Hermann Broch – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Hermann Broch w 1909 roku | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Narodowość | |
Język | |
Dziedzina sztuki | |
Epoka | |
Ważne dzieła | |
Hermann Broch (ur. 1 listopada 1886 w Wiedniu, zm. 30 maja 1951 w New Haven) – austriacki pisarz[1].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]W 1938 był krótko więziony przez nazistów[1]; został zwolniony dzięki staraniom Jamesa Joyce’a[1][2].
Od 1939 przebywający w Stanach Zjednoczonych[1], jeden z odnowicieli prozy XX wieku, obrońca wartości humanistycznych przed faszyzmem (Kusiciel). Jest zaliczany do najwybitniejszych dwudziestowiecznych pisarzy niemieckojęzycznych. Jego najbardziej znane powieści to Śmierć Wergilego[3][2], Lunatycy[4] i Autobiografia duchowa. Od 1949 był profesorem Uniwersytetu Yale (w New Haven)[2].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Twórczość dostępna w języku polskim
[edytuj | edytuj kod]- (1961) Niewinni. Powieść w jedenastu opowiadaniach[5]
- (1963) Śmierć Wergilego[6]
- (1970) Kusiciel[7]
- (1997) Lunatycy[8]
- (1998) Kilka uwag o kiczu i inne eseje[9]
- (1998) Radosna apokalipsa Wiednia około roku 1880[10]
- (2005) Autobiografia duchowa[11]
- (2008) Ostatni wybuch manii wielkości. Mowa pożegnalna Hitlera[12]
- (2010) Rozgrzeszenie | Z powietrza wzięte. Dramaty[13]
- (2014) Wieża Babel. Hofmannsthal i jego czasy[14] (fragment książki Hofmannsthal und seine Zeit)
Niemieckojęzyczne wydanie zbiorowe dzieł
[edytuj | edytuj kod]Hermann Broch, Kommentierte Werkausgabe, hg. von Paul Michael Lützeler. Frankfurt am Main. Suhrkamp Verlag, 1974–1981.
- KW1: Die Schlafwandler.Eine Romantrilogie
- KW2: Die Unbekannte Groesse. Roman
- KW3: Die Verzauberung. Roman
- KW4: Der Tod des Vergil. Roman
- KW5: Die Schuldlosen. Roman in elf Erzaehlungen
- KW6: Novellen
- KW7: Dramen
- KW8: Gedichte
- KW9/1+2: Schriften zur Literatur
- KW10/1+2: Philosophische Schriften
- KW11: Politische Schriften
- KW12: Massenwahntheorie
- KW13/1+2+3: Briefe
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Hermann Broch, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-10-31] (ang.).
- ↑ a b c Broch Hermann, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2016-10-31] .
- ↑ The Death of Virgil, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-10-31] (ang.).
- ↑ The Sleepwalkers, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-10-31] (ang.).
- ↑ Niewinni. Powieść w jedenastu opowiadaniach, Wanda Jedlicka (tłum.), Witold Wirpsza, Egon Naganowski, Warszawa: Czytelnik, 1961 .
- ↑ Śmierć Wergilego, Maria Kurecka, Witold Wirpsza (tłum.), Warszawa: Czytelnik, 1963 .
- ↑ Kusiciel, Edyta Sicińska (tłum.), Anna M. Linke, Warszawa: Czytelnik, 1970 .
- ↑ Lunatycy, Sławomir Błaut (tłum.), Jakub Lichański, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1997 .
- ↑ Kilka uwag o kiczu i inne eseje, Danuta Borkowska, Jan Garewicz, Ryszard Turczyn (tłum.), Warszawa: Czytelnik, 1998 .
- ↑ Radosna apokalipsa Wiednia około roku 1880, Ryszard Turczyn (tłum.), „Teatr” (2), Warszawa 1998, s. 8–11 .
- ↑ Autobiografia duchowa, Sławomir Błaut (tłum.), Paul Michael Lützeler (przygotowanie do druku), Warszawa: Czytelnik, 2005 .
- ↑ Ostatni wybuch manii wielkości. Mowa pożegnalna Hitlera, Maciej Ganczar (tłum.), „Odra”, 48 (5), Wrocław 2008, s. 39–44 .
- ↑ Rozgrzeszenie | Z powietrza wzięte. Dramaty, Maciej Ganczar (tłum.), Warszawa: Agencja Dramatu i Teatru „ADiT”, 2010 .
- ↑ Wieża Babel. Hofmannsthal i jego czasy, Ryszard Turczyn (tłum.), „Przegląd Polityczny” (125), Gdańsk 2014, s. 81–87 .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jeffrey B. Berlin: Der unveröffentlichte Briefwechsel zwischen Antoinette von Kahler und Hermann Broch unter Berücksichtigung einiger unveröffentlichter Briefe von Richard Beer-Hofmann, Albert Einstein und Thomas Mann; in: „Modern Austrian Literature. Journal of the International Arthur Schnitzler Research Association”, Vol. 27, No. 2, 1994. Riverside, CA (USA): University of California at Riverside, 1994, S. 39–76
- Budi Hardiman, Fransisco: Die Herrschaft der Gleichen. Masse und totalitäre Herrschaft. Eine kritische Überprüfung der Texte von Georg Simmel, Hermann Broch, Elias Canetti und Hannah Arendt. Frankfurt/M. u.a. (Peter Lang) 2001
- Stephen D. Dowden (Ed.): Hermann Broch. Literature, Philosophy, Politics. The Yale Broch Symposium 1986. Columbia, SC (USA): Camden House, Inc. 1988
- Manfred Durzak: Hermann Broch. Realienbücher für Germanisten, Abt. Literaturgeschichte. Stuttgart: J.B. Metzler Verlag, 1967.
- Thomas Eicher, Paul M. Lützeler, Hartmut Steinecke (Hgg): Hermann Broch. Politik, Menschenrechte – und Literatur? Oberhausen (Rhld): Athena-Verlag, 2005
- Daniel Hoffmann: Broch, Hermann. In: „Metzler Lexikon der deutsch-jüdischen Literatur, hrsg. von Andreas B. Kilcher. Stuttgart: J.B. Metzler Verlag, 2000, S. 88–90
- Michael Kessler unter Mitarbeit von Marianne Gruber, Barbara Mahlmann-Bauer, Christine Mondon und Friedrich Vollhardt: 'Hermann Broch. Neue Studien. Festschrift fuer Paul Michael Luetzeler zum 60. Geburtstag’. Tuebingen: Stauffenburg, 2003
- Michael Kessler & Paul Michael Lützeler (Hg.): Hermann Broch. Das dichterische Werk. Tübingen: Staufenberg Verlag, 1987
- Paul Michael Luetzeler. 'Hermann Broch – Ethik und Politik’. Muenchen: Winkler, 1972.
- Paul Michael Lützeler. Hermann Broch. Eine Biographie. Frankfurt a.M.: Suhrkamp Verlag, 1985
- Paul Michael Luetzeler (Hg.): 'Hermann Broch – Briefe ueber Deutschland 1945–1949. Die Korrespondenz mit Volkmar von Zuehlsdorff’. Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 1986.
- Paul Michael Lützeler (Hg.): Hermann Broch. Ein Lesebuch. Frankfurt a.M.: Suhrkamp Verlag, 1987
- Paul Michael Lützeler & Michael Kessler (Hg.): Brochs theoretisches Werk. Frankfurt a.M.: Suhrkamp Verlag, 1988
- Paul Michael Luetzeler (Hg.): 'Hermann Broch – Das Teesdorfer Tagebuch fuer Ea von Allesch’. Frankfurt a. M.: Suhrkamp, 1995.
- Paul Michael Luetzeler (Hg.): 'Hannah Arendt – Hermann Broch. Briefwechsel 1946 bis 1951. Frankfurt am Main: Juedischer Verlag im Suhrkamp Verlag, 1996
- Paul Michael Luetzeler: 'Die Entropie des Menschen. Studien zum Werk Hermann Brochs. Wuerzburg: Koenigshausen & Neumann, 2000.
- Paul Michael Luetzeler (Hg.): 'Der Tod im Exil. Hermann Broch – Annemarie Meier-Graefe. Briefwechsel 1950-51'. Frankfurt a. M.: Suhrkamp, 2001.
- Paul Michael Lützeler (Bearbeiter): Hermann Broch 1886-1951. Eine Chronik. Marbacher Magazin 94/2001. Marbach a.N.: Deutsche Schillergesellschaft, 2001
- Paul Michael Luetzeler, Kulturbruch und Glaubenskrise. Brochs „Schlafwandler” und Gruenewalds „Isenheimer Altar”. Tuebingen: Francke, 2001.
- Paul Michael Luetzeler (Hg.): 'Freundschaft im Exil: Thomas Mann und Hermann Broch’. Frankfurt a.M.: Klostermann, 2004
- Paul Michael Luetzeler (Hg.): 'Hermann Broch – Ruth Norden. Transatlantische Korrespondenz’. Frankfurt a.M.: Suhrkamp, 2005.
- Heinz Politzer: Hermann Broch: „Zur Feier meines Ablebens”; in: „Der Monat. Eine internationale Zeitschrift”, 3. Jg., Heft 36, 1951 (Berlin-Dahlem), S. 630–632.
- Monika Ritzer: Hermann Broch und die Kulturkrise im frühen 20. Jahrhundert. Stuttgart: 1988.
- Egon Vietta: Hermann Broch. In memoriam; in: „Der Monat. Eine internationale Zeitschrift”, 3. Jg., Heft 36, 1951 (Berlin-Dahlem), S. 616–629.
- Józef Zarek: Intertextová nadväznosť. O „Metodologických poviedkach” Rudolfa Slobodu a Pavla Vilikovského v porovnaní s „Metodologickou novelou” Hermanna Brocha, w: Slovensko-Poľsko. Bilaterálne vztahy v procese transformácie. Red. J. Hvišč. Bratislava: LUFEMA, 2008, s. 123–136. ISBN 978-80-89058-26-6.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Komentowany zbiór linków. ub.fu-berlin.de. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-04-24)].
Kontrola autorytatywna (osoba):
- ISNI: 0000000081375963
- VIAF: 59079659
- ULAN: 500224480
- LCCN: n79065821
- GND: 118515551
- NDL: 00434422
- LIBRIS: b8nqsxjv58xm4l6
- BnF: 11894099d
- SUDOC: 026753901
- SBN: CFIV020010
- NLA: 35022270
- NKC: jn20000700240
- DBNL: broc013
- BNE: XX1152651
- NTA: 068404824
- BIBSYS: 90085939
- CiNii: DA00331518
- Open Library: OL61295A
- PLWABN: 9810585153505606
- NUKAT: n96019155
- J9U: 987007259146105171
- PTBNP: 17531
- CANTIC: a10054388
- LNB: 000076368
- NSK: 000053524
- CONOR: 5838179
- ΕΒΕ: 63578
- BLBNB: 000605121
- KRNLK: KAC199603502
- LIH: LNB:V*157983;=BT