Jean-Étienne Liotard – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Autoportret (1773) | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Dziedzina sztuki | |
Ważne dzieła | |
Dziewczyna z czekoladą (1744) |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/The_Chocolate_Girl.jpg/240px-The_Chocolate_Girl.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Jean-%C3%89tienne_Liotard_-_Portret_van_Marie_Fargues%2C_echtgenote_van_de_kunstenaar%2C_in_Turks_kostuum.jpg/240px-Jean-%C3%89tienne_Liotard_-_Portret_van_Marie_Fargues%2C_echtgenote_van_de_kunstenaar%2C_in_Turks_kostuum.jpg)
Jean-Étienne Liotard (ur. 22 grudnia 1702 w Genewie, zm. 12 czerwca 1789, tamże) – malarz pastelista i miedziorytnik szwajcarski, działający także we Francji, Austrii i Włoszech.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Był synem Antoine'a Liotarda i Anne Sauvage. Ojciec był jubilerem, który po wydaniu w 1685 r. edyktu z Fontainebleau, legitymującego prześladowania protestantów we Francji, uciekł z Montélimar do Szwajcarii.
Pierwsze kroki stawiał w Genewie pod okiem malarza Daniela Gardelle'a oraz miniaturzysty J.-L. Petitota, których prace kopiował z niezwykłą zdolnością. Następnie, od 1725 r. studiował w Paryżu u F. Lemoyne'a oraz u miniaturzysty J.-B. Massé. Ten drugi polecił go markizowi Puysieux, z którym Liotard wyjechał do Neapolu. Od 1735 roku przebywał w Rzymie, gdzie namalował wiele portretów, m.in. papieża Klemensa XII i kilku kardynałów. Trzy lata później towarzyszył Lordowi Duncannonowi w podróży do Konstantynopola. W Konstantynopolu przebywał pięć lat, od 1738 do 1742 r. Jego ekscentryczny wschodni ubiór, który zaczął wówczas nosić, przyniósł mu pseudonim "tureckiego malarza". W 1742 udał się do Wiednia, aby malować portrety rodziny cesarskiej.
Po powrocie w 1748 r. do Paryża tworzył pastelowe portrety. Tam też został w 1749 r. wprowadzony przez marszałka de Saxe na dwór królewski. W następnych latach wielokrotnie wystawiał swe prace w akademii Saint-Luc. W 1753 roku odwiedził Anglię, gdzie dzięki protekcji lorda Bessborough uzyskał wiele intratnych zleceń na portrety. Namalował m.in. słynny portret księżniczki Walii wraz z jej dziewięciorgiem dzieci (1753). W 1756 r. wyjechał do Holandii, gdzie w następnym roku poślubił Marie Fargues. Ona także pochodziła z rodziny hugenockiej. W 1757 r. na stałe osiadł w Genewie. Sławny i bogaty, zajął się malowaniem portretów. Portretował członków miejscowego patrycjatu, zwłaszcza z rodziny Tronchin, a także wielu przyjezdnych. W tym czasie jego styl staje się bardziej zdecydowany, a rysunek bardziej precyzyjny: najlepszym przykładem jest tu "Portret pani d'Epinay" (ok. 1759), podziwiany później przez Flauberta i Ingresa.
Podczas kolejnej podróży do Wiednia w 1762 r. Liotard narysował – używając trzech ołówków – portrety jedenastu dzieci cesarzowej Marii Teresy. Później artysta ponownie przebywał w Paryżu (1770-1772). Jeszcze w tym samym 1772 r. nastąpił kolejny wyjazd do Anglii, a w następnych dwóch latach jego nazwisko figurowało wśród wystawców Królewskiej Akademii. Powrócił do rodzinnego miasta ostatecznie w 1778 r. Osiadł w Confignon koło Genewy. W 1781 r. opublikował swoją „Rozprawę o zasadach i regułach malarstwa” (fr. „Traité des principes et des règles de la peinture”). W swoich ostatnich dniach malował martwe natury – z owocami z własnego ogrodu – i pejzaże. Zmarł w Genewie w 1789 r.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Encyklopedia Britannica, 11 edycja
- Loche, Renée: Liotard, Jean-Etienne, w: "Dictionnaire historique de la Suisse", dostęp on-line: [1]
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Neil Jeffares, Dictionary of pastellists before 1800 (ang.)
- Liotard w Metropolitan Museum of Art. metmuseum.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-03)]. (ang.)
- ISNI: 0000000121358288
- VIAF: 61675695
- ULAN: 500003329
- LCCN: n50051951
- GND: 118780115
- BnF: 128611148
- SUDOC: 148429874, 03056770X
- SBN: RAVV024969
- NLA: 35307687
- NKC: ola2003172286
- BNE: XX947078
- NTA: 069904693
- CiNii: DA07832497
- Open Library: OL5106019A
- PLWABN: 9810661537605606
- NUKAT: n2009162281
- OBIN: 66566
- J9U: 987007454681405171
- PTBNP: 250334
- LNB: 000052471
- NSK: 000225725
- LIH: LNB:DJJv;=Bk