Niemiecka Narodowa Partia Ludowa – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Skrót | DNVP |
Data założenia | |
Data rozwiązania | |
Ideologia polityczna | |
Poglądy gospodarcze | |
Młodzieżówka | Bismarckjugend |
Niemiecka Narodowa Partia Ludowa (niem. Deutschnationale Volkspartei – DNVP, niemieckonarodowi) – skrajnie prawicowa[1][2][3] partia narodowo-konserwatywna działająca w Niemczech w czasach Republiki Weimarskiej. Partia ta była wrogo ustosunkowana wobec konstytucji weimarskiej i większość czasu spędziła w opozycji wobec innych sił politycznych (poza dwiema koalicjami).
Program Partii Narodowej z 1931 r., stworzony pod wodzą Alfreda Hugenberga, był wyraźnie bardziej prawicowy niż poprzednie. Domagano się w nim przywrócenia monarchii Hohenzollernów, obowiązkowej służby wojskowej, stanowczej polityki zagranicznej mającej na celu rewizję traktatu wersalskiego, odzyskania utraconych kolonii zamorskich oraz wzmocnienia więzi z Niemcami żyjącymi na innych obszarach Europy, zwłaszcza w Austrii. Reichstag miał zachować jedynie rolę nadzorczą, a obok niego miało powstać „ciało przedstawicielskie zbudowane zgodnie z zawodową hierarchią sfer gospodarczych i kulturowych”, co przypominało wzorce państwa korporacyjnego budowanego w tym czasie w faszystowskich Włoszech[4]. Partia popierana była głównie przez bogatych właścicieli ziemskich i przemysłowców.
Pod przywództwem Hugenberga narodowcy odeszli również od wewnętrznej demokracji partyjnej i zbliżyli się do „zasady przywództwa”. Nowy lider partii podjął wytężone wysiłki, aby kształtować politykę partii oraz kierować partyjną delegacją w Reichstagu w czasie głosowań. Wielu deputowanych sprzeciwiło się tej postawie. W ramach protestu kilkunastu z nich w grudniu 1929 r. odeszło z partii i przyłączyło się do peryferyjnych ugrupowań prawicowych, a w czerwcu 1930 r. w ich ślady poszli następni. Hugenberg sprzymierzył partię ze skrajną prawicą w 1929 r., chcąc aby zorganizowano referendum dotyczące odrzucenia planu Younga.
Współpracowała z NSDAP, co w końcu zaowocowało tym, że duża część jej członków przeszła do tej drugiej partii. Pozostali w niej głównie przedstawiciele klasy średniej i arystokracji w odróżnieniu od nominalnie „robotniczej” NSDAP. W 1931 przystąpiła do frontu harzburskiego, koalicji antyrepublikańskich organizacji na czele z NSDAP.
Partia po nieudanej koalicji z Hitlerem sama się rozwiązała na krótko przed tym, gdy rząd Hitlera zdelegalizował wszystkie partie oprócz NSDAP.
Na krótko została odtworzona w 1962 r., ale szybko została wchłonięta przez silniejszą CDU.
Prezesi partii
[edytuj | edytuj kod]- 1918–1924 Oskar Hergt (1869–1967)
- 1924–1928 Kuno Graf von Westarp (1864–1945)
- 1928–1933 Alfred Hugenberg (1865–1951)
Galeria
[edytuj | edytuj kod]- Antysemickie plakaty DNVP w czasie kampanii wyborczej w 1930
- Plakat wyborczy z 1933 koalicji Front Walki Czarno-Biało-Czerwoni, skupionej wokół DNVP
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ A. B. Gunlicks, Comparing Liberal Democracies. The United States, United Kingdom, France, Germany, and the European Union, 2011, s. 128.
- ↑ C. E. Nelson, Revolutionary Contagion and International Politics, 2022, s. 153.
- ↑ S. P. Remy, Adolf Hitler: A Reference Guide to His Life and Works, 2021, s. 87.
- ↑ Maximilian Milller-Jabusch (red.), Handbuch des öffentlichen Lebens, 1931, s. 442–445 .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- The Weimar Republic Sourcebook. University of California Press, 1994, s. 348–352. ISBN 978-0520067752. (ang.).
- Hans Mommsen: The Rise and Fall of Weimar Democracy. 1998, s. 253–260. (ang.).