Pałac Mańkowskich w Krakowie – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
![]() Widok od strony południowej, z ul. Kurkowej | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość | |
Adres | ul. Topolowa 5 |
Styl architektoniczny | |
Architekt | Józef Sowiński |
Rozpoczęcie budowy | 1901 |
Ukończenie budowy | 1904 |
Pierwszy właściciel | Leon Mańkowski |
Obecny właściciel | Wojewódzki Sąd Administracyjny |
Położenie na mapie Krakowa ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |
![]() |
Pałac Mańkowskich w Krakowie – neoklasycystyczny pałac położony przy ulicy Topolowej 5.
Wzniesiony został w latach 1901–1903 według projektu Józefa Sowińskiego i Władysława Kaczmarskiego dla dr. Leona Mańkowskiego – indianisty i wykładowcy sanskrytu. Przy budowie z architektami współpracował historyk sztuki Emanuel Świeykowski. Pałac ma fasadę z kolumnowym portykiem i dach mansardowy; otoczony jest ogrodem. Pierwotna dekoracja wnętrz (sztukaterie i polichromie) nawiązywała do klasycyzmu. Na frontonie od strony południowej widnieje herb Mańkowskich – Prawdzic.
Po II wojnie światowej pałac początkowo był siedzibą wojewodów krakowskich, a w latach 1950–1990 mieścił Muzeum Lenina.
W rezultacie adaptacji budynku dla potrzeb wystawienniczych zniszczono sztukaterie, polichromie i marmurowe kominki, ponadto pałac przeorientowano, dostawiając do północnej elewacji wielkoporządkowy portyk. W dachu utworzono lukarny i zmieniono ogród. W latach 70. XX w. pałac przeszedł remont konserwatorski.
Decyzją prezydenta miasta Krakowa z 28 lutego 1990 roku Muzeum Lenina przestało istnieć; rok później pałac zwrócono właścicielowi. Obecnie jest siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Encyklopedia Krakowa, Warszawa – Kraków: PWN, 2000.
- Michał Rożek, Przewodnik po zabytkach Krakowa, Kraków: WAM, 2006.