Piotr Rowicki (pisarz) – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Piotr Rowicki | |
Data i miejsce urodzenia | 29 sierpnia 1975 |
---|---|
Dziedzina sztuki | proza, dramat, kryminał, powieść, literatura dla dzieci i młodzieży |
Ważne dzieła | |
Chłopiec Malowany |
Piotr Rowicki (ur. 29 sierpnia 1975 w Ostrowi Mazowieckiej) – polski prozaik, dramatopisarz, autor kryminałów, powieści i książek dla dzieci[1].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Ukończył historię na Uniwersytecie w Białymstoku. W 2008 debiutował jako dramatopisarz sztuką Przylgnięcie w reż. Aldony Figury w Laboratorium Dramatu w Warszawie. Jest dwukrotnym stypendystą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dziedziny teatru. Laureatem wielu nagród i wyróżnień, w tym m.in. dwukrotnym zwycięzcą konkursu na polską sztukę współczesną „Metafory Rzeczywistości” organizowanego przez Teatr Polski w Poznaniu.
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Proza
[edytuj | edytuj kod]- Mężczyzna i Bestia. Finalik, 2005. ISBN 978-83-89993-10-6.
- Przed górami, przed lasami..., czyli bajki dla dorosłych. Katowice: Wyd. Kos, 2006. ISBN 83-89375-91-5.
- Detektyw Żurek. Wyd. Replika, 2007. ISBN 978-83-6038-329-2.
- Eryk. Wyd. Replika, 2008. ISBN 978-83-60383-47-6.
- Śmierć w królestwie bożym. Wydawnictwo Skrzat, 2009. ISBN 978-83-7437-339-5.
- Fatum. Wyd. Oficynka, 2011, seria: ABC. ISBN 978-83-62465-16-3.
Książki dla dzieci
[edytuj | edytuj kod]- Misia Zdrówko porady nie od parady (Cartalia Press 2008)[2]
- Przygody Hektora (Amea 2009)[3]
- Gryźgo idzie w świat (Skrzat 2009)[4]
- Aurelka, czyli wielkie hece małe świnki (Amea 2010)[5]
- Mały poczet królów Polski dla dzieci (Ibis 2010)[6]
- Mity greckie (Wilga 2010)[7]
- Nazywam się Jeżynka (Ibis 2011)[8]
- Klątwa Herhora (Ibis 2011)[9]
- Przygody Kota Detektywa (Wilga 2011)[10]
- Wszystko przez Amandę[11] (W.A.B. 2011)
- Jeżynka idzie do szkoły (Ibis 2012)
- 16.10 do Bergamo[12] (Literatura 2017)
- Pies Kolumba (Adamada 2021)[13]
- Straszne Słowo na "R" - kontra Rodzinne Biuro Detektywistyczne (Tashka 2023)[14]
Sztuki teatralne
[edytuj | edytuj kod]- Przylgnięcie - reż. Aldona Figura (2008)[15] – Laboratorium Dramatu, Warszawa.
- Na motywach Przylgnięcia nakręcony został film w reż. Marcina Wrony pt. „Demon” (Premiera – 2015).
- Mykwa - reż. Monika Dobrowlańska (2009)[16] – Teatr Polski w Poznaniu.
- Tinky Winky - reż. Marcin Bortkiewicz (2009) – Teatr Ecce Homo, Kielce.
- Chłopiec Malowany - reż. Piotr Ratajczak (2010) – Teatr Polski w Poznaniu.
- „Chłopiec Malowany” zrealizowany został przez Wytwórnię Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w ramach cyklu „Teatroteka” (Premiera w TVP2 – 2015).[17]
- Królowie dowcipu - reż. Piotr Ratajczak (2011)[18] – Teatr Polski w Bielsku-Białej.
- Baden – Baden - reż. Aldona Figura (2011)[19] – Teatr na Woli, Warszawa.
- I będą Święta - reż. Piotr Ratajczak (2012)[20] – Teatr Konsekwentny, Warszawa.
- Bajka o psie, który zerwał się z łańcucha, Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży, Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu, 2012.[21]
- Niewierni - reż. Piotr Ratajczak (2012)[22] – Teatr Łaźnia Nowa, Kraków.
- Stawiam na Tolka Banana (adaptacja) - reż. Piotr Ratajczak (2012)[23] – Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie.
- Exterminator (adaptacja) - reż. Aldona Figura (2013)[24] - Teatr na Woli, Warszawa.
- Odkręć się Marcelka, Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży, Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu, 2013.[25]
- Piszczyk (adaptacja) - reż. Piotr Ratajczak (2013)[26] – Teatr Polski w Poznaniu.
- Miasto Duchów - reż. Arkadiusz Buszko (2013)[27] – Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu.
- Tato nie wraca - reż. Piotr Ratajczak (2013)[28] – Teatr WarSawy w Warszawie.
- Matki - reż. Katarzyna Deszcz (2013)[29] – Teatr Nowy w Zabrzu; „Matki” zrealizowane zostały również przez Teatr Polski w Szczecinie (2016)[30]
- Wałbrzych Utopia 2.039 - reż. Piotr Ratajczak (2013)[31] – Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu.
- Dziewczyny do wzięcia (adaptacja) - reż. Piotr Ratajczak (adaptacja) (2014)[32] – Teatr Powszechny w Warszawie.
- Samba de mineiro - reż. Piotr Ratajczak, Arkadiusz Buszko (2014)[33] – Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu.
- Oblężenie - reż. Joanna Zdrada (2014)[34] – Teatr Polski w Poznaniu.
- Reisefieber, czyli podróż w nieznane - reż. Piotr Ratajczak (2015)[35] – Teatr Polski w Poznaniu.
- Wakacje z duchami (adaptacja) - reż. Jerzy Jan Połoński (2015)[36] – Teatr Zagłębia w Sosnowcu.
- Wojna to tylko kwiat - reż. Piotr Ratajczak (2016)[37] – Teatr WarSawy w Warszawie.
- Biała siła, czarna pamięć (adaptacja) - reż. Piotr Ratajczak (2016)[38] – Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku.
- Skarpetki Leopolda T., Miesięcznik Dialog Nr 7-8/2016.[39]
- New Year’s Day - reż. Joanna Zdrada (2016)[40] – Teatr im. J.Osterwy w Gorzowie Wlkp.
- Disco Macabre - reż. Arkadiusz Buszko (2016)[41] – Teatr Lalek „Pleciuga” w Szczecinie.
- Wolno-ość ’90 - reż. Piotr Ratajczak (2016)[42] – Zespół Teatru 13, Białołęcki Ośrodek Kultury.
- Bez znieczulenia (adaptacja) - reż. Piotr Ratajczak (2016)[43] – Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu.
- Ćesky Diplom - reż. Piotr Ratajczak (2017)[44] – Teatr Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie, Filia we Wrocławiu.
- Love las. Bajka ekologiczna - reż. Aneta Muczyń (2017)[45] – Białołęcki Ośrodek Kultury w Warszawie.
- Inwazja - reż. Piotr Ratajczak (2017)[46] – Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.
- Zakurzona Królewna, Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży, Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu, 2017.[47]
- Sposób na Alcybiadesa (adaptacja) - reż. Piotr Ratajczak (adaptacja) (2017)[48] – Teatr im. Juliusza Osterwy w Lublinie.
- Nasza jest noc, Miesięcznik Dialog Nr 12/2017.[49]
- Żeby nie było śladów (adaptacja) - reż. Piotr Ratajczak (2018)[50] – Teatr „Polonia” w Warszawie.
- Kolaboranci - reż. Piotr Ratajczak (2018)[51] – Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu.
- Aktorzy Koszalińscy czyli Komedia Prowincjonalna - reż. Piotr Ratajczak (2018)[52] – Bałtycki Teatr Dramatyczny im. Juliusza Słowackiego w Koszalinie.
- 2 000 000 Kroków - reż. Przemysław Jaszczak (2018)[53] – Teatr „Polonia” w Warszawie.
- Królowie strzelców. Sport w cieniu imperium - reż. Piotr Ratajczak (2018) – Teatr Nowy w Zabrzu[54]
- Ostatni dzwonek. Utopia - reż. Piotr Ratajczak (2019) – spektakl dyplomowy studentów IV r. Wydziału Aktorskiego AST w Krakowie[55].
- Podróż za jeden uśmiech (adaptacja) - reż. Piotr Ratajczak (2019) – Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu[56].
- Zabić prezydenta - reż. Piotr Ratajczak (2019) - Teatr Współczesny w Szczecinie.
- Niepodlegli - reż. Piotr Ratajczak (2019) - Teatr Collegium Nobilium, Dyplom IV roku wydziału aktorskiego Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie.
- Ballada szczecińska - reż. Arkadiusz Buszko (2019) - Teatr Lalek „Pleciuga” w Szczecinie.
- Ginczanka. Przepis na prostotę życia - reż. Anna Gryszkówna (2020) - Teatr Łaźnia Nowa, Kraków, Teatr na Plaży, Sopot.
- Kariera Nikodema Dyzmy (adaptacja) - reż. Piotr Ratajczak (2020) - Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu.
- Listen to Your Heart, Miesięcznik Dialog Nr 5/2020.
- Češky krásné, Češky mé! - reż. Piotr Ratajczak (2020) - Narodowy Teatr Morawsko-Śląski w Ostrawie[57].
- Simona K. Wołająca na puszczy - reż. Anna Gryszkówna (2020) Big Book Cafe, Warszawa[58].
- Wrocław. Escape Room - reż. Arkadiusz Buszko (2021) - Spektakl dyplomowy studentów IV roku Wydziału Lalkarskiego Akademii Sztuk Teatralnych we Wrocławiu[59].
- Król Bawełny - reż. Arkadiusz Buszko (2021) - Teatr Lalek Arlekin im. Henryka Ryla w Łodzi[60].
- Anna - reż. Anna Gryszkówna (2022) - Teatr Nowa Strefa, Gdańsk.[61]
- Nic się nie stało - reż. Piotr Ratajczak (2022) - Garnizon Sztuki, Warszawa.[62]
- Freak - Nagroda Specjalna w Konkursie o Nagrodę Dramaturgiczną im. Tadeusza Różewicza 2022, Teatr Miejski w Gliwicach[63].
- W maju się nie umiera - reż. Anna Gryszkówna (2023) - Dom Spotkań z Historią, Warszawa[64]
- Szymborska. Kropki, przecinki, papierosy - reż. Anna Gryszkówna (2023) - Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.[65]
- Poszukiwany, Poszukiwana (adaptacja) - reż. Paweł Szkotak (2024) – Teatr Polski w Bielsku-Białej[66].
- Limba - reż. Piotr Ratajczak (2024) - Teatr Układ Formalny, Wrocław.[67]
- Urban. Idę po was... - reż. Bartosz Szydłowski (2024) – Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie[68].
Nagrody i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]- II miejsce w ogólnopolskim konkursie na polską sztukę współczesną „Metafory Rzeczywistości” zorganizowanym przez Teatr Polski w Poznaniu - za sztukę Mykwa (2008)
- I miejsce w ogólnopolskim konkursie na polską sztukę współczesną „Metafory Rzeczywistości” zorganizowanym przez Teatr Polski w Poznaniu - za sztukę Chłopiec Malowany (2010)
- Tytuł najlepszego dramatopisarza na Festiwalu Dramaturgii Współczesnej w Zabrzu - za dramat Chłopiec malowany (2011)
- II miejsce w III Ogólnopolskim Konkursie „Komediopisanie” zorganizowanym przez Teatr Powszechny w Łodzi - za sztukę Słoń (2011)
- Nagroda Grand Prix za spektakl I będą święta na Ogólnopolskim Festiwalu Sztuk Autorskich i Adaptacji „WINDOWISKO 2012” w Gdańsku (2012)
- Nagroda Publiczności na XIII Festiwalu Dramaturgii Współczesnej Rzeczywistość Przedstawiona w Zabrzu za spektakl Matki (2013)
- I miejsce w ogólnopolskim konkursie na polską sztukę współczesną „Metafory Rzeczywistości” zorganizowanym przez Teatr Polski w Poznaniu - za sztukę Oblężenie (2014)
- Nagroda Stanisława Bieniasza na XVI Festiwalu Dramaturgii Współczesnej w Zabrzu za najlepszy scenariusz do sztuki Biała Siła, czarna pamięć (2016)
- Złota Maska przyznawana przez Marszałka Województwa Opolskiego za scenariusz do sztuki Bez Znieczulenia (2017)
- Wyróżnienie w 29.Ogólnopolskim Konkursie Literackim im. K. Makuszyńskiego[69] za powieść Pies Kolumba (2022)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Piotr Rowicki (1975). Teatr Dramatyczny m. st. Warszawy. [dostęp 2014-03-06]. (pol.).
- ↑ Joanna Żórawska , Misia Zdrówko porady nie od parady, Poznań: Cartalia Press, 2008, ISBN 978-83-60787-13-7, OCLC 802457961 [dostęp 2021-05-30] .
- ↑ Piotr Rowicki , Przygody Hektora, Liszki: Wydawnictwo AMEA, 2009, ISBN 978-83-924658-7-4, OCLC 680427464 [dostęp 2021-05-30] .
- ↑ Monika Sommer , Gryźgo idzie w świat, Kraków: Wydawnictwo Skrzat, 2009, ISBN 978-83-7437-345-6, OCLC 751198412 [dostęp 2021-05-30] .
- ↑ Dymitr Kuźmenko , Aurelka czyli Wielkie hece małej świnki, Budzyń: Wydawnictwo Amea, 2010, ISBN 978-83-929229-8-8, OCLC 751122807 [dostęp 2021-05-30] .
- ↑ Mały poczet królów dla dzieci [online], www.empik.com [dostęp 2021-05-28] (pol.).
- ↑ Rowicki Piotr Mity Greckie - 6947932764 - oficjalne archiwum Allegro [online], archiwum.allegro.pl [dostęp 2021-05-28] (pol.).
- ↑ Nazywam się Jeżynka [online], www.empik.com [dostęp 2021-05-28] (pol.).
- ↑ Klątwa Herhora [online], www.empik.com [dostęp 2021-05-28] (pol.).
- ↑ Przygody Kota Detektywa [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2021-05-28] .
- ↑ Katalogi Biblioteki Narodowej.
- ↑ m, 16.10 DO BERGAMO, Piotr Rowicki [online], wyd-literatura.com.pl [dostęp 2017-10-11] .
- ↑ Ksiązki - Adamada [online], adamada.pl [dostęp 2021-07-12] .
- ↑ Straszne słowo na „R” | tashka [online], tashka.pl, 28 czerwca 2023 [dostęp 2023-07-07] (pol.).
- ↑ P. Rowicki PRZYLGNIĘCIE [online], teatrdramatyczny.pl [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ Mykwa [online] .
- ↑ Chłopiec malowany. [dostęp 2016-09-13].
- ↑ Teatr w Polsce – polski wortal teatralny [online], e-teatr.pl [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ P. Rowicki BADEN BADEN [online], teatrdramatyczny.pl [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ Teatr WARSawy [online], teatrwarsawy.pl [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ Bajka o psie, który zerwał się z łańcucha [online], Międzynarodowy Festiwal Filmów Młodego Widza Ale Kino! [dostęp 2022-01-29] (ang.).
- ↑ l, Łaźnia nowa / Łaźnia Nowa [online], laznianowa.pl [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ Spektakle [online], teatr.olsztyn.pl [dostęp 2016-09-13] [zarchiwizowane z adresu 2016-09-23] .
- ↑ Exterminator, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (przedstawienia). [dostęp 2021-12-18] .
- ↑ Odkręć się Marcelka [online], Międzynarodowy Festiwal Filmów Młodego Widza Ale Kino! [dostęp 2022-01-29] (ang.).
- ↑ Teatr w Polsce – polski wortal teatralny [online], e-teatr.pl [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ MIASTO DUCHÓW | Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu [online], teatr.walbrzych.pl [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ Teatr w Polsce – polski wortal teatralny [online], e-teatr.pl [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ l, Piotr Rowicki | MATKI | prapremiera – Teatr Zabrze [online], teatrzabrze.pl [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ Marcin Bodnar , TEATR POLSKI W SZCZECINIE [online], teatrpolski.eu [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ Wałbrzych Utopia 2.039 | Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu [online], teatr.walbrzych.pl [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ SoftCOM, Dziewczyny do wzięcia [online], powszechny.com [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ Samba de mineiro | Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu [online], teatr.walbrzych.pl [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ Teatr w Polsce – polski wortal teatralny [online], e-teatr.pl [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ Teatr w Polsce – polski wortal teatralny [online], e-teatr.pl [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ Wakacje z duchami [online], 16 marca 2015 [dostęp 2016-09-13] [zarchiwizowane z adresu 2016-09-16] (pol.).
- ↑ Teatr WARSawy [online], teatrwarsawy.pl [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ Teatr Dramatyczny , TEATR DRAMATYCZNY IM. ALEKSANDRA WĘGIERKI W BIAŁYMSTOKU | Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku Instytucja Artystyczna Województwa Podlaskiego [online], dramatyczny.pl [dostęp 2016-09-13] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-11] .
- ↑ Instytut Książki [online], instytutksiazki.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).
- ↑ NEW YEAR’S DAY | Teatr im. Juliusza Osterwy [online], teatr-gorzow.pl [dostęp 2016-09-13] .
- ↑ Teatr Lalek „Pleciuga” - Disco macabre [online], pleciuga.pl [dostęp 2016-11-22] .
- ↑ - Białołęcki Ośrodek Kultury [online], bok.waw.pl [dostęp 2016-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2016-11-22] .
- ↑ Domena teatropole.pl jest utrzymywana na serwerach nazwa.pl [online], teatropole.pl [dostęp 2019-09-03] [zarchiwizowane z adresu 2017-04-06] .
- ↑ http://www.pwst.wroc.pl/esky-diplom
- ↑ Love Las. Bajka ekologiczna // Premiera @ Białołęcki Ośrodek Kultury, Białołeka [od 10 do 11 czerwca] [online], warsaw.carpediem.cd [dostęp 2017-07-11] (pol.).
- ↑ Axis Media , INWAZJA - FESTIWAL GENIUS LOCI/Statek Nimfa na Wiśle - Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie [online], slowacki.krakow.pl [dostęp 2017-10-11] (pol.).
- ↑ Zakurzona Królewna [online], Międzynarodowy Festiwal Filmów Młodego Widza Ale Kino! [dostęp 2022-01-29] (ang.).
- ↑ l, teatrosterwy.pl [online], teatrosterwy.pl [dostęp 2017-10-11] (pol.).
- ↑ Numer 12/2017 (733), „Dialog – Miesięcznik poświęcony dramaturgii współczesnej” [dostęp 2018-01-07] (pol.).
- ↑ Teatr „Polonia”, ŻEBY NIE BYŁO ŚLADÓW [online], Teatr „Polonia” [dostęp 2018-01-07] (pol.).
- ↑ Teatr Opole | Kolaboranci [online], teatropole.pl [dostęp 2018-07-01] [zarchiwizowane z adresu 2018-07-01] (pol.).
- ↑ Grzegorz Sadowski , Bałtycki Teatr Dramatyczny Koszalin [online], btd.koszalin.pl [dostęp 2018-07-01] [zarchiwizowane z adresu 2018-07-02] (pol.).
- ↑ Teatr „Polonia”, 2 000 000 KROKÓW [online], Teatr „Polonia” [dostęp 2018-07-01] (pol.).
- ↑ KRÓLOWIE STRZELCÓW - prapremiera [online], Teatr Nowy w Zabrzu, 13 listopada 2018 [dostęp 2019-02-14] (pol.).
- ↑ Ostatni dzwonek. Utopia | reż. Piotr Ratajczak [online], krakow.ast.krakow.pl [dostęp 2019-02-14] (pol.).
- ↑ Teatr Opole | PODRÓŻ ZA JEDEN UŚMIECH [online] [dostęp 2019-06-24] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-07] (pol.).
- ↑ ČEŠKY KRÁSNÉ, ČEŠKY MÉ! - Repríza 26.8.2021 | Činohra | Národní divadlo moravskoslezské [online], www.ndm.cz [dostęp 2021-07-12] .
- ↑ Big Book Cafe , Big Book Festival 2021 – SIMONA K. WOŁAJĄCA NA PUSZCZY [online], Big Book Festival 2021 [dostęp 2021-07-12] (pol.).
- ↑ WROCŁAW. ESCAPE ROOM | REŻ. ARKADIUSZ BUSZKO [online], www.ast.wroc.pl [dostęp 2021-07-12] (pol.).
- ↑ "Król Bawełny" - premierowa koprodukcja FŁ4K i Teatru Lalek Arlekin w Łodzi - Teatr Lalek Arlekin im. Henryka Ryla w Łodzi [online], teatrarlekin.pl [dostęp 2021-12-18] .
- ↑ Instytut Teatralny , Anna - Teatr Nowa Strefa | e-teatr.pl [online], Teatr w Polsce - polski wortal teatralny [dostęp 2022-09-04] (pol.).
- ↑ Nic się nie stało - Garnizon Sztuki [online], Garnizon Sztuki - Teatr Garnizon Sztuki, 27 września 2022 [dostęp 2022-11-27] (pol.).
- ↑ Nagroda Dramaturgiczna im. Tadeusza Różewicza [online] [dostęp 2022-11-27] (pol.).
- ↑ W maju się nie umiera. Historia Barbary Sadowskiej | monodram [online], dsh.waw.pl [dostęp 2023-06-16] (pol.).
- ↑ Teatr im. Juliusza Słowackiego - SZYMBORSKA. KROPKI, PRZECINKI, PAPIEROSY [online], teatrwkrakowie.pl [dostęp 2023-07-07] (pol.).
- ↑ FNC, Poszukiwany, poszukiwana | Teatr Polski Bielsko-Biała [online], teatr.bielsko.pl [dostęp 2024-01-26] (pol.).
- ↑ PREMIERA Limba [online], Układ Formalny [dostęp 2024-04-28] (pol.).
- ↑ Urban. Idę po was... [online], Teatr Łaźnia Nowa [dostęp 2024-04-22] .
- ↑ Telewizja Polska S.A , Książka „Już, już!” Katarzyny Wasilkowskiej z nagrodą Koziołka Matołka [online], krakow.tvp.pl [dostęp 2022-10-08] [zarchiwizowane z adresu 2022-10-08] (pol.).