Marmozeta – Wikipedia, wolna encyklopedia
Leontopithecus | |||
Lesson, 1840[1] | |||
![]() Przedstawiciel rodzaju – marmozeta lwia (L. rosalia) | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Infrarząd | |||
Parvordo | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | marmozeta | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Leontopithecus marikina Lesson, 1840 (= Simia rosalia Linnaeus, 1766) | |||
Synonimy | |||
| |||
Gatunki | |||
|
Marmozeta[5] (Leontopithecus) – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny pazurkowcowatych (Callithrichidae).
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj obejmuje gatunki występujące na południowo–wschodnich obszarach Brazylii[6][7][8].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała 22–34 cm, ogona 32–41 cm; masa ciała samic 480–795 g, samców 540–710 g[7][9].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj zdefiniował w 1840 roku francuski chirurg i zoolog René Lesson w książce swojego autorstwa o tytule Species des mammifères bimanes et quadrumanes[1]. Lesson wymienił trzy gatunki nie wskazując gatunku typowego; w ramach późniejszego oznaczenia w 1917 roku brytyjski zoolog Reginald Innes Pocock na typ nomenklatoryczny wyznaczył marmozetę lwią (L. rosalia)[10].
Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Leontopithecus: gr. λεων leō, λεοντος leontos „lew”; πιθηκος pithēkos „małpa”[11].
- Marikina: rodzima nazwa używana nad rzeką Maranon lub w górnym biegu rzeki Amazonka zaadaptowana przez de Buffona[12]. Gatunek typowy: Leontopithecus marikina Lesson, 1840(= Simia rosalia Linnaeus, 1766).
- Leontocebus: gr. λεων leōn, λεοντος leontos „lew”; rodzaj Cebus Erxleben, 1777 (kapucynka)[3]. Gatunek typowy: Simia rosalia Linnaeus, 1766.
- Leontideus: gr. λεωnτιδευς leōntideus „lwiątko”, od zdrobnienia λεων leōn, λεοντος leontos „lew”[4].
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Do rodzaju należą następujące gatunki[13][9][6][5]:
- Leontopithecus rosalia (Linnaeus, 1766) – marmozeta lwia
- Leontopithecus chrysopygus (Mikan, 1823) – marmozeta czarna
- Leontopithecus chrysomelas (Kuhl, 1820) – marmozeta złotogłowa
- Leontopithecus caissara Lorini & Persson, 1990 – marmozeta czarnolica
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Młodszy homonim Marikina Lesson, 1840 (Callithrichidae).
- ↑ Młodszy homonim Leontocebus J.A. Wagner, 1839 (Callithrichidae).
- ↑ Nowa nazwa dla Leontocebus Elliot, 1913.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b R.P. Lesson: Species des mammifères bimanes et quadrumanes; suivi d’un mémoire sur les Oryctéropes. Paris: J.B. Baillière, 1840, s. 184, 200. (fr.).
- ↑ J.E. Gray: List of the specimens of Mammalia in the collection of the British museum. London: The Trustees, 1843, s. xviii, 15. (ang.).
- ↑ a b D.G. Elliott: A review of the primates. Cz. 1: Lemuroidea: Daubentonia to Indris / Anthropoidea: Seniocebus to Saimiri. New York: American Museum of Natural History, 1913, s. 209. (ang.).
- ↑ a b Á. Cabrera. Sobre la identificación de Simia leonina Humboldt (Mammalia, Primates). „Neotropica”. 2 (8), s. 52, 1956.
- ↑ a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 37. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 178–180. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ a b A.B. Rylands & R.A. Mittermeier: Family Callitrichidae (Marmosets and Tamarins). W: R.A. Mittermeier, A.B. Rylands & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 3: Primates. Barcelona: Lynx Edicions, 2013, s. 342–345. ISBN 978-84-96553-89-7. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Leontopithecus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-05].
- ↑ a b Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 114–115. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ R.I. Pocock. The genera of Hapalidæ (marmozets). „The Annals and Magazine of Natural History”. Eight series. 20 (117), s. 255, 1917. (ang.).
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 369.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 400.
- ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-09-11]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).