Sowniki – Wikipedia, wolna encyklopedia
Aegothelidae | |||
Bonaparte, 1853[1] | |||
![]() Przedstawiciel rodziny – sownik wąsaty (A. crinifrons) | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Rodzina | sowniki | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Rodzina: Aegotheles Vigors & Horsfield, 1827 | |||
Synonimy | |||
| |||
Rodzaje i gatunki | |||
|
Sowniki[5], zmierzchniki[6] (Aegothelidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu sownikowych (Aegotheliformes).
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Rodzina obejmuje gatunki występujące w większości na Nowej Gwinei, ale można je również spotkać na Molukach, Nowej Kaledonii i w Australii[7][8].
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała 18–30 cm; masa ciała 29–167 g[7]. Są to małe ptaki owadożerne prowadzące nocny tryb życia. Sowniki mają maskujące, miękkie upierzenie oraz małe dzioby z szeroką paszczą otoczoną wianuszkiem wyspecjalizowanych piór. Ich nogi są małe i słabe, a ogon jest długi i zaokrąglony.
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj zdefiniowała w 1827 roku para brytyjskich zoologów (Irlandczyk Nicholas Aylward Vigors i Anglik Thomas Horsfield) w artykule poświęconym australijskim ptakom z kolekcji Towarzystwa Linneuszowskiego opublikowanym w czasopiśmie Transactions of the Linnean Society of London[4]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) sownik australijski (A. cristatus).
Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Aegotheles: gr. αιγοθηλας aigothēlas ‘lelek’, od αιξ aix, αιγος aigos ‘koza’; θηλαζω thēlazō ‘karmić’[9].
- Euaegotheles: gr. ευ eu ‘dobry, ładny’; rodzaj Aegotheles Vigors & Horsfield, 1826 (sownik)[10]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Batrachostomus psilopterus G.R. Gray, 1861 (= Batrachostomus crinifrons Bonaparte, 1850).
- Megaegotheles: gr. μεγας megas ‘wielki’; rodzaj Aegotheles Vigors & Horsfield, 1827 (sownik)[11]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Megaegotheles novaezealandiae Scarlett, 1968.
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Do rodziny należy jeden rodzaj z następującymi występującymi współcześnie gatunkami[5]:
- Aegotheles savesi E.L. Layard & E.L.C. Layard, 1881 – sownik nowokaledoński
- Aegotheles insignis Salvadori, 1876 – sownik ozdobny
- Aegotheles tatei Rand, 1941 – sownik pręgosterny
- Aegotheles crinifrons (Bonaparte, 1850) – sownik wąsaty
- Aegotheles cristatus (Shaw, 1790) – sownik australijski
- Aegotheles affinis Salvadori, 1876 – sownik prążkowany
- Aegotheles bennettii Salvadori & D’Albertis, 1875 – sownik jarzębaty
- Aegotheles wallacii G.R. Gray, 1859 – sownik plamisty
- Aegotheles albertisi P.L. Sclater, 1874 – sownik górski
Opisano również gatunek wymarły z Nowej Zelandii[3]:
- Aegotheles novaezealandiae (Scarlett, 1968)
Kladogram
[edytuj | edytuj kod]Kladogram Aegotheles na podstawie Taxonomy in Flux Checklist[12]:
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Pisownia oryginalna, takson zdefiniowany w randze podrodziny.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Ch.-L. Bonaparte. Classification omithologique par series. „Comptes rendus hebdomadaires de l’Académie des Sciences”. 37, s. 645, 1853. (fr.).
- ↑ G.M. Mathews: The Birds of Australia. Cz. 7. London: H.F. & G. Witherby, 1918–1919, s. 52. (ang.).
- ↑ a b R.J. Scarlett. An owlet-nightjar from New Zealand. „Notornis”. 15, s. 254, 1968. (ang.).
- ↑ a b N.A. Vigors & T. Horsfield. A Description of the Australian Birds in the Collection of the Linnean Society; with an Attempt at arranging them according to their natural Affinities. „Transactions of the Linnean Society of London”. 15 (1), s. 194, 1826. (ang.).
- ↑ a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Aegothelidae Bonaparte, 1853 – sowniki - Owlet-Nightjars (wersja: 2023-12-16). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-03-02].
- ↑ P. Busse (red.), Z. Czarnecki, A. Dyrcz, M. Gromadzki, R. Hołyński, A. Kowalska-Dyrcz, J. Machalska, S. Manikowski & B. Olech: Ptaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 373, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0563-0.
- ↑ a b D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Owlet-nightjars (Aegothelidae) version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, DOI: 10.2173/bow.aegoth1.01 [dostęp 2024-03-02] (ang.), Aegotheles.
- ↑ Owlet-nightjars (Aegothelidae). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-21)]. (ang.).
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Aegotheles [dostęp 2022-01-04] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Euaegotheles [dostęp 2022-01-04] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Megaegotheles [dostęp 2022-01-04] .
- ↑ J. Boyd III: Aegothelidae: Owlet-nightjars. [w:] Taxonomy in Flux Checklist 3.08 [on-line]. John Boyd’s Home Page. [dostęp 2022-09-15]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).