Słowacko – Wikipedia, wolna encyklopedia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Jo%C5%BEka_Uprka_-_J%C3%ADzda_kr%C3%A1l%C5%AF_ve_Vl%C4%8Dnov%C4%9B.jpg/240px-Jo%C5%BEka_Uprka_-_J%C3%ADzda_kr%C3%A1l%C5%AF_ve_Vl%C4%8Dnov%C4%9B.jpg)
Słowacko (cz. Slovácko, także Moravské Slovácko, Moravské Slovensko, pol. Słowacja Morawska) – czeski region etnograficzny zlokalizowany na południowym wschodzie Moraw, przy granicy ze Słowacją. Jest jednym z domniemanych możliwych miejsc powstania Państwa wielkomorawskiego. Centralnym miastem regionu jest Uherské Hradiště z Muzeum Słowacka.
Położenie
[edytuj | edytuj kod]Na północy i północnym zachodzie ograniczona jest Chrzibami i Lasem Żdanickim, na południowym wschodzie grzbietem Białych Karpat, a na pograniczu czesko-słowackim biegiem rzeki Dyi. Rozpościera się na obszarze powiatu Uherské Hradiště, Hodonín oraz częściowo Brzecław i Zlin[1].
Etnografia
[edytuj | edytuj kod]Region posiada bogate tradycje folklorystyczne – mieszkańcy mają korzenie zarówno czeskie, jak i słowackie, jednak przeważa kultura słowacka, co dotyczy zarówno strojów, zwyczajów, tradycji i lokalnej, bardzo charakterystycznej gwary. Jest to też region, którego unikalny folklor jest nadal żywy i kultywowany[2]. Na Słowacku utrzymywane są tradycje, które zostały wpisane do rejestru niematerialnego dziedzictwa kultury UNESCO – chodzi o imprezę ludową Pochód Królów, która odbywa się co roku w maju. Oprócz tego liczne są ludowe festiwale, np. Międzynarodowy Festiwal Folklorystyczny w Strážnicy, Dolňácký festival w Hluku, czy Festiwal Wina w Bzencu. Ważnym wydarzeniem jest też wrześniowa Pielgrzymka św. Antoniego do Blatnicy[3].
Stroje ludowe
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Kroj_11_svobodn%C3%AD_detail.jpg/240px-Kroj_11_svobodn%C3%AD_detail.jpg)
Strój kobiecy charakteryzuje się mocno nakrochmalonymi rękawami, szeroką kryzą wokół szyi, jak również barwną czerwoną suknią. Na głowach kobiety noszą barwne tureckie chusty, których sposób wiązania jest zróżnicowany, w zależności od danej wioski. Mężczyźni noszą długie sukienne nogawice wpuszczone do wysokich skórzanych butów z cholewami. Istotna jest wyszywana płócienna koszula, a na niej bogato haftowana kordulka, czyli kamizelka[4].
Winiarstwo
[edytuj | edytuj kod]W odróżnieniu od innych regionów Czech, gdzie preferowane jest piwo, na Słowacku najpopularniejszym napojem jest wino – tradycje winiarskie są tu bardzo rozwinięte. W większości wsi liczne są piwnice winne (sklepy) zbudowane w różnych epokach, częstokroć tworzące całe ulice, a w Prušánkach-Nechorach mają nawet nadbudowane partery i piętra[3].
Obiekty
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/H%C3%BDsly_-_wine_cellars_13.jpg/160px-H%C3%BDsly_-_wine_cellars_13.jpg)
Do najciekawszych historycznie i etnograficznie miejscowości regionu należą:
- Hodonín – galeria miejska, miasto rodzinne Tomáša Masaryka (ur. 1850)[3],
- Hroznová Lhota – dom rodzinny malarza Jožy Uprki,
- Kostelany nad Moravou – muzeum rybactwa,
- Prušánky z najokazalszymi piwnicami winnymi,
- Strážnice ze skansenem (otwartym w 1973), muzeum etnograficznym, zamkiem, synagogą, cmentarzem żydowskim i kościołem św. Marcina,
- Uherské Hradiště z muzeum Słowacka,
- Veselí nad Moravou z muzeum miejskim i starą elektrownią wodną na Morawie,
- Vlčnov z budami winiarskimi zamiast piwnic[5].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Ludmila SEČKOVÁ, Slovácko a moravští Slováci: Pokus o vymezení pojmu, Ołomuniec, 2007, Diplomová práce. Univerzita Palackého v Olomouci, Přírodovědecká fakulta, Katedra geografie. Vedoucí práce Miloš Fňukal, s. 18.
- ↑ Wiadomości Turystyczne, Slovácko wabi turystów folklorem.
- ↑ a b c Sławomir Adamczak, Katarzyna Firlej, Czechy, Pascal, Bielsko-Biała, 2004, s. 359–361, ISBN 83-7304-274-1.
- ↑ Morawy i Śląsk, SLOVÁCKO – REGIONY ETNOGRAFICZNE I STROJE LUDOWE.
- ↑ Turistický atlas Česko wraz z treścią turystyczną, SHOCart, Vizovice, 2003, s.146-147,164-165.