Ulica Pyskowicka w Tarnowskich Górach – Wikipedia, wolna encyklopedia
Stare Tarnowice | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ulica Pyskowicka | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Państwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Miejscowość | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Długość | 2167 m[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przebieg | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Tarnowskich Gór | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa śląskiego | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
50,438380°N 18,803141°E/50,438380 18,803141 |
Ulica Pyskowicka w Tarnowskich Górach – jedna z głównych ulic Tarnowskich Gór. Łączy to miasto ze Zbrosławicami, przebiega przez dzielnicę Stare Tarnowice i stanowi jeden z odcinków drogi powiatowej klasy G o numerze 3275S powiatu tarnogórskiego[1].
Przebieg
[edytuj | edytuj kod]Ulica Pyskowicka stanowi kontynuację ulicy Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Swój przebieg rozpoczyna na skrzyżowaniu z ulicą Wincentego Janasa, następnie biegnie w kierunku zachodnim, mijając m.in. Zamek w Starych Tarnowicach oraz Wielospecjalistyczny Szpital Powiatowy im. Bronisława Hagera. Kończy się na granicy Tarnowskich Gór z gminą Zbrosławice, a jej kontynuacją jest ul. Wolności w Zbrosławicach[1][2].
Nazwa
[edytuj | edytuj kod]Nazwa ulicy pochodzi od miasta Pyskowice, w którego kierunku prowadzi. W latach okupacji niemieckiej (1939–1945) ulica nosiła nazwę Peiskretschamerstraße[3].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Droga łącząca zamek z gródkiem rycerskim oraz kościołem w centrum wsi, której śladem obecnie biegnie częściowo ulica Pyskowicka, musiała istnieć od zarania dziejów Tarnowic[4]. W 1736 roku droga z Tarnowskich Gór do Zbrosławic przez Stare Tarnowice pojawia się na mapie księstwa opolskiego autorstwa Iohannesa Wolfganga Wielanda[5]. W 1806 roku szosa z Tarnowskich Gór prawdopodobnie aż do zamku (będącego wówczas własnością Gottlieba von Büttnera) została utwardzona[6].
W latach 1922–1939 obecna ulica Pyskowicka kończyła się granicą państwową II RP z Niemcami. Na końcu tej ulicy znajdowało się przejście graniczne oraz Placówka Straży Granicznej I linii „Tarnowice Stare”[7] i Placówka Straży Celnej „Stare Tarnowice”[8].
Budynki
[edytuj | edytuj kod]Przy ulicy Pyskowickiej znajdują się m.in.:
- Zespół zamkowy i folwarczny z XVI wieku, wpisany do rejestru zabytków (nr rej. A/639/66 z 2 maja 1966[9]), obejmujący Zamek w Starych Tarnowicach, park oraz stodołę, stajnię, oborę i dwie oficyny wchodzące w skład folwarku, obecnie Centrum Sztuki i Rzemiosła Dawnego – ul. Pyskowicka 39,
- stanowisko archeologiczne osady z okresu kultury przeworskiej i wczesnego średniowiecza, wpisane do rejestru zabytków (nr rej. C/1332/85) – miejsce o współrzędnych 50°25′59″N, 18°47′36″E[10],
obiekty wpisane do Gminnej Ewidencji Zabytków[10]:
- budynek mieszkalny z 1867 roku – ul. Pyskowicka 16-18,
- kapliczka na słupie z 1880 roku,
- budynek dawnej świetlicy wiejskiej oraz gospody z przełomu XIX i XX wieku – ul. Pyskowicka 12,
- budynki mieszkalne z przełomu XIX i XX wieku – ul. Pyskowicka 31 i 40,
- budynki mieszkalne z początku XX wieku – ul. Pyskowicka 13 i 24,
- budynki pofolwarczne z początku XX wieku – ul. Pyskowicka 43 i 45,
- kapliczka z początku XX wieku w murze otaczającym zamek, z figurką Najświętszej Maryi Panny – ul. Pyskowicka 39,
- stanowiska archeologiczne – średniowieczne ślady osadnictwa i osady z okresu średniowiecza – miejsca o współrzędnych: 50°26′20″N, 18°48′14″E; 50°26′09″N, 18°48′51″E; 50°26′17″N, 18°49′03″E i 50°26′18″N, 18°47′30″E.
Do zabytków nie należą znajdujące się przy ulicy Pyskowickiej budynki m.in. Wielospecjalistycznego Szpitala Powiatowego S.A. NZOZ Szpitala im. dr. Bronisława Hagera (ul. Pyskowicka 47-51) oraz Zarządu Dróg Powiatowych w Tarnowskich Górach (ul. Pyskowicka 54[11]).
Komunikacja
[edytuj | edytuj kod]Według stanu z sierpnia 2024 roku ulicą Pyskowicką kursują autobusy organizowane przez Zarząd Transportu Metropolitalnego[12] , obsługujące następujące linie[13]:
- M107 (Tarnowskie Góry Dworzec – Pyskowice Szpitalna),
- 3 (Osada Jana Pawilon – Stare Tarnowice GCR),
- 64 (Tarnowskie Góry Dworzec – Stare Tarnowice Pętla),
- 80 (Tarnowskie Góry Dworzec – Gliwice Centrum Przesiadkowe),
- 134 (Tarnowskie Góry Dworzec – Wieszowa Stacja Paliw),
- 135 (Bytom Dworzec – Stare Tarnowice GCR),
- 142 (Tarnowskie Góry Dworzec – Strzybnica Kościelna),
- 191 (Tarnowskie Góry Dworzec – Boniowice Szkoła),
- 614 (Miasteczko Śląskie Osiedle – Rybna Lotników),
- 749 (Tarnowskie Góry Plac Zembali – Stare Tarnowice GCR),
- 780 (Szarlej Kaufland – Stare Tarnowice GCR).
Przy ulicy zlokalizowane są przystanki autobusowe Stare Tarnowice Szpital oraz Stare Tarnowice Pętla[13].
Mieszkalnictwo
[edytuj | edytuj kod]Według danych Urzędu Stanu Cywilnego na dzień 31 grudnia 2022 roku przy ulicy Pyskowickiej zameldowane na pobyt stały były 264 osoby[14].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c BIP – Zarząd Dróg Powiatowych w Tarnowskich Górach: Aktualny wykaz dróg powiatowych. 2020-09-09. [dostęp 2020-09-24]. (pol.).
- ↑ Ulica Pyskowicka w Tarnowskich Górach na mapie Polski Targeo.
- ↑ Cyfrowa Biblioteka Narodowa Polona: Lata 1939–1945. Plan Tarnowskich Gór. [w:] tarnowskie_gory.fotopolska.eu [on-line]. 2017-02-07. [dostęp 2017-09-24]. (pol.).
- ↑ Jan Drabina , Okręg tarnogórski przed założeniem miasta. Okręg tarnogórski w średniowieczu w świetle badań historycznych i toponomastycznych, [w:] Jan Drabina (red.), Historia Tarnowskich Gór, Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 39, ISBN 83-911508-3-6 .
- ↑ Jan Kwak , Tarnowskie Góry w okresie habsburskim (1526-1763). Dzieje polityczne, [w:] Jan Drabina (red.), Historia Tarnowskich Gór, Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 79, ISBN 83-911508-3-6 .
- ↑ Przemysław Nadolski , Miasto pod panowaniem pruskim i w obrębie II Rzeszy Niemieckiej (1763-1918), [w:] Jan Drabina (red.), Historia Tarnowskich Gór, Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 238, ISBN 83-911508-3-6 .
- ↑ Szkic historyczny z działalności komisariatu Straży Granicznej „Tarnowskie Góry” do 1936 roku. → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
- ↑ Piotr Kozłowski. Straż Celna zapomnianą formacją graniczną II Rzeczypospolitej – dyslokacja jednostek granicznych w 1926 roku. „Problemy Ochrony Granic”. 50, 2012. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie. ISSN 1505-1757.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych w województwie śląskim. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2018-01-20].
- ↑ a b BIP – Urząd Miejski w Tarnowskich Górach: Gminna Ewidencja Zabytków. 2013-09-06. [dostęp 2018-01-27]. (pol.).
- ↑ Zarząd Dróg powiatowych w Tarnowskich Górach – kontakt.
- ↑ Pawlik 2019 ↓.
- ↑ a b Zarząd Transportu Metropolitalnego: Lista przystanków: Tarnowskie Góry. Transport GZM. [dostęp 2024-03-04]. (pol.).
- ↑ BIP – Urząd Miejski w Tarnowskich Górach: Ludność miasta Tarnowskie Góry według stanu na dzień 31.12.2022 r.. 2023-01-11. [dostęp 2023-01-25]. (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Paweł Pawlik: Koniec KZK GOP, MZK Tychy i MZKP Tarnowskie Góry. Teraz to ZTM. onet.pl, 2019-01-02. [dostęp 2021-11-01]. (pol.).