Rynek w Sztokholmie – Wikipedia, wolna encyklopedia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Stortorget.jpg/220px-Stortorget.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/Stortorget_font%C3%A4n_mars_2007.jpg/220px-Stortorget_font%C3%A4n_mars_2007.jpg)
Rynek w Sztokholmie (szw. Stortorget) – centralny punkt sztokholmskiej dzielnicy Gamla stan.
We wczesnym średniowieczu znajdowało się na nim targowisko i studnia oraz odbywały się na nim zebrania rajców miejskich i wiece mieszkańców. Na rynku były ustawione także dyby i pręgierz zwany kåken po raz pierwszy wspomniany w związku z tzw. morderstwem Käpplinge (Käpplingemorden) w pierwszej połowie XV wieku. Pierwotnie pręgierz znajdował się na szczycie muru więzienia, a następnie podczas prac budowlanych związanych z budynkiem Giełdy Szwedzkiej został przeniesiony na plac Norrmalmstorg w 1771 roku[1].
Swój dawny wygląd rynek zachował na zachodniej pierzei, gdzie stoją m.in. czerwona kamienica Schantza i wąska kamienica Sefridta (obie z ok. 1650). Reprezentacyjny charakter zyskał dopiero po wybudowaniu giełdy.
Historia
[edytuj | edytuj kod]W listopadzie 1520 roku na rynku miała miejsce krwawa łaźnia sztokholmska, podczas której zginęło, z rozkazu króla Danii Christiana II, osiemdziesięciu dwóch[2][3] szlachciców.
Architektura
[edytuj | edytuj kod]Budynek Akademii Szwedzkiej
[edytuj | edytuj kod]Na placu znajduje się XVIII-wieczny budynek będący siedzibą Akademii Szwedzkiej, która co roku ogłasza nazwiska laureatów nagrody Nobla. W budynku znajduje się również Sztokholmska Giełda Papierów Wartościowych (Börshuset), a na parterze Muzeum Nobla i biblioteka Nobla.
Budynek został zaprojektowany przez Erika Palmstedta i zbudowany w latach 1773–1776.
Kościół św. Mikołaja w Sztokholmie
[edytuj | edytuj kod]Na Rynku znajduje się najstarsza świątynia Sztokholmu – kościół św. Mikołaja (szw. Storkyrkan), pochodzący z XII wieku, pierwotnie budowany w kształcie bazyliki. W nim koronowano królów Szwecji. W świątyni znajduje się rzeźba Bernta Notkego przedstawiająca św. Jerzego w walce ze smokiem.
Grillska Huset
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Grillska_huset.jpg/180px-Grillska_huset.jpg)
Jest to budynek, którego obecna fasada pochodzi z XVIII wieku, a pozostała część z okresu średniowiecza. Kształt nadano mu w 1649 roku, a ostatecznie podczas remontów w 1750 i 1914 roku. W kamienicy znajdują się barokowe dekoracje, a na parterze kawiarnia z tarasem Grillska Caféet. Nazwa budynku pochodzi z XVII wieku.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ (2002) Gamla stan under 750 år, 1st ed. (in Swedish), Stockholm: B. Wahlströms. ISBN 91-85100-64-1.
- ↑ S. Grzybowski, Wielka Historia Świata, t. 6, Narodziny świata nowożytnego 1453-1605, Warszawa 2005, s. 559.
- ↑ Lars Ericson Wolke, Stockholms blodbad, Sztokholm 2006, s. 141.
Literatura
[edytuj | edytuj kod]- Grzybowski S., Wielka Historia Świata, t. 6, Narodziny świata nowożytnego 1453-1605, Warszawa 2005, s. 558–559.