Marek Jackowski – Wikipedia, wolna encyklopedia
Imię i nazwisko | Marek Norbert[a] Jackowski |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 11 grudnia 1946 |
Data i miejsce śmierci | 18 maja 2013 |
Instrumenty | |
Gatunki | |
Zawód | |
Aktywność | lata 60. – 2013 |
Wydawnictwo | |
Zespoły | |
Kleks Impulsy Vox Gentis Maanam Anawa Osjan Grupa Okazjonalna Złotousty i Anioły The Goodboys | |
Odznaczenia | |
![]() |
Marek Norbert[a] Jackowski (ur. 11 grudnia 1946 w Starym Olsztynie[1], zm. 18 maja 2013[2] w San Marco[3]) – polski muzyk rockowy, gitarzysta i kompozytor.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 11 grudnia 1946 ok. godz. 22.30 w Starym Olsztynie na Warmii, a dorastał w Łęgajnach[4][5]. Był synem Bernarda Jackowskiego (1911–1981) i Gabrieli Heleny z domu Gwóźdź (1914–1990), którzy pobrali się 25 grudnia 1939[6][7]. Rodzice pracowali w Państwowych Gospodarstwach Rolnych — matka była księgową w Zakładzie Ogrodniczym PGR Łęgajny, ojciec zaś, z zawodu agronom, piastował stanowisko dyrektora; w 1953 został, w wyniku śledztwa Urzędu Bezpieczeństwa, oskarżony i skazany na trzy lata więzienia za niedopełnienie obowiązków służbowych (przez co wyrządził szkody w PGR-ach na ponad 3 mln zł), a po wyjściu z więzienia w 1955 (dzięki zwolnieniu warunkowemu za dobre sprawowanie) został urzędnikiem w Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie[8] w Wydziale Rolnictwa i Leśnictwa. Marek Jackowski miał starszą siostrę, Krystynę (ur. 1941)[9][10]. W dzieciństwie zaczął mieć problemy z wymową – jąkał się, był nieśmiałym i wyobcowanym dzieckiem[11].
Zafascynowany muzyką Paula Anki, Neila Sedaki i The Rolling Stones, zainteresował się bigbitem, podjął naukę gry na gitarze akustycznej i zaczął pisać pierwsze piosenki[12]. Szkołę podstawową ukończył w 1960 z wynikiem dobrym[13]. Cztery lata później ukończył naukę w klasie matematyczno-fizycznej w I Liceum Ogólnokształcącym w Olsztynie, uzyskując na świadectwie dobre i dostateczne oceny[14]. W okresie licealnym stawiał pierwsze kroki muzyczne w zespole popowym Kleks (później przemianowym na Posągi)[12][15][16]. Studiował filologię angielską; studia rozpoczęte na Uniwersytecie Łódzkim kontynuował po przeprowadzce do Krakowa na Uniwersytecie Jagiellońskim i zakończył w 1970, jednak nie złożył pracy magisterskiej[17][18].
Podczas studiów w latach 1966–1967 był gitarzystą w łódzkiej grupie Impulsy, zespole instrumentalno-wokalnym Rady Uczelnianej Zrzeszenia Studentów Polskich Uniwersytetu Łódzkiego[19][20]. Z zespołem zajął w 1967 drugie miejsce na Ogólnopolskim Festiwalu Muzyki Młodzieżowej w Częstochowie[21]. Formację przekształcił później w zespół Vox Gentis (pol. Głos Plemienia[21]), który był początkowo kwintetem grającym blues rocka, a później – duetem gitar elektrycznych, który tworzył ze Zbigniewem Frankowskim[19]. Po wyprowadzce do Krakowa nawiązał współpracę z Piwnicą pod Baranami, gdzie występował z grupą Anawa (1969–1971), z którą nagrał płyty: Marek Grechuta & Anawa (1970) i Korowód (1971)[22]; na drugi album stworzył instrumentalny utwór „Widzieć więcej”[23]. W 1969 w uznaniu za swoją grę został mianowany „prekursorem polskiego podziemia” przez redakcję miesięcznika „Jazz”[24]. W 1971 założył z Jackiem Ostaszewskim zespół Osjan, w którym grał do 1975[25]. W 1976 został redaktorem w czasopiśmie „Jazz Forum”, z której to pracy zrezygnował wraz z rozwojem działalności w Maanamie[26].
W 1974 wraz z Milo Kurtisem założył w Krakowie zespół grający muzykę świata Sensacyjna Grupa Okazjonalna, który później przemianował na Maanam[27][28]. Po wielu zmianach personalnych skład tej grupy – z ówczesną żoną Jackowskiego, Korą (Olgą Jackowską) jako wokalistką – ustalił się w 1979, a zespół udanie zadebiutował jako grupa rockowa[29]. Jackowski stał się głównym kompozytorem materiału płytowego, a do klasyki polskiej muzyki weszła piosenka „Oprócz błękitnego nieba” (1979), którą nagrał z Maanamem[30]. Po rozwodzie z Korą w 1984 popadł w uzależnienie od alkoholu, które doprowadziło do zawieszenia działalności Maanamu i zadłużenia Jackowskiego[31]. W latach 80. współtworzył z Robertem Gawlińskim projekt Złotousty i Anioły[32]. Dorabiał, udzielając korepetycji z języka angielskiego i ucząc gry na gitarze, a także pracując jako lektor wiadomości w Radiu Alex[33]. W 1990 odbył z Korą oraz Leszkiem Biolikiem i Markiem Czapelskim trasę koncertową po klubach polonijnych w USA[34], a w 1991 reaktywował Maanam i pozostał liderem zespołu do czasu jego rozwiązania 31 grudnia 2008[35].
Równocześnie z działalnością w Maanamie w latach 90. wydał dwa solowe albumy: No1 (1994) i Fale Dunaju (1995), które jednak nie zdobyły uznania krytyków i nie wylansowały przeboju[36]. W wolnych chwilach razem z trzecią żoną Ewą zajmował się handlem antyków i prowadził dwie galerie sztuki w Zakopanem[37]. W 2002 wydał kompilację z serii Złota kolekcja. W 2005 został laureatem Brązowego Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis[38]. Pod koniec 2007 uformował z Januszem Iwańskim zespół The Goodboys, z którym trzy lata później wydał album, również zatytułowany The Goodboys[39][40]. Z powodu nikłego zainteresowania projektem na rynku zakończył jego działalność niedługo po pierwszym koncercie[41].
W latach 2011–2013 występował gościnnie z zespołem Plateau na trasie koncertowej promującej ich czwarty album Projekt Grechuta, obejmującej m.in. występ na Przystanku Woodstock 2011 w Kostrzynie nad Odrą[42][43]. Z zespołem Plateau zagrał swój ostatni koncert, który odbył się 17 marca 2013 we Wrocławiu[44]. Skomponował dla grupy także dwa utwory: „Małe kina” (piosenka ukazała się na piątym albumie Plateau pt. W związku z tobą) oraz „Kocham cię, kimkolwiek jesteś” (piosenka miała premierę w październiku 2022)[45]. W tym ostatnim utworze można usłyszeć jego gitarę w nagraniu, a w teledysku do piosenki wystąpiły trzy córki Jackowskiego[46].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Gr%C3%B3b_Marka_Jackowskiego.jpg/220px-Gr%C3%B3b_Marka_Jackowskiego.jpg)
W 2013 wydał trzeci solowy album, zatytułowany po prostu Marek Jackowski, nad którym pracę zakończył na kilka dni przed swoją śmiercią[47]. Zmarł 18 maja 2013 na zawał serca[48]. Pogrzeb odbył się 19 maja na cmentarzu w San Marco[49]. Jego ponowny pochówek miał miejsce na Nowym Cmentarzu w Zakopanem 14 sierpnia 2013 w kolumbarium (kwatera U1-1c-1)[50][51].
W 2014 r. pośmiertnie przyznano mu nagrodę Złoty Fryderyk za całokształt twórczości[52].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]W okresie studenckim był związany z Ewą Janicką, której miał zadedykować melodię przeboju Maanamu „Kocham cię, kochanie moje”[53]. W latach 1971–1984 był mężem Kory, wokalistki Maanamu, z którą ma syna, Mateusza (ur. 1972)[28]. W trakcie małżeństwa nawiązał trwający prawie rok romans z Małgorzatą Kubiak[54]. W latach 80. miał kilkumiesięczny romans z aktorką Grażyną Szapołowską[55]. 5 stycznia 1991, po sześciu latach nieformalnego związku, ożenił się z młodszą o 21 lat Katarzyną Krupicz, siostrą Dariusza Krupicza, współzałożyciela i muzyka zespołów De Mono i Magma, z którą rozwiódł się w 1994[56][57][58]. W 1988 przeprowadził się do Zakopanego, wciąż mieszkał także w Warszawie[59]. Na przełomie lat 80. i 90. stał się religijny i pokonał chorobę alkoholową[60]. W 1993 związał się z młodszą o 28 lat Ewą Święs, z którą ożenił się 18 czerwca 1994 i miał trzy córki: Biankę (ur. 1995), Palomę (ur. 1996) i Sonię[61]. Od 2007 do śmierci mieszkał w San Marco di Castellabate we Włoszech, w prowincji Salerno, pod Neapolem[28][62].
Odznaczenia i upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]- Laureat Brązowego Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2005)[38].
- 16 marca 2014 roku we wrocławskim klubie Anima odbył się koncert upamiętniający artystę. Udział w nim wzięli muzycy, którzy współpracowali z Jackowskim podczas nagrywania jego ostatniej płyty, tj. Anna Maria Jopek, Anna Wyszkoni, Maciej Maleńczuk, Piotr Cugowski, Muniek Staszczyk, Janusz „Yanina” Iwański i Marek Raduli[47].
- W grudniu 2021 w gminie Purda w Starym Olsztynie, gdzie urodził się artysta, została odsłonięta tablica, upamiętniająca 75. rocznicę urodzin Jackowskiego. Przedstawia ona wizerunek muzyka grającego na gitarze oraz cytat z jego największego przeboju „Oprócz błękitnego nieba”[63].
Dyskografia
[edytuj | edytuj kod]- Zobacz więcej w artykule
Rok | Tytuł | Pozycja na liście | Certyfikat ZPAV | |
---|---|---|---|---|
POL [64] | ||||
1994 | No1
| – | | |
1995 | Fale Dunaju
| – | | |
2002 | Oprócz błękitnego nieba
| – | | |
2013 | Marek Jackowski
| 8 | ||
„–” album nie był notowany. |
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]Kompozytor muzyki filmowej:
- Wielka majówka (1981)
- Noc poślubna w biały dzień (1982)
- Czuję się świetnie (1983)
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Leszek Gnoiński, Jan Skaradziński, Encyklopedia Polskiego Rocka, Warszawa: Świat Książki, 1997, s. 205, ISBN 83-7129-570-7, OCLC 43868642 .
- ↑ kj: Marek Jackowski nie żyje. Założyciel i lider Maanamu zmarł na zawał serca. Gazeta Wyborcza (Agora SA), 2013-05-18. [dostęp 2013-05-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-08-14)].
- ↑ Pogrzeb Marka Jackowskiego już w niedzielę 19 maja? Fakt i jego rewelacje.
- ↑ Marek Jackowski: Miał być anglistą, został ojcem Maanamu. Urodził się w Starym Olsztynie, mieszkał w Łęgajnach [online], gazetaolsztynska.pl [dostęp 2022-07-22] .
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 62.
- ↑ Katarzyna Kubisiowska: Się żyje. Kora. Biografia. Wydawnictwo „Znak”, 2023, s. 130–131. ISBN 978-83-240-6681-0.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 52–55, 62, 72, 205–206, 272.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 7–14, 17, 21–23, 43, 65, 75–83.
- ↑ Katarzyna Kubisiowska: Się żyje. Kora. Biografia. Wydawnictwo „Znak”, 2023, s. 131. ISBN 978-83-240-6681-0.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 12, 55.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 21, 35.
- ↑ a b Katarzyna Kubisiowska: Się żyje. Kora. Biografia. Wydawnictwo „Znak”, 2023, s. 132. ISBN 978-83-240-6681-0.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 27.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 28–30, 37–39.
- ↑ Jackowski pierwsze kroki muzyczne stawiał w I LO w Olsztynie [online], gazetaolsztynska.pl [dostęp 2022-07-22] .
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 28, 31–37, 47.
- ↑ Leszek Gnoiński: Życie jest piękne (wywiad z Markiem Jackowskim). 2011-04-26.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 40, 105–106, 126–127.
- ↑ a b Katarzyna Kubisiowska: Się żyje. Kora. Biografia. Wydawnictwo „Znak”, 2023, s. 133. ISBN 978-83-240-6681-0.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 86.
- ↑ a b Kamińska 2023 ↓, s. 87.
- ↑ Katarzyna Kubisiowska: Się żyje. Kora. Biografia. Wydawnictwo „Znak”, 2023, s. 135. ISBN 978-83-240-6681-0.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 119.
- ↑ Katarzyna Kubisiowska: Się żyje. Kora. Biografia. Wydawnictwo „Znak”, 2023, s. 134. ISBN 978-83-240-6681-0.
- ↑ Katarzyna Kubisiowska: Się żyje. Kora. Biografia. Wydawnictwo „Znak”, 2023, s. 136–138. ISBN 978-83-240-6681-0.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 156–157, 169.
- ↑ Katarzyna Kubisiowska: Się żyje. Kora. Biografia. Wydawnictwo „Znak”, 2023, s. 164–166. ISBN 978-83-240-6681-0.
- ↑ a b c Marek Jackowski: Wyszedłem z czarnej dziury. [w:] Gala.pl [on-line]. gala.pl, 2009-01-16. [dostęp 2020-03-31].
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 167–169.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 185.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 233, 240–241, 262–263, 266.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 241–242, 249–251, 254.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 269–271.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 272–279.
- ↑ To już koniec Maanam?. [w:] Interia.pl [on-line]. muzyka.interia.pl, 2008-12-02. [dostęp 2020-03-31].
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 311–312.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 302–310.
- ↑ a b Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis. [dostęp 2023-09-21].
- ↑ Marek Jackowski powraca na scenę z The Goodboys. [w:] Wirtualna Polska [on-line]. muzyka.wp.pl, 2010-06-02. [dostęp 2020-03-31].
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 381.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 381–382.
- ↑ Marek Jackowski wystąpił w Kolbudach. [dostęp 2012-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-06-26)].
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 383–385, 389.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 395.
- ↑ PLATEAU (feat. Marek Jackowski) KOCHAM CIĘ, KIMKOLWIEK JESTEŚ!. [dostęp 2022-12-23].
- ↑ Marek Jackowski został upamiętniony w teledysku. Córki zmarłego muzyka oddały mu hołd [online], Fakt24.pl, 31 października 2022 [dostęp 2022-12-23] .
- ↑ a b Koncert pamięci Marka Jackowskiego. wrocław.pl, 2014-03-15. [dostęp 2020-03-31].
- ↑ Jacek Cieślak: Zmarł Marek Jackowski. Rzeczpospolita (Gremi Media), 2013-05-18. [dostęp 2013-05-18].
- ↑ Błyskawiczny pogrzeb Marka Jackowskiego. Kora nie dotarła. interia.pl, 20 maja 2013. [dostęp 2013-05-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-06-08)].
- ↑ Pogrzeb Marka Jackowskiego: Powrót do domu. interia.pl, 14 sierpnia 2013. [dostęp 2013-08-15].
- ↑ śp. Marek Jackowski
- ↑ Fryderyki 2014 - Złoty Fryderyk dla Marka Jackowskiego [online], Jedynka - Polskie Radio, 13 lutego 2014 [dostęp 2023-12-19] .
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 93–97.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 143–144.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 193–194, 248.
- ↑ Te kiczowate lata 80-te... [online], Przyjazne Forum Audio [dostęp 2021-05-29] .
- ↑ Tygodnik Życie na gorąco nr 22, 28 maja 2015, s. 56–57.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 279–280, 294.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 265, 268, 280, 313.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 271, 337.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 291–302, 313.
- ↑ Kamińska 2023 ↓, s. 357.
- ↑ W Starym Olsztynie upamiętniono Marka Jackowskiego – współzałożyciela Maanamu. radioolsztyn.pl, 2021-12-12. [dostęp 2022-01-04].
- ↑ Oficjalna lista sprzedaży :: OLIS – Official Retail Sales Chart [online], olis.onyx.pl [dostęp 2017-11-25] .
- ↑ Marek Jackowski – No. 1 | Pomaton / Kamiling Co. | 1994 | POM CD 113 K015 | Archiwum Polskiego Rocka 1961 – 2017 [online], www.archiwumrocka.art.pl [dostęp 2017-11-25] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-26] .
- ↑ Marek Jackowski – Fale Dunaju | Pomaton | 1995 | POM CD 116 5903110221165 | Archiwum Polskiego Rocka 1961 – 2017 [online], www.archiwumrocka.art.pl [dostęp 2017-11-25] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-26] .
- ↑ Złota kolekcja – Spis utworów – – Muzyka – WP.PL [online], muzyka.wp.pl [dostęp 2017-11-25] .
- ↑ Złote płyty CD przyznane w 2014 roku [online], ZPAV [dostęp 2020-08-17] .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Ryszard Wolański, Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Agencja Wydawnicza Morex, Warszawa 1995, s. 74. ISBN 83-86848-05-7 (hasło Jackowski Marek).
- Robert Sankowski: Współtworzył historię polskiej rozrywki. Napisał najważniejsze utwory Maanamu. Marek Jackowski zmarł w sobotę na zawał. wyborcza.pl, 2013-05-18. [dostęp 2015-08-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-08-15)].
- Anna Kamińska: Głośniej! Marek Jackowski. Historia twórcy Maanamu. Wydawnictwo Literackie, 2023. ISBN 978-83-08-08323-9.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Oficjalny serwis zespołu Maanam
- Marek Jackowski w bazie Discogs.com (ang.)
- Marek Jackowski w bazie Archiwum Polskiego Rocka
- Marek Jackowski w Katalogu Polskich Płyt Gramofonowych
- Marek Jackowski w bazie filmpolski.pl
- Marek Jackowski w bazie Filmweb