Mączniak prawdziwy zbóż i traw – Wikipedia, wolna encyklopedia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Hordeum_vulgare_Erysiphe_graminis_f._hordei_%281%29.jpg/240px-Hordeum_vulgare_Erysiphe_graminis_f._hordei_%281%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Barleypowderymildew.jpg/240px-Barleypowderymildew.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Poa_pratensis_Erysiphe_graminis%2C_veldbeemdgras_met_echte_meeldauw_%282%29.jpg/240px-Poa_pratensis_Erysiphe_graminis%2C_veldbeemdgras_met_echte_meeldauw_%282%29.jpg)
Mączniak prawdziwy zbóż i traw, mączniak prawdziwy traw – grzybowa choroba roślin z grupy mączniaków prawdziwych. Wywołana jest przez Blumeria graminis[1].
Występowanie i szkodliwość
[edytuj | edytuj kod]Choroba występuje na wielu gatunkach zbóż i roślin z rodziny wiechlinowatych, czyli traw – zarówno na uprawianych, jak i dziko rosnących. Jest to jedna z ważniejszych chorób tej grupy roślin. Największe straty powoduje w uprawach pszenicy i jęczmienia. Mogą one dojść do 20% plonu. Pszenżyto jeszcze do niedawna nie było przez tę chorobę porażane, ostatnio jednak coraz więcej jest informacji, że jednak pojawia się ona również na pszenżycie[2]. Nie atakuje kukurydzy, ryżu, prosa ani sorga[3].
Grzybnia pokrywająca liście i źdźbła ogranicza fotosyntezę i wzmaga ilość wody wyparowanej przez roślinę. Ziarno porażonych roślin jest drobne[3].
Objawy
[edytuj | edytuj kod]Pierwsze objawy pojawiają się na oziminach już jesienią. Są to delikatne, białe, mączyste naloty na liściach i pochwach liściowych siewek Wiosną ich liczba rośnie, a istniejące naloty rozrastają się i zlewają z sobą. Naloty pojawiają się także na źdźbłach. Początkowo są białe i mączyste, potem ciemnieją, stają się filcowate i pojawiają się w nich owocniki grzyba w postaci drobnych, czarnych kropek[3].
Choroba poraża najpierw dolne liście, potem stopniowo przenosi się w górę pędu. W zaawansowanym stadium poraża również kłosy, a silnie porażone rośliny przedwcześnie obumierają[2].
Epidemiologia
[edytuj | edytuj kod]Mączniak prawdziwy zbóż wywoływany jest przez grzyba Blumeria graminis – pasożyta bezwzględnego, który występuje tylko na żywych częściach gospodarza[4]. Wywołujący tę chorobę patogen zimuje w postaci grzybni na oziminach oraz samosiewach i dziko rosnących trawach. Infekcji pierwotnej dokonują zarówno zarodniki płciowe (askospory), jak i bezpłciowe konidia. W Polsce askospory dojrzewają dopiero w drugiej połowie lata i jesienią. W sezonie wegetacyjnym wytwarzane są na porażonych roślinach także konidia. Ich cykl rozwojowy trwa zaledwie 7–10 dni, może więc powstać w sezonie wiele ich pokoleń. Przenoszone są przez wiatr na duże odległości i dokonują infekcji pierwotnych i wtórnych[2].
Ochrona
[edytuj | edytuj kod]Zapobiega się chorobie, lub ogranicza jej rozwój przez wykonywanie podorywki i głębokiej orki jesiennej. Te zabiegi niszczą resztki pożniwne, na których mogą rozwijać się owocniki patogenu. Należy unikać sąsiedztwa upraw tych samych gatunków zbóż jarych z ozimymi, zbyt gęstego siewu oraz przenawożenia azotem[3].
Aby uniknąć porażenia siewek zaraz po wykiełkowaniu, zaleca się zaprawianie nasion pszenicy i jęczmienia fungicydami systemicznymi. Używa się do tego fungicydów triazolowych, imidazolowych i beznzimidazolowych. Po zauważeniu choroby zboża opryskuje się fungicydami triazolowymi, imidazolowymi, morfolinowymi, benzimidazolowymi, strobilirunowymi oraz zawierającymi metrafenon i siarkę[2].
Istnieją odmiany zbóż odporne na mączniaka prawdziwego[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Zbigniew Borecki , Małgorzata Solenberg (red.), Polskie nazwy chorób roślin uprawnych, wyd. 2, Poznań: Polskie Towarzystwo Fitopatologiczne, 2017, ISBN 978-83-948769-0-6 .
- ↑ a b c d e Selim Kryczyński , Zbigniew Weber (red.), Fitopatologia. Choroby roślin uprawnych, t. 2, Poznań: PWRiL, 2011, ISBN 978-83-09-01077-7 .
- ↑ a b c d Zofia Fiedorow , Barbara Gołębniak , Zbigniew Weber , Choroby roślin rolniczych, Poznań: Wyd. AR Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu, 2008, ISBN 978-83-7160-468-3 .
- ↑ Mączniak prawdziwy zbóż – przyczyny, objawy i metody zwalczania [online], MojaRola.pl, 5 października 2018 [dostęp 2018-10-06] .