Ogień (wojsko) – Wikipedia, wolna encyklopedia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/BB61_USS_Iowa_BB61_broadside_USN.jpg/220px-BB61_USS_Iowa_BB61_broadside_USN.jpg)
Ogień – sposób niszczenia sił i środków przeciwnika w walce naziemnej, powietrznej i morskiej, polegający na ostrzeliwaniu z różnych rodzajów broni. W natarciu ogień toruje drogę własnym wojskom, w obronie zamyka drogę przeciwnikowi.
Rażenie ogniowe to zorganizowane oddziaływanie na przeciwnika różnymi rodzajami środków ogniowych w celu pozbawienia go zdolności do prowadzenia skutecznych działań bojowych. Wyróżnia się: ogień pododdziałów piechoty i czołgów, wsparcie ogniowe wojsk oraz ogień przeciwlotniczy[1].
System rażenia ogniowego
[edytuj | edytuj kod]System rażenia ogniowego jest elementem walki zbrojnej i powinien zapewnić skuteczne porażenie zgrupowań powietrzno-lądowych przeciwnika oraz osłonę przed siłami powietrznymi, przede wszystkim w rejonie głównego wysiłku obrony oraz na kierunku głównego uderzenia[2].
W zależności od szczebla i skali działań, obejmuje[2]:
- uderzenia lotnictwa,
- system ognia wojsk rakietowych i artylerii,
- system obrony powietrznej,
- system ognia piechoty i czołgów,
- użycie inżynieryjnych środków rażenia.
Gotowość ognia to stan gotowości danego oddziału do otwarcia ognia, na który składa się ustalenie systemu dowodzenia i łączności, dokonanie podziału zadań, rozmieszczenie środków ogniowych w terenie, oczyszczenie przedpola, przygotowanie danych ogniowych itp[3].
Rodzaje ognia
[edytuj | edytuj kod]Podział względem długości serii
[edytuj | edytuj kod]- ogień krótkimi seriami – prowadzony najczęściej z broni maszynowej. Podczas strzelania krótkimi seriami, liczba strzałów, które oddane są w serii, dla pistoletów maszynowych i ręcznych karabinów maszynowych wynosi 3-6 naboi, natomiast dla ciężkich karabinów maszynowych od 5 do 10 naboi. Stosuje się go także w czasie wstrzeliwania (dozorów, rubieży); strzelania do obserwowanych małych pojedynczych celów oraz w wypadku gdy warunki takie jak grunt, teren i pogoda pozwalają zaobserwować padanie pocisków smugowych; podczas strzelania do celów odkrytych znajdujących się na bliskich odległościach wynoszących do 400 metrów. Ogień krótkimi seriami w zależności od sposobu (techniki) strzelania można prowadzić jako punktowy zaryglowany albo punktowy[4].
- ogień długimi seriami – prowadzony najczęściej z broni maszynowej. Liczba strzałów w serii dla pistoletów maszynowych oraz ręcznych karabinów maszynowych wynosi 15-20 naboi, a dla ciężkich karabinów maszynowych 15-30 naboi. Prowadzenie ognia długimi seriami nie zapewnia dobrej obserwacji miejsca padania pocisków. Podczas strzelania na średnich odległościach do 600 metrów do pojedynczych celów; w czasie kiedy wykonywane jest strzelanie do szerokich celów, a ich szerokość nie przekracza 10-15 metrów; kiedy strzelamy do wąskich celów tzn. takich, których rozmiary są mniejsze od pasa rozrzutu środkowego wszerz oraz podczas wykonywania strzelania do stałych i ruchomych celów naziemnych. W zależności od sposobu strzelania ogniem długimi seriami może być ogniem punktowym, poszerzanym, albo pogłębianym[4].
- ogień ciągły – prowadzony najczęściej z broni maszynowej, bez przerwy, aż do momentu wykorzystania wyznaczonej liczby naboi, która znacznie przewyższa długość serii, którą może być 50-100 naboi, pół taśmy, taśma lub magazynek[4]. Stosuje się go podczas strzelania ogniem poszerzanym do celów, które posiadają szerokość większą niż 10 metrów, podczas strzelania ogniem posiewanym do celów grupowych, które są ugrupowane w głąb, prowadząc ogień skrzydłowy lub sztyletowy, a również podczas, kiedy odpierany jest atak i kontratak nieprzyjaciela. Ogień ciągły może być również prowadzony z określoną szybkością przez pojedyncze działo lub moździerz, pluton, albo baterię artylerii. Podczas podania komendy do strzelania podaje się liczbę pocisków na działo albo moździerz oraz odstęp czasu między kolejnymi strzałami[4].
Inne rodzaje
[edytuj | edytuj kod]Rodzaje ognia[5]:
- ogień bezpośredni (ang. direct fire) – ogień skierowany na cel obserwowany przez celowniczego.
- ogień bezpośredniego wsparcia (ang. direct supporting fire) – ogień prowadzony w celu wsparcia danej części sił, w odróżnieniu od ognia wsparcia ogólnego, który jest prowadzony w celu wsparcia tych sił jako całości.
- ogień bratobójczy (ang. friendly fire) - przypadkowy ostrzał pozycji własnych lub sojuszniczych.
- ogień wspierający (wsparcie ogniowe) (ang. supporting fire) – ogień prowadzony przez jednostki wspierające w celu wsparcia lub ubezpieczenia jednostki walczącej.
- ogień czołowy
- ogień krzyżowy – prowadzony jest co najmniej z dwóch kierunków do jednego celu przez kilka środków ogniowych; przeważnie jest kombinacją różnych rodzajów ognia, np. czołowego ze skośnym lub dwóch skośnych; ze względu na jego skuteczność jest ogniem niszczącym, wywierającym silne działanie moralne na przeciwniku
- ogień nękający – prowadzony według ustalonego systemu na czułe punkty przeciwnika w celu moralnego nań oddziaływania, trzymania go w ciągłym napięciu, utrudniania mu utrzymywania łączności z przełożonym, tyłami i wewnątrz ugrupowania bojowego, utrudniania mu przeprowadzania manewrów oraz przeszkadzania w prowadzeniu prac inżynieryjnych. Polega na oddziaływaniu moralno-psychologicznym na żołnierzy przeciwnika i obniżaniu sprawności działania wybranych elementów ugrupowania bojowego, systemu dowodzenia i zabezpieczenia logistycznego. Realizuje się je przez prowadzenie ognia ograniczoną liczbą środków ogniowych i amunicji[6].
- ogień niszczący
- ogień obezwładniający – zadanie takich strat, które na pewien czas pozbawiają określone obiekty przeciwnika zdolności bojowej, ograniczą realizację zadań albo dezorganizują dowodzenie. Obezwładnienie zostanie osiągnięte, gdy nadzieja matematyczna strat bezpowrotnych w czasie rażenia nieobserwowanych celów grupowych przekracza 10%, natomiast obserwowane cele grupowe i pojedyncze przerwą swą działalność[6].
- ogień pojedynczy (szybki ogień pojedynczy)
- ogień poszerzany – ogień prowadzony przy odryglowanym mechanizmie kierunkowym do celów szerokich, odkrytych lub zamaskowanych; wykonywany jest długimi seriami lub ogniem ciągłym; może być prowadzony na szerokość celu lub na szerokość maski, za którą znajduje się cel.
- ogień pogłębiany – polega na tym, że podczas serii strzałów broń wykonuje ruch wahadłowy w płaszczyźnie pionowej; otrzymuje się duży rozrzut pocisków wzdłuż osi strzelania; w niektórych podstaw karabinów maszynowych istnieją urządzenia do automatycznego pogłębiania ognia
- ogień posiewany – prowadzony z broni samoczynnej do celów szerokich i głębokich, przy jednoczesnej zmianie punktu celowania w głąb i wszerz, stosowany również do zwalczania taktycznie ważnych pojedynczych celów, dobrze zamaskowanych lub znajdujących się za ukryciem; granicami posiewania jest szerokość i głębokość rozmieszczenia celu
- ogień punktowy
- ogień skrzydłowy
- ogień sztyletowy – rozpoczyna się go niespodziewanie dla przeciwnika i prowadzi w jednym określonym kierunku; prowadzi się go na małe odległości z dużym natężeniem; ze względu na kierunek może on być skrzydłowym lub czołowym
- ogień wzbraniający – polega na uniemożliwieniu przeciwnikowi wykonania manewru i prowadzenia ognia. Jego celem jest obniżenie tempa działań i stworzenie warunków do działania wspieranych pododdziałów walczących. Na skuteczność wzbraniania wpływa wykorzystanie dogodnych rubieży terenowych, w tym głównie właściwości kanalizujących ruch przeciwnika. Połączenie ognia środków wsparcia z zaporami inżynieryjnymi może doprowadzić do całkowitego zablokowania ruchu przeciwnika na wybranych kierunkach[6].
Ze względu na sposób strzelania rozróżnia się:
- ogień w miejscu
- ogień podczas przystanku
- ogień podczas krótkich przystanków
- ogień w ruchu
Kierowanie ogniem
[edytuj | edytuj kod]Kierowanie ogniem to zespół czynności polegający na zorganizowanym wykorzystaniu środków ogniowych przez dowódców podczas wykonywania zadań bojowych. Kierowanie ogniem stanowi podstawowy element kierowania walką.
W kierowaniu ogniem artylerii uznaje się jest proces cykliczny, który zaczyna się z chwilą otrzymania przez pododdział artylerii artylerii zadania ogniowego i kończy się po jego wykonaniu. W dokumentach normatywnych przygotowanie strzelania i kierowania ogniem to szereg czynności realizowanych przed rozpoczęciem walki oraz w czasie jej trwania w celu nieprzerwanego utrzymania pododdziałów artylerii w gotowości do najskuteczniejszego wykonania zadań ogniowych[7].
- Kierowanie ogniem artylerii obejmuje[7]
- rozpoznanie i wyznaczanie współrzędnych celów
- przygotowanie meteorologiczne
- przygotowanie balistyczne
- przygotowanie geodezyjne
- przygotowanie techniczne
- organizację strzelania i kierowania ogniem
- określanie nastaw
Zakres czynności
[edytuj | edytuj kod]- zajęcie stanowisk ogniowych
- rozpoznanie, ocena i wybór celów
- określenie rodzaju i liczby środków ogniowych potrzebnych do wykonania zadania
- wskazywanie celów
- postawienie zadań bojowych
- przygotowanie danych do strzelania
- określenie momentu otwarcia ognia
- obserwacja skuteczności i korygowanie ognia
- utrzymanie reżimu ognia
- wykonanie manewru ogniem i środkami ogniowymi
Punkt kierowania ogniem
[edytuj | edytuj kod]Punkt kierowania ogniem to miejsce w terenie, odpowiednio przygotowane i wyposażone w przybory i urządzenia, w którym znajduje się kierujący ogniem artyleryjskim z odpowiednimi środkami rozpoznania i łączności. Punkt kierowania ogniem może być ruchomy lub stały. Wariant ruchomy organizuje się na specjalnie dostosowanym pojeździe mechanicznym.
Punkt kierowania ogniem otrzymuje informacje rozpoznawcze o celach i zapotrzebowania na wsparcie ogniowe, a następnie przekłada je na właściwe zadania ogniowe[8].
Manewr ogniem
[edytuj | edytuj kod]Manewr ogniem jest to przenoszenie wysiłku ogniowego z jednego kierunku na inny[9], rozdzielanie celem rażenia różnych celów w jednym czasie i ześrodkowanie ognia wszystkich środków ogniowych (lub ich części) na ważne cele i elementy ugrupowania bojowego nieprzyjaciela dla uzyskania przewagi ogniowej w określonym miejscu i czasie bez zmiany pozycji ogniowej. Uwzględnia się przy tym najbardziej efektywne odległości strzelania[10].
Formy manewru ogniem
[edytuj | edytuj kod]- ześrodkowanie ognia[11]
- polega na skupieniu ognia pododdziału lub kilku środków ogniowych na jednym celu; planuje i prowadzi się go w celu rażenia bardzo ważnych obiektów, ogniem o dużym natężeniu, w krótkim czasie
- podział ognia[12]
- polega na skierowaniu ognia środków ogniowych pododdziału do kilku celów aby jednocześnie je razić. Ogień rozdziela się w taki sposób aby w pierwszej kolejności zniszczyć lub obezwładnić cele ważne
- przeniesienie ognia[12]
- polega na przerwaniu ognia prowadzonego do jednego celu i skierowaniu go na inny; ogień przenosi się w razie zniszczenia celu, pojawienia się nowego, ważniejszego lub konieczności udzielenia pomocy sąsiadowi, a także podczas wykonania na rozkaz przełożonego ześrodkowania ognia[13]
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Ściborek (red.) 1995 ↓, s. 20.
- ↑ a b Koziej 2011 ↓, s. 129.
- ↑ Laprus (red.) 1979 ↓, s. 131.
- ↑ a b c d Modrzewski (red.) 1987 ↓, s. 443.
- ↑ Dakudowicz (przew.) 2000 ↓, s. 26.
- ↑ a b c Krakowski (red.) 2014 ↓, s. 95.
- ↑ a b Golonka i in. 2021 ↓, s. 45.
- ↑ AAP-6 Słownik terminów i definicji NATO [online], Biuro Standaryzacji NATO, s. 197 [dostęp 2022-07-29] .
- ↑ Regulamin działań 1999 ↓, s. 268.
- ↑ Dakudowicz (przew.) 2000 ↓, s. 24.
- ↑ Huzarski 2001 ↓, s. 26.
- ↑ a b Huzarski 2001 ↓, s. 27.
- ↑ Huzarski (red.) i Wołejszo (red.) 2014 ↓, s. 23.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Tadeusz Dakudowicz (przew.): Podręcznik walki pododdziałów wojsk zmechanizowanych. Warszawa: Dowództwo Wojsk Lądowych. Wyższa Szkoła Oficerska im. Tadeusza Kościuszki, 2000.
- Michał Huzarski: Taktyka ogólna wojsk lądowych. Warszawa: Akademia Obrony Narodowej, 2001. ISBN 83-88062-91-3.
- Michał Huzarski (red.), Jarosław Wołejszo (red.): Leksykon obronności. Polska i Europa. Warszawa: Wydawnictwo „Bellona”, 2014. ISBN 978-83-11-13382-2.
- Stanisław Koziej: Teoria sztuki wojennej. Warszawa: „Bellona”, 2011. ISBN 978-83-11-12122-5.
- Krzysztof Krakowski (red.): Wskaźniki taktyczne wojsk lądowych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Akademia Obrony Narodowej, 2014. ISBN 978-83-7523-295-0.
- Marian Laprus (red.): Leksykon wiedzy wojskowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979, s. 164 i 208. ISBN 83-11-06229-3.
- Jerzy Modrzewski (red.): Encyklopedia techniki wojskowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1987, s. 443. ISBN 83-11-07275-2.
- Regulamin działań wojsk lądowych. Warszawa: Dowództwo Wojsk Lądowych, DWLąd16/99.
- Zbigniew Ściborek (red.): Działania taktyczne wojsk lądowych. Warszawa: Akademia Obrony Narodowej, 1995.
- Józef Urbanowicz [red.]: Mała encyklopedia wojskowa. Tom 2. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1970, s. 497.