Jean Henri Fabre – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Zawód, zajęcie | |
Narodowość | |
Odznaczenia | |
![]() |
Jean Henri Casimir Fabre (ur. 21 grudnia 1823 w Saint-Léons, zm. 11 października 1915 w Sérignan-du-Comtat) – francuski humanista, przyrodnik zajmujący się zwłaszcza entomologią, pisarz i poeta, nauczyciel szkolny i pedagog.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]W latach 1842–1870 pracował jako nauczyciel nauk przyrodniczych w różnych szkołach, m.in. w Ajaccio na Korsyce i w liceum w Awinionie, jednocześnie stale podnosząc swe kwalifikacje w różnych dziedzinach nauk przyrodniczych. Interesował się chemią, botaniką i mykologią. W tym czasie korespondował i współpracował z innymi przyrodnikami, m.in. z Darwinem i Pasteurem. Później (od ok. 1883) poświęcił się wyłącznie studiom entomologicznym prowadzonym w Sérignan, ok. 8 km od Orange[1], gdzie pracował do końca życia, rozwijając swoją niezwykle wydajną i płodną działalność badawczo-naukową. Znany z wnikliwej obserwacji zachowań owadów, zwłaszcza cyklów życiowych żuka gnojowego, żuka oleistego, os, pszczół[1] i innych owadów, a także pająków. Uznawany jest za twórcę etologii oraz jednego z prekursorów ekologii.
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]Jego głównym dziełem jest wydawane w latach 1879–1907 dziesięciotomowe opracowanie Souvenirs entomologiques, tłumaczone później na 15 języków. Wybrane teksty z tej pracy ukazały się też w tłumaczeniu polskim pt. Z życia owadów (1916)[1].
Napisał również około 40 książek popularnonaukowych[1], m.in. Histoire de la bûche; récits sur la vie des plantes (1867), Les Ravageurs (1870), Les Auxiliaires (1873), Souvenirs entomologiques (1879, 10 wyd.), Les Animaux (1881).
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Tadeusz Nowak (red.), Oksfordzki słownik biograficzny, Warszawa: Bertelsmann Media, 1999, s. 145, ISBN 83-7227-109-7 (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Zofia Bohuszewiczówna: Jean-Henri Fabre: dzieje myśli i życia, Warszawa, Spółdzielnia Wydawnicza „Wiedza”, 1947
- Jean Henri Fabre: Nasi sprzymierzeńcy: pogadanki o zwierzętach pożytecznych. Przekład Z. Bohuszewiczówna i M. Górska, Książnica-Atlas, Bibljoteka „Iskier”, Lwów-Warszawa 1925
- Jean Henri Fabre: Szkodniki: pogadanki o owadach szkodliwych. Przekład Z. Bohuszewiczówna, Książnica-Atlas, Bibljoteka „Iskier”, Lwów-Warszawa 1925
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Jean Henri Fabre – dzieła w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000121326243
- VIAF: 51689251
- LCCN: n50012074
- GND: 118531700
- NDL: 00439133
- LIBRIS: c9prlt4w4dm3tpw
- BnF: 11902115n
- SUDOC: 026856328
- SBN: CFIV042754
- NLA: 35293361
- NKC: jn20030919002
- BNE: XX1263279
- NTA: 069612625
- BIBSYS: 90382094
- CiNii: DA01329351
- Open Library: OL217034A
- PLWABN: 9810581245605606
- NUKAT: n99037310
- J9U: 987007510075305171
- PTBNP: 61564
- CANTIC: a10081793
- CONOR: 10563939
- ΕΒΕ: 217169
- KRNLK: KAC199608398
- LIH: LNB:V*102511;=yh