Ostrożeń pannoński – Wikipedia, wolna encyklopedia
Systematyka[1][2] | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Podkrólestwo | |
Nadgromada | |
Gromada | |
Podgromada | |
Nadklasa | |
Klasa | |
Nadrząd | |
Rząd | |
Rodzina | |
Podrodzina | |
Rodzaj | |
Gatunek | ostrożeń pannoński |
Nazwa systematyczna | |
Cirsium pannonicum Link Enum. Hort. Berol. Alt. 2: 301. 1822 |
Ostrożeń pannoński (Cirsium pannonicum) – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. Gatunek rzadki. W Polsce występuje wyłącznie na wyżynie Lubelskiej, Wyżynie Małopolskiej i na Roztoczu[3].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Łodyga
- Roślina o prostej wzniesionej i pajęczynowato owłosionej łodydze o wysokości 30-100 cm.
- Korzenie
- Długie, nitkowate.
- Liście
- Lancetowate, na górnej stronie krótko owłosione, na dolnej pajęczynowato owłosione. Brzegi mają płytko ząbkowane o ząbkach zakończonych kłującymi szczecinkami.
- Kwiaty
- Zebrane w pojedynczo występujące na szczytach pędów koszyczki o długości 20-25 mm. Koszyczki te okryte są dachówkowato na siebie zachodzącymi łuskami okrywy. W koszyczkach występują wyłącznie kwiaty rurkowate. Mają purpurowy kolor.
- Owoc
- Niełupka o długości 3-4 mm, zaopatrzona w pierzasto rozgałęzione włoski puchu kielichowego.
- Liść
- Kwiaty
Biologia i ekologia
[edytuj | edytuj kod]Bylina, hemikryptofit. Jest rośliną ciepłolubną. Rośnie w nasłonecznionych, suchych glebach o wysokiej przepuszczalności[3]. Ma krótki, kilkutygodniowy cykl życiowy, co umożliwia wytworzenie nasion przed nastaniem letniej suszy.
Zagrożenia i ochrona
[edytuj | edytuj kod]Na terenie Polski gatunek objęty jest ochroną od 1983 roku[4]. W latach 1983–2014 znajdował się pod ochroną ścisłą, od 2014 roku podlega ochronie gatunkowej częściowej[5]. Umieszczony na polskiej czerwonej liście w kategorii NT (gatunek bliski zagrożenia)[6]. Zagrożony jest zarówno wskutek naturalnej sukcesji zespołów roślinnych, jak i poprzez działalność człowieka (zaorywanie lub zalesianie jego siedlisk)[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-15] (ang.).
- ↑ a b c Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
- ↑ Rozporządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 30 kwietnia 1983 r. w sprawie wprowadzenia gatunkowej ochrony roślin (Dz.U. z 1983 r. nr 27, poz. 134).
- ↑ Dz.U. z 2014 r. poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin.
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.