Metellina merianae – Wikipedia, wolna encyklopedia
Metellina merianae | |||||
(Scopoli, 1763) | |||||
![]() Samica | |||||
![]() Samiec | |||||
Systematyka | |||||
Domena | |||||
---|---|---|---|---|---|
Królestwo | |||||
Typ | |||||
Gromada | |||||
Rząd | |||||
Podrząd | |||||
Rodzina | |||||
Podrodzina | |||||
Rodzaj | |||||
Gatunek | Metellina merianae | ||||
|
Metellina merianae – gatunek pająka z rodziny kwadratnikowatych. Występuje w Europie oraz zachodniej i środkowej części Azji, w miejscach wilgotnych i zacienionych.
Taksonomia
[edytuj | edytuj kod]Gatunek ten został po raz pierwszy opisany w 1763 roku przez Giovanniego Antonia Scopoliego jako Aranea merianae[1]. Carl Ludwig Koch przeniósł go w 1836 roku do rodzaju Meta[2]. W rodzaju Metellina umieszczony został w 1980 roku przez Herberta Waltera Leviego[3].
Opis
[edytuj | edytuj kod]Samce osiągają od 4,5 do 8 mm długości ciała[4][5], zaś długość karapaksu u 10 zmierzonych okazów wynosiła od 2,94 do 4,07 mm, a szerokość od 1,26 do 1,49 mm[6]. Samice osiągają od 5,3 do 12 mm długości ciała[5][6], zaś długość karapaksu u 51 zmierzonych wynosiła od 2,16 do 3,74 mm, a szerokość od 1,46 do 2,73 mm[6]. Ubarwienie karapaksu jest żółtawozielone[5] lub jasnożółtawobrązowe[6] z czarnym lub prawie czarnym obrzeżeniem, czarnymi, nieregularnymi paskami rozchodzącymi się promieniście i czarną przepaską środkową z trójkątnym znakiem pośrodku. Szczękoczułki są rudobrązowe[6][5] z czarną kropką na przedzie. Ich przednie krawędzie mają po 2 szeroko rozstawione zęby, a krawędzie tylne po 3 zęby i jeden drobny ząbek. Warga dolna ma kolor brązowy. Sternum może mieć barwę od brązowej przez ciemnobrązową[6] po czarną[5]. Jego tylna część wchodzi między biodra czwartej pary odnóży i ma zaokrąglony wierzchołek[6]. Odnóża są żółtawozielone lub rudożółte, obrączkowane ciemnobrązowo lub czarno, o udach dwóch początkowych par czarno i nieregularnie nakrapianych[6][5]. Opistosoma (odwłok) może być zielonkawa lub brązowawa do prawie czarnej[5], nakrapiana ciemnobrązowo, rudobrązowo i żółtawobiało. Na jej przedzie widnieje lancetowaty, jasno ubarwiony znak[6], a niekiedy przez jej środek biegnie szeroka, kremowa przepaska podłużna[4]. Spód opistosomy jest pośrodku jasny z ciemnobrązowymi łatami[6] lub szerokim, ciemnym znakiem[5].
Samiec ma nogogłaszczki z kilkoma długimi kolcami na cymbium oraz dużym, w połowie tak długim jak cymbium paracymbium[6], wyposażonym w listewki i guzki[5] oraz wystający i zakrzywiony, pozbawiony płatów wyrostek (odnogę). Aparat kopulacyjny samca cechuje lekko zakrzywiony embolus z drobnym haczykiem na szczycie oraz tarczowata apofiza emboliczna z wklęśnięciem na powierzchni wewnętrznej[6]. Epigyne samicy cechuje się wyraźnie odgraniczoną płytką środkową trapezowatego[5] lub sercowatego kształtu, dużym i odgraniczonym zakrzywionymi ściankami przedsionkiem, brakiem przegrody środkowej oraz położonymi blisko bocznych ścianek otworami kopulacyjnymi. Kształt zbiorników nasiennych jest kiełbasowaty, a przewody kopulacyjne są długie i zakrzywione[6].
Ekologia i występowanie
[edytuj | edytuj kod]Pająk znany z prawie całej Europy[5], w tym z Polski[7]. Dalej na wschód sięga przez Kaukaz i Turcję po środkowoazjatycką część Rosji i Iran[5][8]. Zamieszkuje siedliska bardzo wilgotne i zacienione. Spotykany w jaskiniach (troglofil), na roślinności zwisającej nad strumieniami, pod mostami, w szczelinach skalnych, na kamiennych murach i w zacienionych częściach wilgotnych lasów liściastych[5][6][4].
Buduje koliste sieci łowne o małych i otwartych pępkach oraz około 20 promieniach[6]. Jego sieci mają większe rozmiary i delikatniejszą konstrukcję niż w przypadku czaika wiosennego i czaika jesiennego, przypominając bardziej sieci przedstawicieli rodzaju Tetragnatha[4].
Spotkać go można przez cały rok[5], ale osobniki dorosłe są aktywne od początku maja do połowy października[6].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ J.A. Scopoli: Entomologia carniolica, exhibens insecta carniolae indigena et distributa in ordines, genera, species, varietates. Methodo Linnaeana. Vindobonae, 1763, s. 392-404.
- ↑ C.L. Koch: Arachniden. W: Deutschlands Insecten. G.A.W. Herrich-Schäffer (red.). Heft, 1836, s. 134-141.
- ↑ H.W. Levi. The orb-weaver genus Mecynogea, the subfamily Metinae and the genera Pachygnatha, Glenognatha and Azilia of the subfamily Tetragnathinae north of Mexico (Araneae: Araneidae). „Bulletin of the Museum of Comparative Zoology”. 149, s. 1-74, 1980.
- ↑ a b c d M.J. Roberts: Spiders of Britain & Northern Europe. London: HarperCollins, 1995, s. 306-310, seria: Collins Field Guide.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n Wolfgang Nentwig, Theo Blick, Daniel Gloor, Ambros Hänggi, Christian Kropf: Metellina merianae. [w:] Araneae. Spiders of Europe. Version 10.2018 [on-line]. Universität Bern. [dostęp 2018-10-05].
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p S. Almquist. Swedish Araneae, part 1 - families Atypidae to Hahniidae. „Insect Systematics & Evolution, Supplement”. 63, s. 111-116, 2006.
- ↑ Check-list of spiders (Araneae) of Poland. [dostęp 2013-08-23].
- ↑ Metellina. [w:] World Spider Catalogue [on-line]. World Spider Catalog Association, 2018. [dostęp 2018-10-07].