Salezjańska Szkoła Organistowska w Przemyślu – Wikipedia, wolna encyklopedia
szkoła muzyczna | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość | |
Adres | Plac bł. Augusta Czartoryskiego 2, |
Data założenia | 1916 |
Data zamknięcia | 1963 |
Strona internetowa |
Salezjańska Szkoła Organistowska w Przemyślu – szkoła muzyczna założona w 1916 roku przez ks. Antoniego Chlondowskiego, zlikwidowana, przy użyciu oddziałów ZOMO, w 1963 roku.
Historia
[edytuj | edytuj kod]W 1907 roku w dzielnicy Przemyśla „Zasanie” osiedlili się Salezjanie, którzy utworzyli Oratorium dla młodzieży. W 1910 roku rozpoczęli budowę gmachu Oratorium, który 22 października 1911 roku został poświęcony przez bpa Józefa Sebastiana Pelczara. W jesieni 1914 roku Oratorium zostało zdewastowane przez wojska rosyjskie, a dyrektor ks. Walenty Kozak SDB został czasowo aresztowany. W 1915 roku utworzono internat dla bezdomnych chłopców, a następnie czteroletnią szkołę rzemieślniczą, z nauką zawodu szewskiego i krawieckiego.
1 września 1916 roku rozpoczął działalność 3-letni oddział organistowski, na pierwszy rok nauki zapisano 14 uczniów. W 1920 roku na 100 uczniów, prawie połowa uczyła się w oddziale organistowskim. W 1920 roku po wizycie wizytatora Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, „Salezjańska Szkoła Organistów w Przemyślu” została wpisana na listę szkół prywatnych z uprawnieniami państwowymi. W 1921 roku zlikwidowano oddziały rzemieślnicze, a kształcenie organistów wydłużono do czerech lat. Absolwenci otrzymywali dyplomy uprawniające do zawodu organisty. 14 sierpnia 1924 roku nieoficjalne uprawnienia zostały potwierdzone dekretem Ministerstwa Wyznań i Oświecenia Publicznego. 6 czerwca 1936 roku zmieniono nazwę szkoły na „Salezjańska Szkoła Organistowska w Przemyślu”. Salezjanie sami tworzyli podręczniki i materiały do nauki. W czasie II wojny światowej szkoła przerwała działalność.
W 1946 roku szkoła wznowiła działalność. 8 września 1947 roku rozporządzeniem Ministerstwa Kultury i Sztuki, została zatwierdzona „Średnia Szkoła Organistowska”. Szkoła była pod kontrolą władz państwowych, diecezjalnych i zakonnych. [1][2].
3 września 1963 roku władze komunistyczne wydały nakaz, aby szkoła natychmiast opuściła zajmowane budynki. Salezjanie nie wykonali rozkazu. 2 października 1963 roku przybyło ponad 400 funkcjonariuszy ZOMO z Rzeszowa, Krosna, Kielc i Lublina, 95 pracowników operacyjnych oraz 40 członków ORMO. Gdy ks. Władysław Chmiel SDB odmówił wykonania decyzji, milicjanci rozbili bramę wejściową i ogrodzenie. W odpowiedzi Salezjanie uderzyli w kościelne dzwony, które biły przez ponad półtorej godziny. Przed kościołem i szkołą zgromadzili się mieszkańcy Przemyśla. ZOMO rozproszyło część z nich, pozostali weszli do świątyni. Do szkoły w eskorcie milicji weszła komisja eksmisyjna i siłą zajęto budynek i wyposażenie szkoły. Od 2 do 4 października trwały manifestacje demonstrantów, które rozpędzało ZOMO[3].
- Kierownicy szkoły:
- 1916–1919. ks. Antoni Chlondowski SDB.
- 1919–1921. ks. Augustyn Piechura SDB.
- 1921–1926. ks. Antoni Śródka SDB.
- 1926–1929. ks. Jan Kasprzyk SDB.
- 1929–1932. ks. Marian Mączyński SDB.
- 1932–1936. ks. Karol Lewandowski SDB.
- 1936–1937. ks. Idzi Ogerman Mański SDB.
- 1937–1938. ks. Karol Lewandowski SDB.
- 1938–1939. ks. Jan Bednarz SDB.
- 1946–1958. ks. Jan Bednarz SDB.
- 1958–1963. ks. Idzi Ogerman Mański SDB.
W zajętych budynkach szkolnych władze państwowe umieściły Państwową Szkołę Muzyczną. W latach 90. XX wieku Salezjanie odzyskali dawne budynki szkolne. W 2018 roku Salezjańska Szkoła Organistowska została reaktywowana.
Znani absolwenci
[edytuj | edytuj kod]- Kazimierz Górski
- Klemens Kamiński
- Henryk Nowacki
- Feliks Rączkowski
- Jan Rybarski
- Marian Sawa
- Józef Siedlik
- Antoni Wojewoda
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Waldemar Witold Żurek , Salezjańska Szkoła Organistowska w Przemyślu 1915-1963 [online], Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne 2006/86 .
- ↑ Historia szkoły. sdb.przemysl.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-09)].
- ↑ Przypomnienie obrony Salezjańskiej Szkoły Organistowskiej [online], www.money.pl [dostęp 2013-06-22] .