پاپ فرانسیس - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پاپ

فرانسیس
پرتره ۲۰۲۱
پیشینبندیکت شانزدهم
اطلاعات فردی
نام هنگام تولدخورخه ماریو برگولیو
زادهٔ۱۷ دسامبر ۱۹۳۶ ‏(۸۸ سال)
بوئنوس آیرس، آرژانتین
مذهبکلیسای کاتولیک رومی
محل سکونتواتیکان
امضاءامضای

پاپ فرانسیس (به لاتین: Franciscus) (زادهٔ ۱۷ دسامبر ۱۹۳۶)، با نام اصلی خورخه ماریو برگولیو (به اسپانیایی: Jorge Mario Bergoglio) رئیس کشور واتیکان و رهبر سریر مقدس؛ حکومت مرکزی کلیساهای کاتولیک جهان است. او از سال ۱۹۹۸ به عنوان سراسقف بوئنوس آیرس بخدمت پرداخت و در سال ۲۰۰۱ مقام کاردینالی را از پاپ ژان پل دوم دریافت کرد. برگولیو در سال ۲۰۱۳ به جای بندیکت شانزدهم به عنوان پاپ انتخاب شد و لقب فرانسیس را برای خود برگزید. وی نخستین عضو فرقهٔ یسوعی، اولین پاپ اهل قارهٔ آمریکا و پس از گرگوری سوم، اولین پاپ غیر اروپایی است که به مقام پاپی می‌رسد[۱] (البته با در نظر نگرفتن تبار ایتالیایی اش و صرف ولادت او در آرژانتین). همچنین او به زبان‌های انگلیسی، ایتالیایی، اسپانیایی و آلمانی مسلط است.[۲]

برگولیو در بوئنوس آیرس، آرژانتین زاده شد و در سال ۱۹۵۸، پس از بهبود از یک بیماری سخت، انگیزه گرفت تا به یسوعیان ملحق شود. او در سال ۱۹۶۹ به مقام کشیش کاتولیک گماشته شد و از سال ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۹ به‌عنوان مافوق استانی یسوعیان در آرژانتین فعالیت کرد. در سال ۱۹۹۸ به مقام اسقف اعظم بوئنوس آیرس رسید و در سال ۲۰۰۱ توسط پاپ ژان پل دوم به‌عنوان کاردینال منصوب شد. او در دوران شورش‌های دسامبر ۲۰۰۱ در آرژانتین، رهبری کلیسای این کشور را بر عهده داشت و دولت‌های نستور کیرشنر و کریستینا فرناندس او را رقیب سیاسی تلقی می‌کردند.

پس از استعفای پاپ بندیکت شانزدهم در ۲۸ فوریه ۲۰۱۳، یک مجمع وابسته به پاپ در ۱۳ مارس برگولیو را به عنوان جانشین وی انتخاب کرد. او نام فرانسیس را به اقتباس از سنت فرانسیس آسیزی برای خود برگزید. در طول دوران عمومی زندگی‌اش، فرانسیس به دلیل فروتنی، تأکید بر رحمت خداوند، دیده‌شدن در سطح بین‌المللی به‌عنوان پاپ، توجه به فقرا و تعهد به گفتگوی میان‌ادیانی شناخته شده است. او به دلیل رویکرد غیررسمی‌ترش نسبت به پاپ‌های پیشین، از جمله تصمیمش برای اقامت در مهمانسرای دوموس سانکتا مارتا به جای اقامت در آپارتمان‌های پاپی کاخ حواری که توسط پاپ‌های قبلی مورد استفاده قرار می‌گرفت، شناخته شد.[۳]

فرانسیس گامی مهم در راستای تغییرات در کلیسای کاتولیک برداشته و زنان را هم به عضویت کامل در دیکاستری‌های کوریای رم درآورده است.[۴][۵] همچنین او بر این باور است که کلیسای کاتولیک باید نگرش همدلانه‌تری نسبت به اعضای جامعه ال‌جی‌بی‌تی‌کیو داشته باشد؛ به گفتهٔ او، برکت دادن به اتحادهای همجنس‌گرایانه مجاز نیست، اما برکت‌دادن به این افراد به شکلی غیررسمی و خارج از مناسک مذهبی، امکان‌پذیر است.[۶] فرانسیس منتقد سرمایه‌داری افسارگسیخته، مصرف‌گرایی بیش از حد و توسعه‌طلبی بی‌رویه است.[۷] همچنین، تأکید دارد که اقدام برای تغییر اقلیم یکی از موضوعات اصلی توجه وی در دوران پاپی‌اش بوده است.[۸] فرانسیس به‌طور گسترده‌ای به‌عنوان منتقد مجازات اعدام شناخته می‌شود و آن را ذاتاً پلیدانه می‌داند.[۹] او اعلام کرده که کلیسای کاتولیک متعهد به لغو این مجازات است.[۱۰] در عرصه دیپلماسی بین‌المللی، او از افزایش پوپولیسم جناح راست انتقاد کرده، خواستار جرم‌زدایی از همجنس‌گرایی شده،[۱۱] به بازسازی روابط کامل دیپلماتیک بین ایالات متحده و کوبا کمک کرده، با چین توافقی برای تعیین میزان نفوذ حزب کمونیست در انتصاب اسقف‌های چینی مذاکره کرده و از حقوق پناهندگان حمایت کرده است. پاپ فرانسیس از جهان غرب درخواست کرده که میزان مهاجرت‌ها را به‌طور قابل توجهی افزایش دهد.[۱۲][۱۳] در سال ۲۰۲۲، فرانسیس بابت نقش کلیسا در «نسل‌کشی فرهنگی» مردمان بومی کانادا عذرخواهی کرد.[۱۴] فرانسیس در سال ۲۰۲۴ مجمع سینودالیتی را تشکیل جلسه داد؛ رویدادی که به عنوان اوج دوران پاپی او و مهم‌ترین رویداد کلیسای کاتولیک از زمان شورای دوم واتیکان توصیف شده است.[۵][۱۵][۱۶]

زندگی

[ویرایش]
خورخه ماریو برگولیو -ردیف وسط، نفر چهارم از چپ- هنگامیکه شیمی می‌خواند.

خورخه ماریو برگولیو در بوئنوس آیرس به دنیا آمد و یکی از پنج فرزندِ خانوادهٔ ایتالیایی بود که به آرژانتین مهاجرت کرده بودند. پدرش کارگر راه‌آهن[۱۷] و مادرش خانه‌دار بود. وی مدرک دیپلم فنی[۱۸][۱۹] در رشته شیمی را از دانشگاه بوئنوس آیرس دریافت کرد و سپس در ویلا دوتو در مدرسه علوم دینی به تحصیل پرداخت.[۲۰]

فرانسیس اول با یک ریه تنفس می‌کند و بخش بزرگی از یک ریه‌اش را در دوران کودکی به علت یک بیماری از دست داده‌است. او به زبان‌های ایتالیایی، اسپانیایی و آلمانی صحبت می‌کند و با زبانهای انگلیسی، فرانسوی و پرتغالی آشناست.

وی به رقص سنتی آرژانتین، یعنی تانگو علاقه دارد. او در این‌مورد گفته‌است: «در جوانی تانگو می‌رقصیده‌ام.» او عضو کانون هواداران باشگاه فوتبال سن لورنزو می‌باشد. انتخاب نام فرانسیس به خاطر علاقهٔ وی به قدیس فرانسیس آسیزی ایتالیایی است که در قرن ۱۳ میلادی زندگی می‌کرده و حامی فقرا بوده‌است.[۲۱]

فعالیت‌ها پیش از پاپ شدن

[ویرایش]
پاپ فرانسیس در سال ۲۰۰۸ در زمان کاردینالی وی

یسوعی شدن

[ویرایش]

برگولیو در ۱۱ مارس ۱۹۵۸ به جامعه یسوعی‌ها وارد شد. سپس لیسانس فلسفه را از کالج ماکسیمو سن خوزه در سن میگوئل دریافت کرد و پس از آن به تدریس ادبیات و روان‌شناسی در کالج دلا اینماکولادا در سانتافه و یونیورسیداد دل سالوادور در بوئنوس آیرس پرداخت.[۲۲] در سال ۱۹۶۷ مطالعه الهیات را به اتمام رساند و در ۱۳ دسامبر ۱۹۶۹ توسط سراسقف رامون خوزه کاستلانو به مقام کشیشی دست یافت. پس‌از آن به تدریس و مطالعه در فلسفه و الهیات ادامه داد و در مدرسه علوم دینی سن میگوئل به مقام تدریس الهیات دست یافت. او برای رساله دکترای خود به مدرسه سن یورگن در آلمان رفت و پس از آن با عنوان رهبر معنوی به کوردوبا بازگشت.[۲۲]

اسقفی

[ویرایش]

در ۲۷ ژوئن ۱۹۹۲ به عنوان دستیار اسقف بوئنوس آیرس پذیرفته شد و در تاریخ ۲۸ فوریه ۱۹۹۸ مقام سراسقفی بوئنوس آیرس و نماینده و مسئول کلیسای کاتولیک شرقی در آرژانتین شد.

کاردینالی

[ویرایش]

برگولیو در ۲۱ فوریه ۲۰۰۱ لقب کاردینال را از پاپ ژان پل دوم دریافت کرد.

اتهام

[ویرایش]

برگولیو موضوع اتهاماتی در رابطه با ربودن دو کشیش یسوعی در جنگ کثیف آرژانتین بوده‌است.[۲۳][۲۴] در تاریخ ۱۶–۰۳–۲۰۱۳ مجلهٔ انگلیسی The Mail on Sunday ادعا کرد برگولیو در فاصله سال‌های ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۳ و در زمان حکومت نظامیان در آرژانتین در نقض مصونیت کلیسا در شکنجه، آدم دزدی و جنایت‌های سازمان یافته شرکت داشته‌است.

بنا به همین گزارش، ادعا شد در آن سال‌ها پاپ که ریاست فرقهٔ عیسویان را بر عهده داشت با حاکم نظامی وقت به نام خورخه رافائل ویدلا همکاری داشته‌است.[۲۵]

وی برای امنیت آن‌ها نگران بود و پیش از دستگیری آن‌ها تلاش کرده بود کار آن‌ها را تغییر دهد. با این حال و برخلاف گزارش‌ها، او هرگز تلاش نکرد که آن‌ها را از دسته یسوعیان طرد کند.[۲۶] در سال ۲۰۰۵، یک وکیل حقوق بشر شکایت کیفری علیه وی مطرح کرد و مدعی شد عضو ارشد جامعه مسیحیان آرژانتین در ربودن دو کشیش در ماه مه ۱۹۷۶ دست داشته‌است.[۲۷] در این جریان، کشیش اورلاندو یوریو و فرانس یالیکس شکنجه شده بودند اما ۵ ماه بعد زنده، نیمه عریان و تحت تأثیر داروهای مخدر پیدا شدند. یوریو برگولیو را متهم کرد که وی آن‌ها به جوخه‌های مرگ رژیم لو داده‌است. یوریو -که در سال ۲۰۰۰ در گذشت- در مصاحبه‌ای در سال ۱۹۹۹ معتقد بود که وی کاری برای آزادی ما انجام نداد.[۲۸]

مقام پاپی

[ویرایش]
پاپ فرانسیس در بین مردم

پس از استعفای پاپ بندیکت شانزدهم، یکبار دیگر کاردینال‌های کلیسای کاتولیک در کلیسای سیستین واتیکان بدور هم گرد آمدند تا دوباره دربارهٔ گزینش پاپ جدید با یکدیگر به گفتگو بنشینند و یک پاپ جدید برای ریاست بر واتیکان و کلیسای کاتولیک انتخاب کنند.

نخستین نشست در روز ۱۲ مارس ۲۰۱۳ برگزار شد که نتیجه‌ای در برنداشت و از دودکش معروفِ کلیسای سیستین، دود سیاه بیرون آمد که نشان دهنده ناهمخوانیِ آراء رای‌دهندگان در معرفی پاپ بود. اما در دور دوم رای‌گیری در روز دوم و در تاریخ ۱۳ مارس ۲۰۱۳[۲۹][۳۰] خورخه ماریو برگولیو از بوئنوس آیرس به عنوان دویست و شصت و ششمین پاپ برگزیده شد و پس از آن عنوان فرانسیس را برای خود برگزید.[۳۱]

فرانسیس به عنوان پاپ کمتر از پیشینیان خود به تشریفات می‌پردازد و شمایی که از خود در رسانه‌ها تصویر کرده بی پیرایگی است.[۳۲] برای نمونه؛ در شبِ گزینشش به عنوان پاپ به جای استفاده از اتوموبیل ویژه پاپ با اتوبوس و به‌همراه دیگر کاردینال‌ها به هتل برگشت.[۳۳]

وی معتقد است تئوری بیگ‌بنگ دربارهٔ منشأ آفرینش و تئوری تکامل هیچ تضادی با تعالیم دینی ندارند و نباید خداوند را جادوگری ببینیم که با عصای جادویی‌اش می‌تواند دست به هر کاری بزند.[۳۴]

پاپ فرانسیس، مراسم تشییع جنازه سلف خود، پاپ سابق بندیکت شانزدهم را در واتیکان برگزار کرد. پس از مراسم عشای ربانی، تابوت پاپ بندیکت به داخل کلیسای سن پیتر بازگردانده شد، جایی که یک مراسم خصوصی برگزار خواهد شد. پاپ فرانسیس با ویلچر به سن پیتر رفت، اما بدون کمک ایستاد و مراسم را اجرا کرد. او اولین پاپ در تاریخ بلند کلیسای کاتولیک بود که مناسک تدفین یک پاپ دیگر را رهبری کرد.[۳۵]

گفتگوهای بین‌الادیانی

[ویرایش]
تصویری از پاپ فرانسیس رهبر سریر مقدس ۲۰۲۴.

اسلام

[ویرایش]

رهبران اسلامی در آرژانتین پس از انتخاب خورخه برگولیو طی اعلامیه‌های به او تبریک گفتند و در بیانیه‌های خود ذکر کردند که: برگولیو همواره خود را دوست جوامع اسلامی نشان داده و همواره دارای شخصیتی است که از گفتگو بین الادیانی استقبال می‌کند.[۳۶] همچنین پس از این انتخاب، احمد الطیب شیخ الازهر و رئیس دانشگاه الازهر طی بیانیه‌ای این انتخاب را تبریک گفت.[۳۷] همچنین پس از یک روز، ۱۸۰ کشور انتخاب او به عنوان پاپ را تبریک گفتند. در این میان نیز دولت جمهوری اسلامی ایران با ریاست محمود احمدی‌نژاد پیامی با موضوع تبریک انتخاب برگلیو به عنوان پاپ کاتولیک را به واتیکان ارسال کرد.

دیدار با رئیس‌جمهور ایران

[ویرایش]

حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران، ضمن سفر به ایتالیا در ۶ بهمن ۱۳۹۴، با پاپ فرانسیس یکم، رهبر کاتولیکهای جهان و نخست‌وزیر واتیکان دیدار و گفتگو کرد[۳۸] و از پاپ درخواست نمود تا برای وی دعا نماید. در این دیدار پاپ فرانسیس احترام به مقدسات ادیان را لازمه کمک به صلح و معنویت در جامعه جهانی دانست.[۳۹] این اولین دیدار رئیس‌جمهور ایران با رهبر کاتولیکهای جهان پس از شانزده سال، (ملاقات سید محمد خاتمی با پاپ ژان پل دوم) بود.[۴۰]

دیدار با سید علی سیستانی در نجف

[ویرایش]

روز شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۹، پاپ فرانسیس در ادامه سفر چهار روزهٔ خود به عراق، در نجف با سید علی سیستانی، یکی از بانفوذترین مراجع تقلید شیعه دیدار کرد.[۴۱][۴۲][۴۳] پوشش صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به اندازه ای به این دیدار تاریخی کم بود که روزنامه اعتماد در تاریخ ۱۸ اسفند ۱۳۹۹، این برخورد را نشان از بایکوت رسانه ای و کم‌اهمیت جلوه دادن موضوع دانست.[۴۴] یکی از عکس‌های منتشر شده از این دیدار در شبکه‌های اجتماعی، عکسی دستکاری شده‌است که در آن قاب عکسی از قاسم سلیمانی و ابومهدی مهندس بر روی میز اتاق اضافه شده‌است.[۴۵]

دیدار با خانوادهٔ سید موسی صدر

[ویرایش]

روز ۲۶ بهمن ۱۳۹۷ در آستانه سالگرد موعظه امام موسی صدر در کلیسای کبوشیین بیروت خانوادهٔ صدر از جمله سیده رباب صدر و سیده ملیحهٔ صدر با پاپ فرانسیس دیدار کردند. این دیدار در چارچوب تلاش خانواده برای پیگیری ناپدیدسازی قهری صدر و جلب حمایت پاپ از این مسئله صورت گرفت. پاپ در این دیدار با اشاره به فعالیت‌های مؤسسات خیریه و اجتماعی امام موسی صدر گفت فعالیت‌های نیکویی که انجام می‌دهید، ترجمۀ عملی سخن شماست و از عشق شما به نیازمندان سرچشمه می‌گیرد و کاشتِ کار خیر و عمل صالح است و من از فعالیت‌های شما مطلع هستم.[۴۶][۴۷]

دیدار با رهبر کلیسای ارتدوکس روسیه

[ویرایش]

وی در ۱۳ فوریه ۲۰۱۶ (۲۴ بهمن ۱۳۹۴) با بطریق کیریل یکم، رهبر کلیسای ارتدکس روسی در هاوانا پایتخت کوبا، دیدار کرد. از قرن یازدهم میلادی که دو شاخه غربی و شرقی مسیحیت، کلیسای کاتولیک رم و کلیسای ارتدوکس روسیه، از هم جدا شدند این نخستین بار است که رهبران دو کلیسا با هم دیدار کردند.[۴۸]

طبق برنامه‌ریزی، پاپ فرانسیس سر راه سفر به مکزیک در کوبا توقف کرد و آن‌جا با بطریق کیریل در فرودگاه هاوانا ملاقات کرد. کوبا که مذهب رایج در آن مسیحیت کاتولیک است، در دهه‌های اخیر در حوزه نفوذ شوروی و سپس روسیه بوده‌است و از این بابت جای خوبی برای چنین تجدید دیداری بود.

شرکت در مراسم یادبود نسل‌کشی ارمنی‌ها

[ویرایش]

در روز جمعه ۲۴ ژوئن ۲۰۱۶ پاپ فرانسیس برای انجام یک سفر سه روزه به ایروان، پایتخت ارمنستان سفر کرد تا در مراسم یادبود نسل‌کشی ارمنی‌ها شرکت کند. پاپ فرانسیس در جریان این سفر از بنای یادمان نسل‌کشی ارمنی‌ها در دوران حکومت ترکیه عثمانی در زمان جنگ جهانی اول دیدار کرد. وی همچنین در جریان این سفر دو کبوتر سفید را به سوی کوه آرارات، که گفته می‌شود کشتی نوح در آن جا است، آزاد کرد. وی در حضور سرژ سرکیسیان، رئیس‌جمهور ارمنستان و هیئت‌های دیپلماتیک حاضر در مراسم یادبود گفت:[۴۹][۵۰][۵۱]

نسل‌کشی آغاز موج غم‌انگیزی از فجایع بزرگ قرن گذشته بود

نظرات و تفکرات

[ویرایش]

بالاترین مقام مذهبی کلیسای کاتولیک، در سخنرانی خود در آکادمی علوم جامعه اسقف‌ها در واتیکان، با تأیید نظریه بیگ بنگ (مه‌بانگ) و نظریه تکامل چارلز داروین که از دیرباز به عنوان مهم‌ترین وجوه اختلاف جهان‌بینی علمی و نگرش مذهبی بر سر مسئله آفرینش شناخته می‌شوند، گفت هر دو نظریه واقعی و درست‌اند و با خداباوری و پذیرش خدا به عنوان آفریدگار نهایی سازگارند و با دیدگاه‌های کلیسا دربارهٔ منشأ هستی و حیات مغایرتی ندارند.

رهبر کلیسای کاتولیک همچنین تصریح کرد: «تکامل در طبیعت است و موید وجود آفریدگار است، نه نافی آن. بیگ‌بنگ هم نمی‌تواند نافی وجود آفریدگاری الهی باشد، بلکه نیازمند وجود آن است.» به رغم پررنگ بودن نیروهای الهی در جهان‌بینی پاپ، بسیاری از مخاطبان بیان این دیدگاه‌ها را «گام بزرگ کلیسای کاتولیک به جلو» خوانده‌اند.

پاپ فرانسیس در مقایسه با رهبران پیشین کلیسا در بسیاری زمینه‌ها از جمله حقوق هم‌جنس‌گرایان و اقلیت‌های جنسی دیدگاه‌های منحصربه‌فردی دارد که از زمان روی کار آمدنش دنیا را شگفت‌زده کرده، تا جایی که برخی او را «هیپی‌ترین رهبر مذهبی جهان» و «لیبرال‌ترین پاپ تاریخ» خوانده‌اند.[۵۲]

مجاز کردن ازدواج همجنس‌گرایان

[ویرایش]

در سال ۲۰۲۳ میلادی، پاپ فرانسیس رسما اجازه داد تا کشیش‌ها برای زوج‌های همجنس مراسم مذهبی برگزار کنند. او پیشنهاد کرد که برای اینکه مراسم برای زوج‌های همجنس با مراسم «ازدواج مقدس» اشتباه گرفته نشود، می‌توان آن‌ را برگزار و برای زوج‌ها آرزوی برکت در زندگی کرد.[۵۳]

منابع

[ویرایش]
  1. https://edition.cnn.com/2013/03/14/world/europe/pope-non-european/index.html
  2. "Pope Francis: 13 key facts about the new pontiff". The Guardian. March 13, 2013. Retrieved 13 March 2013.
  3. "Pope Francis to live in Vatican guesthouse, not papal apartments". National Catholic Reporter (به انگلیسی). Retrieved 11 June 2024.
  4. Dallas, Kelsey (3 October 2023). "The pope's latest comments on same-sex marriage, explained". Deseret News (به انگلیسی). Archived from the original on 7 October 2023. Retrieved 4 October 2023.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ Faiola, Andy; Boorstein, Michelle; Brady, Kate (2 October 2023). "Amid liberal revolt, pope signals openness to blessings for gay couples". Washington Post (به انگلیسی). Archived from the original on 4 October 2023. Retrieved 7 October 2023.
  6. Pullella, Philip (26 January 2024). "Pope says LGBT blessings are for individuals, not approval of unions". Reuters. Retrieved 28 May 2024.
  7. Davies, Lizzy (15 December 2013). "Pope says he is not a Marxist, but defends criticism of capitalism". The Guardian. Rome, Italy. Archived from the original on 15 December 2013.
  8. Sherwood, Harriet (7 September 2021). "Christian leaders unite to issue stark warning over climate crisis". The Guardian (به انگلیسی). Archived from the original on 7 September 2021. Retrieved 7 September 2021.
  9. Trabbic, Joseph G. (16 August 2018). "Capital punishment: Intrinsically evil or morally permissible?". Catholic World Report (به انگلیسی). Archived from the original on 23 December 2023. Retrieved 4 October 2023.
  10. "New revision of number 2267 of the Catechism of the Catholic Church on the death penalty – Rescriptum 'ex Audentia SS.mi'". press.vatican.va. Archived from the original on 4 October 2023. Retrieved 1 October 2023.
  11. "The AP Interview: Pope Francis: Homosexuality not a crime". AP News (به انگلیسی). 25 January 2023. Archived from the original on 25 January 2023. Retrieved 25 January 2023.
  12. Rocca, Francis X. (22 September 2023). "Pope Francis Calls Protection of Migrants a Duty of Civilization". WSJ (به انگلیسی). Archived from the original on 30 September 2023. Retrieved 4 October 2023.
  13. Lauter, David; Bierman, Noah (18 February 2016). "Trump and Pope Francis clash over immigration, another extraordinary campaign twist". Los Angeles Times. Archived from the original on 20 June 2018. Retrieved 20 April 2018.
  14. Horowitz, Jason (30 July 2022). "Francis Calls Abuse of Indigenous People in Canada a 'Genocide'". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Archived from the original on 7 November 2023. Retrieved 7 October 2023.
  15. Horowitz, Jason; Povoledo, Elisabetta (2 October 2023). "What Is a Synod in the Catholic Church? And Why Does This One Matter?". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Archived from the original on 13 November 2023. Retrieved 7 October 2023.
  16. Horowitz, Jason (2 October 2023). "Vatican Assembly Puts the Church's Most Sensitive Issues on the Table". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Archived from the original on 7 October 2023. Retrieved 7 October 2023.
  17. Rice-Oxley, Mark (13 March 2013). [/world/2013/mar/13/jorge-mario-bergoglio-pope-poverty "Pope Francis: the humble pontiff with practical approach to poverty"]. The Guardian (UK). Retrieved 13 March 2013. {{cite news}}: Check |url= value (help)
  18. "Does Pope Francis have a master's degree in chemistry?". National Catholic Reporter (به انگلیسی). 2015-06-03. Retrieved 2020-01-18.
  19. «FALSE: Pope Francis Has a Master's Degree in Chemistry». Snopes.com (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۸.
  20. Rocca, Francis X (March 13, 2013). [/news/2013/03/13/cardinal-bergoglio-profile/ "Cardinal Jorge Bergoglio: a profile"]. Catholic Herald. Retrieved March 13, 2013. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  21. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ مارس ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۸ مارس ۲۰۱۳.
  22. ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ [/2013/03/13/pope-francis-i-cardinal-jorge-mario-bergoglio-named-new-pope/ "Pope Francis I: Cardinal Jorge Mario Bergoglio named new Pope"]. Baltimore News Journal. 13 March 2013. Retrieved 13 March 2013. {{cite news}}: Check |url= value (help)
  23. Schmall, Emily; Rother, Larry (13 March 2013). "A Conservative With a Common Touch". The New York Times. Retrieved 14 March 2013.
  24. "Bergoglio was a partner in crime in the silence of the church over the genocidal dictatorship". Archived from the original on 2 June 2013. Retrieved 1 April 2013.
  25. http://www.dailymail.co.uk/news/article-2294580/Special-report-The-damning-documents-new-Pope-DID-betray-tortured-priests-junta.html
  26. Thomas Reese, "Francis, the Jesuits and the Dirty War", National Catholic Reporter, March 17, 2013
  27. "Argentine Cardinal Named in Kidnap Lawsuit". Los Angeles Times. 17 April 2005. Retrieved 2013–03–13. {{cite news}}: Check date values in: |accessdate= (help); Unknown parameter |unused_data= ignored (help)
  28. Miroff, Nick (17 March 2013). "Pope's activity in Dirty War Draws Scrutiny". Chicago Tribune. Sec. 1. Washington Post. p. ۲۷. {{cite news}}: |access-date= requires |url= (help)نگهداری CS1: موقعیت (link)
  29. "FRANCISCUS". Holy See. 13 March 2013. Archived from the original on 13 March 2013. Retrieved 14 March 2013. Annuntio vobis gaudium magnum; habemus Papam: Eminentissimum ac Reverendissimum Dominum, Dominum Georgium MariumSanctae Romanae Ecclesiae Cardinalem Bergoglioqui sibi nomen imposuit Franciscum
  30. "Habemus Papam! Cardinal Bergolio Elected Pope – Fracis I". News.va. Archived from the original on 16 March 2013. Retrieved 2013–03–14. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= (help)
  31. "Cardinal Jorge Mario Bergoglio of Argentina Named as New Pope of the Roman Catholic Church". CNBC. 13 March 2013. Retrieved 13 March 2013.
  32. "Pope Francis brings no-frills style to papacy", cbsnews.com, 28 March 2013, Retrieved 28 March 2013
  33. "Pope Francis wants a 'poor Church for the poor'". Reuters. 16 March 2013. Archived from the original on 16 March 2013. Retrieved 16 March 2013.
  34. «سخنان بی‌سابقه پاپ فرانسیس در تأیید بیگ‌بنگ و تئوری تکامل». دویچه وله فارسی. ۲۹ اکتبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۴.
  35. آلخاندرو میلان والنسیا (۱۵ دی ۱۴۰۱). «سه دلیل منحصر به فرد بودن تدفین بندیکت شانزدهم در تاریخ کلیسای کاتولیک». بی‌بی‌سی. دریافت‌شده در ۱۷ ژانویه ۲۰۲۳.
  36. "Pope Francis 'a friend of the Islamic community", Buenos Aires Herald, 14 March 2013. Retrieved 14 March 2013
  37. "Tawadros II thanks cardinals and Pope Francis for the "blessed choice"". Asia News. 15 March 2013. Retrieved 14 April 2013.
  38. «دیدار دکتر روحانی با پاپ فرانسیس و نخست‌وزیر واتیکان». وبسایت ریاست جمهوری. ۱۳۹۴/۱۱/۶. تاریخ وارد شده در |تاریخ انتشار= را بررسی کنید (کمک)
  39. «دکتر روحانی: ایمان به همه پیامبران الهی آموزه اسلام است/ اسلام‌هراسی و توهین به مقدسات کمک به تروریسم است/ تأکید بر صلح محور بودن ادیان الهی/ پاپ خطاب به دکتر روحانی: احترام به مقدسات ادیان لازمه کمک به صلح جهانی است/ برایم دعا کنید». وبسایت ریاست جمهوری. ۱۳۹۴/۱۱/۶. تاریخ وارد شده در |تاریخ انتشار= را بررسی کنید (کمک)
  40. «نخستین دیدار رئیس‌جمهورایران با پاپ پس‌از 16سال/در دیدار روحانی و پاپ چه‌گذشت؟ +تصاویر». آفتاب. ۱۳۹۴/۱۱/۶. تاریخ وارد شده در |تاریخ انتشار= را بررسی کنید (کمک)
  41. «پاپ فرانسیس در نجف با علی سیستانی دیدار کرد». euronews. ۲۰۲۱-۰۳-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۰۶.
  42. «دیدار پاپ فرانسیس با آیت‌الله سیستانی در نجف؛ محکومیت خشونت به نام دین». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۰۶.
  43. «دیدار پاپ با سیستانی، آخرین دژ شیعیان در برابر ولایت فقیه». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۰۶.
  44. «مخدوش شدن پیام صلح پاپ و آیت‌الله». روزنامه اعتماد. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۱۴.
  45. Welle (www.dw.com)، Deutsche. «پرسش طعنه‌آمیز کاربران: رهبر شیعیان جهان کیست؟ | DW | 07.03.2021». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۱۴.
  46. "Papst empfängt Chefin schiitischer Wohlfahrtsorganisation - Vatican News" (به آلمانی). 2019-02-15. Retrieved 2025-03-02.
  47. سردبیر (۲۰۱۹-۰۲-۱۵). «پاپ فرانسیس: از فعالیت های نیکوی شما مطلع هستم». موسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۳-۰۲.
  48. دیدار پاپ و رهبر کلیسای ارتدوکس روسیه برای اولین بار پس از قرن یازدهم میلادی بی‌بی‌سی فارسی
  49. «پاپ فرانسیس بار دیگر کشتار ارامنه در دوران حکومت عثمانی را 'نسل‌کشی'خواند». بی‌بی‌سی فارسی.
  50. «Pope Francis denounces Armenian 'genocide' during visit to Yerevan». theguardian. ۲۴ ژوئن ۲۰۱۶.
  51. «Pope in Armenia denounces twisted, planned 'genocide'». Washingtonpost. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ ژوئن ۲۰۱۶.
  52. دویچه وله (۷ آبان ۱۳۹۳). «سخنان بی‌سابقه پاپ فرانسیس در تأیید بیگ‌بنگ و تئوری تکامل».
  53. «انقلاب در واتیکان؛ پاپ فرانسیس اجازه داد برای زوج‌های همجنس مراسم مذهبی برگزار شود». euronews. ۲۰۲۳-۱۲-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۲-۲۶.

Wikipedia contributors, "Pope Francis I،» Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed March 13، ۲۰۱۳).

پیوند به بیرون

[ویرایش]