Alfred Laniewski – Wikipedia, wolna encyklopedia
Data urodzenia | |
---|---|
Data śmierci | |
Przyczyna śmierci | |
Miejsce spoczynku | |
Zawód, zajęcie | prawnik, sędzia |
Narodowość | polska |
Tytuł naukowy | doktor |
Uczelnia | |
Wydział | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
Alfred Laniewski (ur. 1889 lub 1890, zm. 1940 w Kijowie) – polski prawnik, prokurator, sędzia, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 1889 lub 1890[a] jako syn Stanisława. Ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Uzyskał stopień naukowy doktora praw. Podczas studiów był jednym z przywódców akademickiego oddziału Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie”[1]. Był aktywnym członkiem Polskich Drużyn Strzeleckich od czasu ich powstania[1]. Brał udział w I wojnie światowej[1].
Został prokuratorem. Od września 1924 oskarżał w procesie domniemanego sprawcy zamachu na prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego[2]. Pełnił funkcję wiceprokuratora okręgowego we Lwowie do 1932[3]. Od 26 kwietnia 1932 był oskarżającym w procesie Rity Gorgonowej[4][5]. W październiku 1932 został mianowany sędzią Sądu Apelacyjnego we Lwowie[6]. Do 1939 był starszym asystentem wolontariuszem prof. Juliusza Makarewicza w Zakładzie Prawa Karnego na Wydziale Prawa UJK. Publikował prace z zakresu prawa karnego (wielokrotnie wspólnie z nim wydawał publikacje Kazimierz Sobolewski, prokurator Sądu Apelacyjnego we Lwowie).
Podjął pracę w służbie samorządowej II Rzeczypospolitej. Od 1926 pełnił stanowisko naczelnika Wydziału Ogólnego w Urzędzie Wojewódzkim w Stanisławowie[1]. We wrześniu 1937 został mianowany naczelnika Wydziału Ogólnego w Urzędzie Wojewódzkim we Lwowie[1].
W marcu 1933 został redaktorem odpowiedzialnym „Czasopisma Sędziowskiego” (organ Oddziału Lwowskiego Zrzeszenia Sędziów i Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej)[7][8]. Został członkiem zarządu lwowskiego Zrzeszenia Sędziów i Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej[9] i zasiadł w zarządzie głównym ZSiPRP jako członek oddziału lwowskiego[10]. Do 1939 był redaktorem pisma „Głos Sędziowski”[11]. Jego rozprawy naukowe ukazywały się w czasopiśmie „Przegląd Policyjny”[12][13].
Był także publicystą na łamach dziennika „Gazeta Lwowska”, pisząc np. artykuły wspomnieniowe[14][15][16], m.in. o obronie Lwowa 1918-1919[17] oraz inne[18][19][20]. Był wykładowcą techniki śledztwa w ramach Studium Dyplomatycznego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie[21]. Działał na rzecz poprawy losu zwierząt[22][23], działając w ramach Ligi Ochrony Zwierząt apelował do Policji Państwowej o postawę w ich obronie[24]. Publikował także w tej tematyce w prasie[25].
Po wybuchu II wojny światowej, kampanii wrześniowej, agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 i kapitulacji Lwowa oraz przemianowaniu uczelni na Lwowski Państwowy Uniwersytet im. Iwana Franki decyzją władz sowieckich został zatrudniony na stanowisku laboranta w Katedrze Prawa Karnego Wydziału Prawa. W marcu 1940 został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD. Na wiosnę 1940 został zamordowany przez NKWD (według jednej wersji został rozstrzelany we Lwowie[26][27]). Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 71/1-42 oznaczony numerem 1771; dosłownie określony jako Alfred Łaniewski)[28]. Ofiary tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.
Ofiarami zbrodni katyńskiej na obszarze obecnej Ukrainy został także Ludwik Laniewski (ur. 1892, również syn Stanisława, podporucznik Wojska Polskiego[29]) oraz inni pracownicy naukowi Wydziału Prawa UJK, Ludwik Dworzak, Władysław Mikuszewski, Zenon Wachlowski.
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- Ustawodawstwo karne Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo materialne: zbiór ustaw i rozporządzeń z objaśnieniami (1926, współautor: Kazimierz Sobolewski)
- Zarys polskiego prawa wekslowego (1926, współautor: Karol Hamerski)
- Ordynacja konkursowa. Ordynacja ugodowa i Ordynacja zaczepna: z dnia 10 grudnia 1914 l. 337 dpp. z uwzględnieniem wszelkich zmian i nowych przepisów należytościowych oraz austrjackiemi i polskiemi orzeczeniami (1927, współautor: Maksymilian Bodek)
- Kodeks postępowania karnego wraz z przepisami wprowadzającemi i rozporządzeniem o postępowaniu doraźnem (1928, współautor: Kazimierz Sobolewski)
- Polskie ustawy karne dodatkowe z lat 1919–1929 (1928, współautor: Kazimierz Sobolewski)
- Dekret prasowy z uwzględnieniem wszystkich zmian i ustawami dodatkowemi (1929, współautor: Kazimierz Sobolewski)
- Kodeks postępowania karnego, z uwzględn. ustawy z 21.1.1932, Nr 10 Dz. U.R.P. poz. 60 (1932, współautor: Kazimierz Sobolewski)
- Kodeks postępowania karnego: wraz z ustawani dodatkowemi, utrzymanemi w mocy przepisami proceduralnemi austjackiemi, rosyjskiemi i niemieckiemi i skorowidzem alfabetycznym w brzmieniu ustalonem nowelą z 21 stycznia 1932 r. (1932, współautor: Kazimierz Sobolewski)
- Polski kodeks karny z 11.VII.1932 r. wraz z prawem o wykroczeniach, przepisami wprowadzającemi i utrzymanemi w mocy przepisami kodeksu karnego austrjackiego, niemieckiego, rosyjskiego i skorowidzem (1932, współautor: Kazimierz Sobolewski)
- Zarys polskiego prawa karnego materialnego (1933, współautor: Kazimierz Sobolewski)
- Kodeks postępowania karnego: jednolity tekst z nową numeracją ogłoszony rozp. Prezydenta Rzpltej z dnia 30. IX. 1932 (1933, współautor: Kazimierz Sobolewski)
- O niektórych przestępstwach przeciwko bezpieczeństwu państwa. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24/10 1934 r. Nr 94 DURP., poz. 851 (1934, współautor: Kazimierz Sobolewski)
- Zarys polskiego procesu karnego (1934, współautor: Ludwik Dworzak)
- Zagadnienia konstytucyjne (1935)
- Zbrodnia i łzy (dwanaście lat prokuratorskiej służby). Myśli, wrażenia, przeżycia (1936)
- Postępowanie w sprawach niespornych (patent niesporny) i ustawa o ubezwłasnowolnieniu oraz dodatkowe ustawy i rozporządzenia (1936)
- Ustawa o amnestii z dnia 2 stycznia 1936 r. Nr 1, poz. 1 Dz. U. R. P. (ogłoszona 2.1.1936 r.) (1936, współautor: Kazimierz Sobolewski)
- Józef Piłsudski a zagadnienia prawa i ustawodawstwa (1936)[30]
- Prawo karne skarbowe. Komentarz (1937, współautor: Kazimierz Sobolewski)[31][32]
- Prawo karne skarbowe. Komentarz. Tekst, objaśnienia, orzecznictwo Sądu Najwyższego, okólniki władz naczelnych (1937, współautor: Kazimierz Sobolewski)
- Otwórzcie serca! (1938, w: „Wschód”)[33]
- Kodeks postępowania karnego: komentarz. Orzecznictwo Sądu Najwyższego, okólniki Ministerstwa Sprawiedliwości, przepisy związkowe i dodatkowe (1939, współautor: Kazimierz Sobolewski)
- Świadek – kobieta (studium kryminalno-psychologiczne) (w: „Głos Prawników Śląskich” 3/1938)[34]
Odznaczenia i ordery
[edytuj | edytuj kod]Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Rok urodzenia 1889 podała Ukraińska Lista Katyńska, zaś rok urodzenia 1890 wskazał Jan Draus.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h Nowy naczelnik Wydziału Ogólnego w lwowskim Urzędzie Wojewódzkim. „Wschód. Prasowa Agencja Informacyjna”, s. 1, nr 1576 z 14 września 1937.
- ↑ Kacper Świsłowski: Zamach, którego nie było. Celem prezydent Polski. wprost.pl, 1 stycznia 2015. [dostęp 2015-01-16].
- ↑ Z sali sądowej. Rozprawa przeciw Wł. Pawłowiczowi i tow.. „Gazeta Lwowska”, s. 4, nr 107 z 11 maja 1929.
- ↑ Pierwszy dzień procesu Rity Gorgon. Oskarżona nie przyznaje się do morderstwa. „Gazeta Lwowska”, s. 4, nr 95 z 26 kwietnia 1932.
- ↑ Olga Szpunar, Bartłomiej Kuraś: Sąd nad „Gorgonichą”. wyborcza.pl, 15 marca 2014. [dostęp 2015-01-16].
- ↑ Nominacje sędziowskie na terenie lwowskiego Sądu Apelacyjnego. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 249 z 29 października 1932.
- ↑ Od redakcji. „Czasopismo Sędziowskie”, s. 1, nr 2 – marzec-kwiecień 1933. Oddział Lwowskie Zrzeszenia Sędziów i Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej.
- ↑ Czasopismo Sędziowskie. Organ Oddziału Lwowskiego Zrzeszenia Sędziów i Prokuratorów Rzpltej Polskiej. worldcat.org. [dostęp 2015-01-16].
- ↑ Sprawozdanie Komisji Rewizyjnej. „Czasopismo Sędziowskie”, s. 87, nr 2 – marzec-kwiecień 1933. Oddział Lwowskie Zrzeszenia Sędziów i Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej.
- ↑ Sprawozdanie Zarządu Głównego Zrzeszenia Sędziów i Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej za rok 1934/1935. Warszawa: 1935, s. 4.
- ↑ Adam Redzik: Czasopisma wydawane przez Zrzeszenie Sędziów i Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej (cz. 2): „Głos Sądownictwa” (1927–1939), „Odgłosy” (1929). palestra.pl. [dostęp 2016-04-06].
- ↑ Treść. „Przegląd Policyjny”. Nr 4, s. 269, 1936.
- ↑ Treść. „Przegląd Policyjny”. Nr 5 (17), s. 321, 1938.
- ↑ Alfred Laniewski. z Dawnych czasów. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 297 z 28 grudnia 1928.
- ↑ Alfred Laniewski. Książka o obronie Lwowa. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 26 z 4 lutego 1937.
- ↑ Alfred Laniewski. Edward Porębowicz 1862-1937. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 198 z 2 września 1937.
- ↑ Alfred Laniewski. W siedemnastą rocznicę. „Gazeta Lwowska”, s. 1, nr 258 z 19 listopada 1935.
- ↑ Alfred Laniewski. Czary i czarownice w Polsce. „Gazeta Lwowska”, s. 5, Nr 119 z 27 maja 1929.
- ↑ Alfred Laniewski. Czary i czarownice w Polsce. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 120 z 28 maja 1929.
- ↑ Alfred Laniewski. Czary i czarownice w Polsce (dokończenie). „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 121 z 29 maja 1929.
- ↑ Rocznik polityczny i gospodarczy 1939.
- ↑ Komunikaty. Dzień dobroci dla zwierząt. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 228 z 4 października 1936.
- ↑ Z Ligi Ochrony Zwierząt. „Gazeta Lwowska”, s. 4, nr 236 z 14 października 1936.
- ↑ Wykłady Ligi Ochrony Zwierząt dla Policji. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 291 z 23 grudnia 1937.
- ↑ Miejcie litość nad zwierzętami!. „Wschód”, s. 4, nr 27 z 20 października 1936.
- ↑ Sławomir Kalbarczyk: Polscy pracownicy nauki ofiary zbrodni sowieckich w latach II wojny światowej. Warszawa 2001, s. 116.
- ↑ Rocznik Lwowski 2008.
- ↑ Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. s. 54. [dostęp 2016-04-06].
- ↑ Lista oficerów Wojska Polskiego z lat 1914–1939. Ludwik Laniewski. officersdatabase.appspot.com. [dostęp 2015-01-16].
- ↑ Gazeta administracji i policji państwowej, Tom 18.
- ↑ Z wydawnictw. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 60 z 16 marca 1937.
- ↑ Z wydawnictw. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 75 z 4 kwietnia 1937.
- ↑ Alfred Laniewski. Otwórzcie serca!. „Wschód”. Nr 100, s. 3, 16 października 1938.
- ↑ Alfred Laniewski. Świadek – kobieta (studium kryminalno-psychologiczne). „Głos Prawników Śląskich”, s. 345–350, nr 3 – lipiec 1938. Śląskie Towarzystwo Prawnicze.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jan Draus: Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie 1918-1946. Portret kresowej uczelni. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2007, s. 98. ISBN 978-83-7188-964-6.
- Alfred Laniewski – publikacje w bazie Google Books. google.pl. [dostęp 2015-01-16].
- Alfred Laniewski – publikacje w bazie WorldCat. worldcat.org. [dostęp 2015-01-16].
- Przedstawiciele nauki miasta Lwowa. „Nasze Drogi”, s. 18, nr 5 (51) / 2009. Federacja Organizacji Polskich na Ukrainie.
- Adam Redzik. Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1939–1945. „Rocznik Lwowski”, 2004. Instytut Lwowski. ISSN 1230-0829.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Alfred Laniewski – publikacje w bazie FBC. FBC. [dostęp 2021-01-29].
- Dzieła Alfreda Laniewskiego w bibliotece Polona