Zmiany nazw miejscowości w południowo-wschodniej Polsce – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | Ten artykuł wymaga uzupełnienia informacji. |
Zmiany nazw miejscowości w południowo-wschodniej Polsce w 1977 roku dokonały się zgodnie z Zarządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 9 sierpnia 1977 r. w sprawie zmiany nazw niektórych miejscowości w województwach: krośnieńskim, nowosądeckim, przemyskim, rzeszowskim i tarnobrzeskim ogłoszonym w Monitorze Polskim nr 21 z 22 sierpnia 1977 r., poz. 112, podpisanym przez Marię Milczarek. Na jego skutek zamieniono wiele dotychczasowych nazw miejscowości, głównie ukraińskiego pochodzenia, na polsko brzmiące, często będące ich tłumaczeniem. Już wcześniej, 1 kwietnia 1977 r., zmieniono nazwy dwóch osad w województwie przemyskim: Rabe oraz Hłomcza[1] – powodem była rocznica śmierci generała Świerczewskiego.
Zarządzenie weszło w życie 1 października 1977 r. (w przypadku Rabe i Hłomczy 1 kwietnia) i wywołało duże poruszenie i wiele protestów. W przywrócenie dawnych nazw zaangażowały się środowiska przewodnickie, turystyczne i naukowe (m.in. Zarząd Główny PTTK czy XX Walny Zjazd Związku Literatów Polskich ze szczególnym głosem jego prezesa Jarosława Iwaszkiewicza), a także pomniejsze organizacje lokalne, jak choćby koła gospodyń wiejskich. Pod wpływem protestów reaktywowano Komisję Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych zlikwidowaną w 1975 r., a jej nowy przewodniczący, prof. Mieczysław Szymczak, zażądał przywrócenia starych nazw.
W 1978 zaczęły się działania pozorne (m.in. ówczesnego ministra Józefa Kępy), jednak sprawa doczekała się finału dopiero w 1981 po interwencji „Kultury”, „Polityki”, „Politechnika” i „Słowa Powszechnego”. W ogłoszonym w Monitorze Polskim nr 7 z 1 kwietnia 1981 r., poz. 61, Zarządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 27 lutego 1981 r. w sprawie przywrócenia nazw niektórych miejscowości w województwach: krośnieńskim, nowosądeckim, przemyskim, rzeszowskim i tarnobrzeskim przywrócono dawne brzmienie 119 ze 120 nazw – wyjątkiem wyszczególnionym w § 1.2. był przysiółek Spokojna w gminie Nisko. Zarządzenie weszło w życie 1 kwietnia 1981 r. W przypadku Hłomczy i Rabe stare nazwy powróciły dopiero w 1983 r.[2].
Historię tę opisano w książce Spór o Bieszczady autorstwa Witolda Michałowskiego i Janusza Rygielskiego (wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1986, ISBN 83-217-2216-4).
Kilka miesięcy po przywróceniu dawnych nazw osobnym zarządzeniem[3] ponownie zmieniono nazwę Poździacz na Leszno. W 1986 w podobnym trybie[4] ponownie zmieniono nazwę Dusowce na Niziny.
Wykaz miejscowości objętych zarządzeniem
[edytuj | edytuj kod]Nazwa do 1977[5] | Nazwa w latach 1977–1981[5] |
---|---|
województwo krośnieńskie | |
Berezka | Brzózka |
Bereźnica Niżna | Brzeźniczka |
Bereźnica Wyżna | Brzezina |
Bereżki | Brzeżki |
Chrewt | Przystań |
Czerteż | Przedmieście |
Czystogarb | Górna Wieś |
Dąbrówka Ruska | Dąbrówka |
Dołżyca (gmina Komańcza) | Długopole |
Dołżyca (gmina Cisna) | Zakole |
Dudyńce | Szybistów |
Dwerniczek | Jodłówka |
Dwernik | Przełom |
Dydiowa | Zacisze |
Hłudno | Chłodnik |
Hołuczków | Okrężna |
Horodek | Gródek |
Hoszowczyk | Stoczek |
Hroszówka | Groszówka |
Hulskie | Stanisławów |
Huzele | Podzamcze |
Jabłonica Ruska | Jabłonica |
Jahońka | Jasień |
Kreców | Sady |
Kulaszne | Międzygórze |
Lachawa[6] | Miodowa |
Leszczowate | Zalesie |
Liskowate | Lisówek |
Łodyna | Łęgi |
Łopienka | Owczary |
Morochów | Mroczków |
Muczne | Kazimierzowo |
Niewistka | Podrzecze |
Orelec | Orle |
Paniszczów | Ustroń |
Prełuki | Przełęcz |
Procisne | Przesmyk |
Rabe | Podgórze |
Rosochate | Olszyna |
Rozpucie | Tkaczowa |
Serednica | Średnia Wieś |
Sianki | Sanniki |
Skorodne | Ostra |
Smereczne | Świerkowa |
Smerek | Świerków |
Stańkowa | Rzeczki |
Studenne | Studzienne |
Stuposiany | Łukasiewicze |
Sukowate | Sękówka |
Świerzowa Ruska | Świerzowa |
Tworylne | Słoneczna |
Uherce Mineralne | Nowa Wieś |
Ulucz | Łąka |
Wańkowa | Jankowa |
Weremień | Podegrodzie |
Werlas | Międzylesie |
Wilsznia | Olszanka |
Witryłów | Wietrzna |
Wola Krecowa | Wola Sadowska |
Wola Matiaszowa | Wola |
Wołodź | Czechów |
Wołosate | Roztoka |
Zawadka Morochowska | Zawadka |
Zubeńsko | Zębieńsko |
Żerdenka | Zawadówka |
województwo nowosądeckie | |
Skwirtne | Skwierzyn |
województwo przemyskie | |
Aksmanice | Witoldów |
Bałaje | Lipówka |
Basznia Dolna | Smolinka Dolna |
Basznia Górna | Smolinka Górna |
Bihale | Zawodzie |
Brylińce | Tomczyków |
Budomierz | Zawada |
Chołowice | Nadbrzeżna |
Chotylub | Lubice |
Dachnów | Jaworzyna |
Dmytrowice | Olszynka |
Drohobyczka | Międzygórze |
Dusowce | Niziny[7] |
Futory | Sośnina |
Gorajec | Dąbrowa |
Gruszowa | Jodłowa |
Hnatkowice | Ignaców |
Hołubla | Podlasek |
Hruszowice | Gruszowice |
Hurcze | Niwiska |
Hureczko | Pograniczne |
Hurko | Graniczne |
Huwniki | Wiarska Wieś |
Iskań | Pogoń |
Jaksmanice | Witoldówek |
Jawornik Ruski | Jaworowice |
Kniażyce | Podlesie |
Kobylnica Ruska | Kopytów Dolny |
Kobylnica Wołoska | Kopytów Górny |
Koniusza | Zagórze |
Kopysno | Kopystno |
Krowica Hołodowska | Krowica Lubaczowska |
Manasterz | Osetkowo |
Młodowice | Walterów |
Mołodycz | Młodzice |
Nehrybka | Podgrodzie |
Niemstów | Chmielowice |
Nowiny Horynieckie | Nowiny |
Polanka Horyniecka | Polanka |
Poździacz | Leszno[8] |
Prałkowce | Nadsanie |
Radruż | Rozdroże |
Rożubowice | Podgórze |
Sierakośce | Kalinowice |
Starzawa | Stawiska |
Ułazów | Łominy |
Werchrata | Boguszów |
Witoszyńce | Podgórzyska |
Załuże | Załęże |
Żohatyn | Międzylesie |
województwo rzeszowskie | |
Chyki-Dębiaki | Dębiaki |
Przychojec | Jodłówka |
województwo tarnobrzeskie | |
Cisów-Las | Cisów |
Mordownia[9] | Spokojna[9] |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Zarządzenie z 8 marca 1977 r. M.P. z 1977 r. nr 6, poz. 44
- ↑ Zarządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 9 marca 1983 r. w sprawie ustalenia i zmiany nazw miejscowości w niektórych województwach, M.P. z 1983 r. nr 10, poz. 57
- ↑ Zarządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 8 grudnia 1981 r. w sprawie zmiany nazw niektórych miejscowości w województwach pilskim i przemyskim (M.P. z 1981 r. nr 33, poz. 300).
- ↑ Zarządzenie Ministra – Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 24 marca 1986 r. w sprawie ustalenia i zmiany nazw niektórych miejscowości w województwach: bialskopodlaskim, ciechanowskim, katowickim, opolskim, przemyskim, siedleckim i szczecińskim (M.P. z 1986 r. nr 9, poz. 64).
- ↑ a b Zarządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej I Ochrony Środowiska z dnia 9 sierpnia 1977 r. w sprawie zmiany nazw niektórych miejscowości w województwach: krośnieńskim, nowosądeckim, przemyskim, rzeszowskim i tarnobrzeskim (M.P. z 1977 r. nr 21, poz. 112).
- ↑ W tekście zarządzenia zapisana jako Lachowa.
- ↑ Po przywróceniu nazwy Dusowce ponownie zmieniono na Niziny.
- ↑ Po przywróceniu nazwy Poździacz ponownie zmieniono na Leszno.
- ↑ a b Mordownia i Spokojna – obecnie są to dwa sąsiednie przysiółki położone po obu stronach granicy powiatów stalowowolskiego i niżańskiego.