Hesperocallis undulata – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Systematyka[1][2] | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Podkrólestwo | |
Nadgromada | |
Gromada | |
Podgromada | |
Nadklasa | |
Klasa | |
Nadrząd | |
Rząd | |
Rodzina | |
Rodzaj | Hesperocallis |
Gatunek | Hesperocallis undulata |
Nazwa systematyczna | |
Hesperocallis undulata A.Gray Proc. Amer. Acad. Arts 7: 391 (1867)[3] |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Desert_Lily_Preserve_Calif.jpg/220px-Desert_Lily_Preserve_Calif.jpg)
Hesperocallis undulata A.Gray – gatunek rośliny z monotypowego rodzaju Hesperocallis A.Gray z rodziny szparagowatych. Występuje w północno-zachodnim Meksyku oraz w zachodniej Arizonie, Kalifornii i południowej Newadzie w Stanach Zjednoczonych[3].
Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów εσπέρα (espera – wieczór, zachód) i καλώς (kalos – piękny, dobry)[4]. Epitet gatunkowy po łacinie oznacza pofalowana.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Pokrój
- Wieloletnie rośliny zielne o wysokości 30–180 cm[4].
- Liście
- Liście przeważnie odziomkowe, dystalnie zredukowane. Blaszki liściowe niebieskozielone, stępione, równowąskie, o białych, silnie pofałdowanych brzegach, długości 20–50 cm i szerokości 8–15 mm[4].
- Kwiaty
- Kwiaty wonne, zebrane po 4–18 w grono o długości 10–30 cm, wyrastające na prostym, rzadko rozgałęzionym głąbiku. Przysadki wydatne, jajowate, błonkowate, o długości 1–1,5 cm. Szypułki długości 1 cm. Okwiat lejkowaty, o długości 4,5–6 cm, sześciolistkowy. Listki okwiatu zrośnięte poniżej środka w rurkę o długości 1,5–2 cm, powyżej wolne, rozpostarte, doosiowo białe, odosiowo z niebieskawozielonymi paskami, odwrotnie jajowato-lancetowate. Pręciki zrośnięte z rurką okwiatu, nitki nitkowate, długości 2–2,5 cm, pylniki złote, osadzone grzbietowo, obrotne, równowąskie, długości 7 mm. Zalążnia górna, trójkomorowa, siedząca, podługowata. Szyjka słupka trwała, biała, smukła, równa długości okwiatu, zakończona główkowatym do lekko trójklapowego znamieniem[4].
- Owoce
- Trójklapowe, kulistawe torebki o długości 12–16 mm, pękające komorowo, zawierające liczne, czarne, płaskie nasiona o średnicy 5 mm[4].
Biologia
[edytuj | edytuj kod]- Rozwój
- Kwitnie od końca lutego do maja, po występujących w tym okresie na pustyni nieregularnych opadach deszczu[4].
- Siedlisko
- Suche, piaszczyste równiny i skaliste wzgórza w zaroślach Larrea tridentata na pustyniach Mojave i Sonora, na wysokości od 300 do 800 m n.p.m.[4]
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]- Pozycja systematyczna
- Gatunek z monotypowego rodzaju Hesperocallis z podrodziny agawowych Agavoideae z rodziny szparagowatych Asparagaceae[6].
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]- Rośliny ozdobne
- Z uwagi na okazałe kwiatostany rośliny te są uprawiane jako rośliny ozdobne[4]. Wymagają bardzo dobrze przepuszczalnej gleby i stanowiska słonecznego. Rośliny nie tolerują temperatur poniżej zera. W okresie spoczynku nie tolerują podlewania[5].
- Rośliny spożywcze
- Surowe, gotowane lub pieczone cebule, o czosnkowym aromacie, były spożywane przez rdzennych Amerykanów[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-05] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-05] (ang.).
- ↑ a b Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-07-30]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k Frederick H. Utech: Hesperocallis in Flora of North America @ efloras.org. www.efloras.org. [dostęp 2021-07-30].
- ↑ a b Hesperocallis undulata Desert Lily. PFAF Plant Database. [dostęp 2021-07-30].
- ↑ USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2021-07-30]. (ang.).
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
- EoL: 1001050
- Flora of North America: 220006298
- GBIF: 2772879
- identyfikator iNaturalist: 57877
- IPNI: 536456-1
- ITIS: 42949
- NCBI: 232733
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-277935
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:536456-1
- identyfikator Tropicos: 18401190
- USDA PLANTS: HEUN2
- CoL: 3L58L