybów. [dostęp 2016-04-13].
- ↑ Siarkopol – Grzybów – hossa trwa. [dostęp 2016-04-13].
- ↑ E. Gutman, K. Kwiecień: Polska siarka. 1992, s. 151.
- ↑ E. Gutman, K. Kwiecień: Polska siarka. 1992, s. 125.
- ↑ E. Gutman, K. Kwiecień: Polska siarka. 1992, s. 134.
- ↑ Grupa Azoty ma zgodę na przejęcie Siarkopolu. [dostęp 2016-04-13].
- ↑ Grupa Azoty przejęła Siarkopol. [dostęp 2016-04-13].
- ↑ Grupa Azoty odkupuje akcje od pracowników Siarkopolu. [dostęp 2016-04-13].
- ↑ Osiek, jedyna taka kopalnia na świecie. [dostęp 2016-04-13].
- ↑ 45 Rocznica Pierwszego Wytopu siarki metodą otworową. [dostęp 2016-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-22)].
- ↑ Siarkopol Grzybów sprzedany. [dostęp 2016-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-24)].
- ↑ a b E. Gutman, K. Kwiecień: Polska siarka. 1992, s. 168.
- ↑ a b E. Gutman, K. Kwiecień: Polska siarka – Tabela 16. 1992, s. 171.
- ↑ Grupa Azoty przejęła Siarkopol. [dostęp 2016-04-13].
- ↑ Grupa Azoty: Trzy filary optymalizacji nowej strategii. [dostęp 2016-04-13].
- ↑ Od wydobycia do przetworzenia, czyli jaką drogę przebywają surowce. [dostęp 2016-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-27)].
- ↑ Siarka płynna. [dostęp 2016-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-27)].
- ↑ Siarka granulowana. [dostęp 2016-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-27)].
- ↑ Siarka mielona. [dostęp 2016-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-27)].
- ↑ Siarka pastylkowana. [dostęp 2016-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-27)].
- ↑ Siarka nierozpuszczalna. [dostęp 2016-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-27)].
- ↑ Raport zintegrowany Grupy Azoty. [dostęp 2016-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-15)].
- ↑ Zakład Produkcji Chemicznej. [dostęp 2016-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-27)].
- ↑ Kolejna ważna inwestycja Grupy Azoty. [dostęp 2016-04-13].
- ↑ Siarka z Siarkopolu popłynie do Maroka statkami PŻM. [dostęp 2016-04-13].
- ↑ Zakład usług kolejowych. [dostęp 2016-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-28)].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Eugeniusz Gutman, Kazimierz Kwiecień: Polska siarka. Wyd. 2. Warszawa: AKA, 1992. ISBN 83-85690-00-X.