Zaraza siatkowata – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | |||
Gatunek | zaraza siatkowata | ||
Nazwa systematyczna | |||
Orobanche reticulata Wallr. Orobanches Gen. Diask.: 42 (1825)[3] | |||
Synonimy | |||
|
Zaraza siatkowata[4], z. bladokwiatowa[5] (Orobanche reticulata Wallr.) – gatunek byliny z rodziny zarazowatych (Orobanchaceae). Występuje na rozległym obszarze Europy (bez krańców północnych, zachodnich i południowych) oraz w zachodniej Azji[3]. Jest rośliną pasożytniczą. Pasożytuje głównie na ostrożeniach i ostach. W Polsce jest rośliną rzadką, aczkolwiek spotykaną we wszystkich regionach poza środkową częścią kraju. Najliczniejsze stanowiska ma na Pomorzu Zachodnim[5].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Orobanche_reticulata_subsp._pallidiflora_sl20.jpg/180px-Orobanche_reticulata_subsp._pallidiflora_sl20.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/Orobanche_reticulata_subsp._pallidiflora_sl23.jpg/180px-Orobanche_reticulata_subsp._pallidiflora_sl23.jpg)
- Łodyga
- Nierozgałęziona, żółtawa lub czerwonawa, ogruczolona, zgrubiała u nasady, rzadko pokryta łuskami, do 60 (90[6]) cm wysokości.
- Liście
- Łuskowate, trójkątne do podłużnie lancetowatych. Osiągają do 3 cm długości[6].
- Kwiaty
- Liczne, zebrane w kłosowaty kwiatostan, luźny na dole, gęstniejący ku górze[6]. Kwiaty grzbieciste, siedzące. Łatki kielicha wolne, ukośnie jajowate, jednonerwowe. Korona kwiatu biaława lub żółtawa, ciemno ogruczolona, długości 15-22 (20–23[6]) mm. Pręciki 4, wyrastają 3-4 mm nad nasadą korony[7].
- Owoce
- Podłużna torebka z licznymi, drobnymi nasionami, o długości do 0,5 mm[6].
Biologia i ekologia
[edytuj | edytuj kod]Bylina bezzieleniowa, bez korzeni. Kwitnie od czerwca do września. Jest rośliną pasożytniczą. Pasożytuje na roślinach z rodziny astrowatych (Asteraceae), głównie na ostrożeniach (Cirsium sp.) i ostach (Carduus sp.)[6].
Występuje w murawach kserotermicznych, rzadziej spotykana w lasach łęgowych i na wilgotnych łąkach. Rośnie na podłożu bogatym w węglan wapnia[6].
Zagrożenia i ochrona
[edytuj | edytuj kod]W latach 2004–2014 gatunek był objęty w Polsce ochroną ścisłą, od 2014 roku podlega ochronie częściowej[8]. Jedno stanowisko w Górach Kaczawskich znajduje się na terenie rezerwatu Góra Miłek[6].
Roślina jest umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006)[9] w grupie gatunków rzadkich, potencjalnie zagrożonych (kategoria zagrożenia R). W wydaniu z 2016 roku otrzymała kategorię EN (zagrożony)[10].
Zagrożeniem dla gatunku jest intensywna gospodarka łąkowa oraz naturalnie następująca sukcesja ekologiczna roślinności[6].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-24] (ang.).
- ↑ a b Orobanche reticulata Wallr.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-12-04].
- ↑ Zbigniew Mirek i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 125, ISBN 978-83-62975-45-7 .
- ↑ a b Adam Zając , Maria Zając (red.), Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce: dodatek, Kraków: Uniwersytet Jagielloński. Instytut Botaniki, 2019, s. 97, ISBN 978-83-956282-0-7, OCLC 1143739807 .
- ↑ a b c d e f g h i Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Wyd. II. Multico, 2006, seria: Flora Polski. ISBN 978-83-7073-444-2.
- ↑ W. Szafer, S. Kulczyński, B. Pawłowski: Rośliny polskie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1969.
- ↑ Dz.U. z 2014 r. poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin.
- ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.