Eduard Zeller – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 22 stycznia 1814 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 19 marca 1908 |
Zawód, zajęcie | teolog, filozof |
Eduard Zeller (ur. 22 stycznia 1814 w Kleinbottwar, zm. 19 marca 1908 w Stuttgarcie) − niemiecki teolog i filozof.
Życie
[edytuj | edytuj kod]W 1832 ukończył studium teologiczne w Maulbronn, a następnie udał się na studia z teologii i filozofii na Uniwersytecie w Tybindze, które ukończył w 1836. Pracował jako privatdozent w Tybindze (1840), jako profesor teologii na Uniwersytecie Berneńskim (1847-1849) i Marburgu (1849-1862). W latach 1862–1872 był profesorem filozofii na Uniwersytecie w Heidelbergu, a w latach 1872-1895 w Berlinie[1] .
Teologia i filozofia
[edytuj | edytuj kod]Jako teolog, należał do młodszej szkoły tybińskiej i zakładał jej pismo Theologischen Jahrbücher (1842-1857)[1] .
W zakresie filozofii, początkowo był zwolennikiem Hegla, a następnie zwrócił się ku filozofii Kanta. Jest ważną postacią dla powstania neokantyzmu. 22 października 1862 otworzył swoje wykłady na Uniwersytecie w Heidelbergu wykładem Über Bedeutung und Aufgabe der Erkenntniss-Theorie, który wkrótce opublikowano. Jako pierwszy używał tu pojęcia teoria poznania (Erkenntnisstheorie, początkowo zapisywane jako Erkenntniss-Theorie), na oznaczenie dyscypliny badającej podstawy metodologiczne i epistemologiczne filozofii i nauki. Wykład skrytykowany został przez Karla Micheleta, który określił Zellera mianem neokantyzsty. Zeller zaliczany jest do grona wczesnych neokantystów, lub filozofów zapowiadających ten nurt[2].
Zeller jest znany również ze swoich prac z zakresu historii filozofii.
Dzieła
[edytuj | edytuj kod]- Platonische Studien, 1839,
- Die Philosophie der Griechen. Eine Untersuchung über Charakter, Gang und Hauptmomente ihrer Entwicklung, 1844–1852,
- Geschichte der christlichen Kirche. Uebersichtlich dargestellt, 1848,
- Die Philosophie der Griechen in ihrer geschichtlichen Entwicklung, 1856–1868; Leipzig: R. Reisland 3. A. 1876–1882,
- Die Apostelgeschichte kritisch untersucht, 1854,
- Über Bedeutung und Aufgabe der Erkenntniss-Theorie. Ein akademischer Vortrag. Groos, Heidelberg 1862,
- Vorträge und Abhandlungen, 1865–1884; Leipzig: R. Reisland,
- Religion und Philosophie bei den Römern, 1866,
- Staat und Kirche. Vorlesungen an der Universität zu Berlin gehalten, 1873.
- Geschichte der deutschen Philosophie seit Leibniz (= Geschichte der Wissenschaften in Deutschland, Bd. 13), 1873,
- Grundriss der Geschichte der griechischen Philosophie, 1883,
- Über die Gründe unseres Glaubens an die Realität der Außenwelt, 1884,
- Friedrich der Große als Philosoph, 1886,
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Gatzemeier 1996 ↓.
- ↑ Noras 2012 ↓, s. 193-197.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Andrzej J. Noras , Historia neokantyzmu, Katowice 2012 .
- Matthias Gatzemeier , Zeller, Eduard, [w:] Jürgen Mittelstraß (red.), Enzyklopädie Philosophie und Wissenschaftstheorie, t. 4, Stuttgart - Weimar: J.B. Metzler, 1996, s. 834-835 .
- ISNI: 0000000121179925
- VIAF: 2542742
- LCCN: n80060862
- GND: 118636383
- NDL: 00527524
- BnF: 12328530m
- SUDOC: 032210337
- NLA: 35626707
- NKC: jx20041005005
- BNE: XX1196778
- NTA: 067623999
- BIBSYS: 90209845
- CiNii: DA02537117
- Open Library: OL697974A
- PLWABN: 9810530826905606
- NUKAT: n01037979
- J9U: 987007270127005171
- PTBNP: 760163
- LNB: 000070112
- NSK: 000281243
- CONOR: 207186787
- ΕΒΕ: 62895
- BLBNB: 000879181
- KRNLK: KAC2018N7403
- LIH: LNB:hpt;=CW