Georges Jacques Danton - Vikipedi
Georges Jacques Danton | |
---|---|
![]() | |
Kamu Güvenliği Komitesi Üyesi | |
Görev süresi 6 Nisan 1793 - 10 Temmuz 1793 | |
Yerine geldiği | Makam oluşturuldu |
Adalet Bakanı | |
Görev süresi 10 Ağustos 1792 - 9 Ekim 1792 | |
Yerine geldiği | Étienne Dejoly |
Yerine gelen | Dominique Joseph Garat |
23. Ulusal Konvansiyon Başkanı | |
Görev süresi 25 Temmuz 1793 - 8 Ağustos 1793 | |
Yerine geldiği | Jean Bon Saint-André |
Yerine gelen | Marie-Jean Hérault de Séchelles |
Ulusal Konvansiyon Yardımcısı | |
Görev süresi 20 Eylül 1792 - 5 Nisan 1794 | |
Kişisel bilgiler | |
Doğum | 26 Ekim 1759 Arcis-sur-Aube, Fransa Krallığı |
Ölüm | 05 Nisan 1794 (34 yaşında) Paris, Birinci Fransız Cumhuriyeti |
Partisi | Montagnardlar (1792–1794) |
Diğer siyasi bağlantıları | Club des Cordeliers (1790–1791) Jakobenler[1] (1791–1794) |
Evlilik(ler) | Antoinette Gabrielle Charpentier (e. 1787 - ö. 1793) Louise Sébastienne Gély (e. 1793) |
Çocuk(lar) | 3 |
İmzası | ![]() |
Georges Jacques Danton (26 Ekim 1759 - 5 Nisan 1794), Fransız Devrimi'nin en önemli kişiliklerinden biri olan avukat ve politikacı. Devrimin başlangıcındaki rolü tartışmalı olan Danton'u; birçok tarihçi "Fransız monarşisinin yıkılmasında ve Birinci Fransız Cumhuriyeti'nin kuruluşunda baş güç" olarak tanımlıyor.[1]
Danton, Jakobenler kulübünde yer almış, kralın idamına evet oyu kullanmıştır. Danton, Robespierre ile Jakobenler kulübünün üyesi iken, "bu kadar terör fazla" diyerek Desmoulins ile birlikte insaflılar grubunu kurmuştur. Aralarında birçok memnuniyetsizin de bulunduğu bu grup, Robespierre tarafından ezilmiştir. Yargılamada hatiplik yeteneğini kullanarak savcıları halk karşısında iyice köşeye sıkıştırmış, ardından mahkeme heyeti davayı halka kapalı biçimde birkaç gün daha sürdürdükten sonra onu idama mahkûm etmiştir. Mahkeme yargılama sırasında bir Hint kumpanyası davasındaki yolsuzlukla insaflıların davasını birleştirmiştir.
Erken dönemi
[değiştir | kaynağı değiştir]Danton, Arcis-sur-Aube'de (Kuzeydoğu Fransa'da Champagne'de) saygın ama zengin olmayan bir avukat olan Jacques Danton ve Mary Camus'ün çocuğu olarak dünyaya geldi. Bebekken bir boğa tarafından saldırıya uğradı ve domuzlar tarafından ezildi, bu da çiçek hastalığı ile birlikte yüzünün şeklinin bozulmasına ve yaralanmasına neden oldu.[2] Başlangıçta Sézanne'deki okula gitti ve on üç yaşında Troyes'deki ruhban okuluna girmek için ailesinin evini terk etti. Troyes'de okula devam ederken, sınıf arkadaşı ve dostu Jules-François Paré'nin ceza olarak ellerine vurulması gerekiyordu, ancak Danton arkadaşını savundu ve sınıfta fiziksel cezaya karşı çıktı.[3] Danton o kadar ikna edici bir şekilde konuştu ki okul müdürü uygulamayı yasaklamaya karar verdi. 1780'de Paris'e yerleşti ve burada katip oldu. 1784'te hukuk okumaya başladı ve 1787'de Conseil du Roi'ye üye oldu.[4] Antoinette Gabrielle Charpentier (6 Ocak 1760 - 10 Şubat 1793)[5] ile 14 Haziran 1787'de Saint-Germain l'Auxerrois kilisesinde evlendi. Çift, Left Bank'ın kalbinde (Café Procope yakınında) altı odalı bir dairede yaşıyordu ve üç oğulları vardı:
- François, Mayıs 1788'de doğdu, 24 Nisan 1789'da bebeklik döneminde öldü.[6]
- Antoine, 18 Haziran 1790'da doğdu, 14 Haziran 1858'de öldü.[6]
- François Georges, 2 Şubat 1792'de doğdu, 18 Haziran 1848'de öldü.[6]
Devrim
[değiştir | kaynağı değiştir]Danton, Bastille'in basıldığı gün olan 14 Temmuz 1789'dan itibaren Cordeliers Muhafızları'nda gönüllü oldu.[7] O ve bölgesi, Ulusal Muhafızlar Komutanı Marquis de LaFayette ve geçici belediye başkanı Jean Sylvain Bailly'ye karşı çıktı. Ekim ayının başlarında, (Cordeliers Manastırı çevresinde) bölümünün başkanı ve komün vekili seçildi.
Rue de Cordeliers'deki evi, mahalleden birçok kişiye açıktı. Köşede yaşayan Danton, Desmoulins ve Marat, yakınlardaki Cafe Procope'u buluşma yeri olarak kullandılar. Danton Marat'ı korudu ve Mart 1790'da LaFayette, Danton'ın tutuklanmasını emretti. Paris Komünü 48 bölüme ayrıldı ve ayrı ayrı toplanmasına izin verildi. Danton, Paris'teki bir yeni yerleşim tarafından görevden alındı.[8][9]
Terör Dönemi
[değiştir | kaynağı değiştir]6 Eylül'de Danton, hiçbir komiteye katılmayacağını, ancak hepsini destekleyeceğini söyleyerek Kamu Güvenliği Komitesi'ne katılmayı reddetti.[10] Kamu Güvenliği Komitesi'nin emirlerine direnebilecek istikrarlı bir hükûmete ihtiyaç olduğuna inanıyordu.[11] 10 Ekim'de, birkaç haftadır tehlikeli bir şekilde hasta olan Danton, siyaseti bıraktı ve yargılanmaya başlandığından beri Kraliçe Marie Antoinette'e acıyan 16 yaşındaki karısıyla Arcis-sur-Aube'ye doğru yola çıktı.[12] François Chabot'un tutuklanmasının ardından 18 Kasım'da Edme-Bonaventure Courtois, Danton'u siyasette yeniden rol oynamak için Paris'e geri dönmeye çağırdı.
22 Kasım'da Danton, dini zulme saldırdı ve insan yaşamında kanaatkârlık talep etti. Jacques-René Hébert'e saldırarak Terör'ü zayıflatmaya çalıştı. 3 Aralık'ta Robespierre, Jakoben kulübündeki Danton'u İsviçre'ye göç etme niyetiyle bir hastalık numarası yapmakla suçladı ve Danton'un erdemini değil, kusurlarını çok sık gösterdiğini ilan etti. Robespierre saldırısında durduruldu. Danton için gök gürültülü alkışların ardından toplantı kapatıldı.[13] Danton, devrimci dürtüyü kırmaya kesinlikle niyeti olmadığını savundu.[14]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Georges Danton profile". Britannica.com. 7 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2009.
- ^ Hibbert, Christopher (1980). The French Revolution. Penguin UK. s. 384. ISBN 9780141927152.
- ^ Dwyer, Frank (1987). Georges Jacques Danton. Internet Archive. New York : Chelsea House. ISBN 978-0-87754-519-4.
- ^ Hampson, Norman. Danton (New York: Basil Blackwell Inc., 1988), pp. 19–25.
- ^ Moore, Lucy (2008). Liberty : the lives and times of six women in revolutionary France (1. Harper Perennial bas.). New York: Harper Perennial. ISBN 978-0-06-082527-0. OCLC 230480341.
- ^ a b c "Family tree Claude FORMA - Geneanet". gw.geneanet.org. 5 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Şubat 2017.
- ^ S. Schama (1989) Citizens, p. 452
- ^ Hibbert, C. (1980) The French Revolution, p. 167
- ^ N. Hampson (1978) Danton, p. 58
- ^ R.R. Palmer (1970) The Twelve who ruled, s. 256
- ^ Histoire de la revolution Française, Volume 8, by Jules Michelet, pp. 33-34, 53
- ^ "Georges Danton | French revolutionary leader". Encyclopedia Britannica. 15 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Le Moniteur Universel 6/12/1793". 3 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2020.
- ^ Soboul, A. (1975) De Franse Revolutie dl I, 1789-1793, p. 308.
![]() | Fransız siyasetçi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |