Orlando Gibbons – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 1583 |
---|---|
Pochodzenie | |
Data i miejsce śmierci | 5 czerwca 1625 |
Instrumenty | |
Gatunki | |
Zawód | |
![]() |
Orlando Gibbons (ur. 1583 w Cambridge[1][2][3], zm. 5 czerwca 1625 w Canterbury[2][4][5]) – angielski kompozytor, wirginalista i organista epoki renesansu. Należał do grupy kompozytorów zwanej wirginalistami angielskimi, która przyczyniła się do rozpowszechnienia muzyki instrumentalnej w epoce baroku.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Istnieją przypuszczenia, że ochrzczony został 25 grudnia 1583 w Cambridge. Był synem Williama, który od 3 listopada 1567 pełnił w tym mieście funkcję waitsa (miejskiego muzyka, którego zadaniem było m.in. budzenie mieszkańców za pomocą gry na instrumentach) oraz bratem Edwarda (organisty i chórmistrza w King’s College London) i Ellisa Gibbonsów (kompozytora). W lutym 1596 Orlando został przyjęty do chóru King’s College[3]. 21 marca 1604 mianowany został organistą w Chapel Royal. Po siedmiu latach nauki uzyskał, w 1606, tytuł bakałarza muzyki na Uniwersytecie w Cambridge[6][1].
Zmarł 5 czerwca 1625 w Canterbury podczas uroczystości zaślubin Henrietty Marii Burbon z Karolem I Stuartem, na które zlecono mu napisanie muzyki[5][4]. Został pochowany w tamtejszej katedrze, gdzie z polecenia wdowy po kompozytorze, Elizabeth Gibbons (zm. 30 czerwca 1626), wzniesiono popiersie kompozytora zawierające łacińską inskrypcję sugerującą, iż Gibbons zmarł z powodu epidemii, wg tradycji epidemii ospy (łac. (...) accito ictuque heu Sanguinis Crudo[7])[7][4]. Prawdziwą przyczyną śmierci muzyka był prawdopodobnie udar mózgu[8]. Orlando Gibbons miał siedmioro dzieci urodzonych w latach 1607–1623, z których działalność muzyczną podjął jedynie Christopher Gibbons[7][4].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]W 1611 wydany został zbiór utworów wirginałowych pt. Parthenia, w którym obok kompozycji Gibbonsa takich jak kończące zbiór Preludium, znalazły się również utwory m.in. Johna Bulla i Williama Byrda. Rok później nakładem Thomasa Snodhama ukazał się w Londynie zbiór pt. The First Set of Madrigals and Mottets of 5 Parts: apt for Viols and Voyces (wbrew pozorom zbiór nie zawierał motetów). Zawierał on jego najsłynniejszy utwór – Silver Swan. Gibbons dedykował swoją pracę Christopherowi Hattonowi, który był prawdopodobnie twórcą tekstów do wybranych madrygałów[6][1].
Gibbons był również autorem kompozycji na instrumenty smyczkowe, przy czym był on pierwszym twórcą, który dedykował swoje utwory na konkretne instrumenty (choć jeszcze w zbiorze z 1612 viole realizowały partie wokalne)[6].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c red. Grove, Fuller Maitland 1906 ↓, s. 166.
- ↑ a b red. Baker, Remy 1907 ↓, s. 308.
- ↑ a b red. Stephen 1890 ↓, s. 261.
- ↑ a b c d red. Grove, Fuller Maitland 1906 ↓, s. 167.
- ↑ a b red. Stephen 1890 ↓, s. 263.
- ↑ a b c red. Stephen 1890 ↓, s. 262.
- ↑ a b c red. Stephen 1890 ↓, s. 264.
- ↑ red. Stephen 1890 ↓, s. 263-264.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Grove's dictionary of music and musicians. red. George Grove, John Alexander Fuller Maitland. T. II: F–L. London: Macmillan & Co., 1906. OCLC 407077.
- Baker's Biographical Dictionary of Musicians. red. Theodore Baker, Alfred Remy. New York: G. Schirmer, 1919. OCLC 752566.
- Dictionary of National Biography. red. Leslie Stephen. T. XXI: Garnett–Gloucester. New York: Macmillan & Co., 1890. OCLC 1067055902.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Orlando Gibbons – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project
- Nuty utworów Orlando Gibbonsa dostępne w Choral Public Domain Library
- ISNI: 0000000110388158
- VIAF: 12491395
- LCCN: n82150569
- GND: 118717294
- NDL: 01066575
- LIBRIS: xv8ch50g4j1cwrs
- BnF: 138944377
- SUDOC: 066912822
- SBN: LO1V134198
- NLA: 35122249
- NKC: ola2002150818
- BNE: XX1185424
- NTA: 071363432
- BIBSYS: 90572445
- CiNii: DA06877966
- Open Library: OL4645332A
- PLWABN: 9810562356705606
- NUKAT: n97063939
- OBIN: 10598
- J9U: 987007274461505171
- PTBNP: 802469
- LNB: 000036929
- NSK: 000347973
- CONOR: 134663779
- KRNLK: KAC2019F3904
- LIH: LNB:Jjl;=Bw
- RISM: people/30005405