Krewetka północna – Wikipedia, wolna encyklopedia
Pandalus borealis[1] | |
Krøyer, 1838 | |
![]() | |
Systematyka | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Podkrólestwo | |
(bez rangi) | pierwouste |
Nadtyp | |
Typ | |
Podtyp | |
Gromada | |
Podgromada | |
Nadrząd | |
Rząd | |
Podrząd | |
Infrarząd | |
Nadrodzina | |
Rodzina | |
Rodzaj | Pandalus |
Gatunek | krewetka północna |
Krewetka północna, pandaletka północna[2] (Pandalus borealis) – gatunek morskiego skorupiaka z rzędu dziesięcionogów (Decapoda). Jest drugim, po garneli pospolitej (Crangon crangon), najważniejszym pod względem gospodarczym skorupiakiem północnego Atlantyku.
Żyje na głębokościach 20–1330 m p.p.m. w wodach o temperaturze w zakresie 2–14 °C, najczęściej nad mulistym dnem[3]. Występuje od Nowej Anglii i wschodnich wybrzeży Kanady, wody na południe i wschód od Grenlandii, wokół Islandii, Svalbard, Morze Północne do kanału La Manche. Jest spotykany także w Pacyfiku – od Japonii przez Morze Ochockie i Cieśninę Beringa do wybrzeży Ameryki Północnej. Forma pacyficzna jest czasami wyodrębniana jako podgatunek Pandalus borealis eous[4].
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Ta sekcja od 2017-08 wymaga zweryfikowania podanych informacji. |
Ciało wydłużone, półprzezroczyste z zabarwieniem bladoróżowym. Samce osiągają do 12 cm, a samice do 16 cm długości (karapaks ok. 35 mm). Żyją 3–4 lat.
Połowy gospodarcze krewetek północnych rozpoczęli Norwegowie na początku XX w. Obecne obszary połowowe koncentrują się wokół Grenlandii, Islandii i wzdłuż wybrzeży Norwegii. W Wielkiej Brytanii podjęto próby hodowli tego gatunku. W 1999 odnotowano łączne połowy na poziomie 338 969 t, z czego najwięcej przypadło w udziale Kanadzie i Grenlandii[3].
Tkanki krewetki północnej zawierają enzym nazywany alkaliczną fosfatazą z krewetek (Shrimp Alkaline Phosphatase SAP, EF0511) wykorzystywany w biologii molekularnej.
Znaczenie w rybołówstwie i zarządzanie połowami
[edytuj | edytuj kod]Połowy krewetki północnej i podobnych do niej gatunków krewetek zimnowodnych w północnym Atlantyku są jeszcze dosyć młodą gałęzią rybołówstwa. W przeciągu 30 lat rozwinęła się ona w niektórych krajach rybackich do równowartościowej rekompensaty za spadek połowów ryb, przede wszystkim dorsza: krewetki osiągają na rynkach ceny równe sumom płaconym za kupno wartościowych ryb[5].
Z rzędu 10 gatunków krewetek zimnowodnych poławianych komercyjnie na całym świecie (ok. 500 tys. t w okresie 2000-2006) krewetka północna jest głównym gatunkiem. Jej udział we wszystkich wyładowaniach wynosił 70%[6]. Największe połowy krewetek osiągają Kanada, Grenlandia, Norwegia i Islandia, a najwydajniejsze są wody przybrzeżne wschodniej Kanady i zachodniej Grenlandii[7]. Pomimo wzrastających połowów populacje w tej pierwszej i w większości innych akwenów odznaczają się stabilną albo nawet i rosnącą biomasą[8]. Jako gatunek żyjący krótko, krewetka ma duży potencjał rozrodczy. Dyskutowany jest też ścisły związek zmian ilościowych stad krewetek z negatywnymi zmianami liczebnymi populacji dorsza, którego krewetki są jednym z głównych źródeł pożywienia[9][10].
Kraje nadmorskie zarządzają połowami w swoich wodach przybrzeżnych (200 mil morskich). Za monitoring zasobów i wyznaczanie całkowitych dopuszczalnych połowów (TAC) na wodach międzynarodowych odpowiadają międzynarodowe organizacje: Międzynarodowa Rada Badań Morza (ICES) dla wschodniej części północnego Atlantyku i Organizacja Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku (NAFO) dla zachodniej części tego oceanu. W wodach Unii Europejskiej połowy krewetek są regulowane w ramach wspólnej polityki rybołówstwa[11].
Problemem z jakim analitycy wielkości stad krewetek się borykają jest dokładna kalkulacja wielkości biomasy SSB krewetek. Tę szacuje się na podstawie analizy struktury wiekowej stada. W przypadku ryb wiek określa się na podstawie analizy warstw w otolicie. Ponieważ krewetki otolitów nie posiadają, szacowanie ich wieku jest bardziej skomplikowane i uzależnione od rozpoznania dojrzałości organów płciowych albo stosunku rozmiarów ciała[12][13].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Pandalus borealis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ Pandaletka północna. WIEM, darmowa encyklopedia. [dostęp 2017-08-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-23)].
- ↑ a b Species Fact Sheets – Pandalus borealis (Krøyer, 1838). FAO. [dostęp 2017-08-22]. (ang.).
- ↑ ITIS nie potwierdza zasadności wydzielania odrębnego podgatunku – za: Squires, H. J., 1992, Recognition of Pandalus eous Makarov, 1935, as a Pacific species not a variety of the Atlantic Pandalus borealis Krøyer, 1838 (Decapoda, Caridea), Crustaceana, vol. 63, pt. 3, p. 257-262.
- ↑ Raport niemieckiego instytutu rybołówstwa morskiego. bfa-fish.de. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-28)]. (de).
- ↑ Krewetki na zimno. „Wiedza i Życie”, s. 10, 2009-06. Elżbieta Wieteska. Prószyński Media. ISSN 0137-8929. (pol.).
- ↑ Informacja o połowach krewetki wydana przez brytyjską organizację wspierającą zrównoważone rybołówstwo i potrawy rybne „Seafish”. [dostęp 2007-07-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-10-24)]. (ang.).
- ↑ Zobacz np. Raport NAFO o stanie populacji w wodach między Kanadą a Grenlandią. [dostęp 2007-07-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-29)]. (ang.).
- ↑ Praca o związku dorsz-krewetka. myweb.dal.ca. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-04-18)]. (en).
- ↑ Praca o związku krewetka, temperatury wody i ryby drapieżne w wodach Grenlandii (en).
- ↑ Wyznaczanie TACs, także dla krewetek, przez Komisję Europejską na rok 2006, s. 7 (pl).
- ↑ Abstrakt pracy o wzroście krewetki w zależności od różnych czynników (en).
- ↑ abstrakt artykułu o nowej metodzie monitorowania wieku (en).