Scottish Premiership – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Dyscyplina | |
Organizator rozgrywek | |
Data założenia | |
Założyciel | |
Poprzednia nazwa | |
Rozgrywki | |
Liczba drużyn | 12 |
Zwycięzca | Mistrz Szkocji |
Niższy poziom ligowy | |
Puchary | |
Zwycięzcy | |
Pierwszy zwycięzca | Celtic F.C. (2013/14) |
Obecny zwycięzca | Celtic F.C. (2023/24) |
Najwięcej zwycięstw | Celtic F.C. (10) |
Strona internetowa |
Scottish Premiership – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Szkocji, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy), utworzona w 2013 roku w wyniku połączenia Scottish Football League i Scottish Premier League[1] i od samego początku zarządzana przez Scottish Professional Football League (SPFL). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) i przeznaczone są dla 12 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje Mistrzem Szkocji, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do Scottish Championship (II ligi szkockiej).
Historia
[edytuj | edytuj kod]Mistrzostwa Szkocji w piłce nożnej rozgrywane są od 1890 roku. Niejednokrotnie zmieniał się format i nazwy ligi. Nazwy ligi:
- Scottish League (1890–1893)
- Scottish League First Division (1893–1975)
- Scottish Football League Premier Division (1975–1998)
- Scottish Premier League (1998–2013)
- Scottish Premiership (od 2013)[2]
System rozgrywek
[edytuj | edytuj kod]Obecny format ligi zakładający system rozgrywek w trzy rundy obowiązuje od sezonu 2000/01.
Obecnie w Scottish Premiership gra 12 klubów. Zespoły otrzymują trzy punkty za zwycięstwo i jeden punkt za remis. Nie przyznawane są punkty za porażkę. O klasyfikacji w tabeli decyduje całkowita liczba punktów, różnica bramkowa i bramki strzelone. Na koniec każdego sezonu klub z największą liczba punktów zostaje koronowany na mistrza. Jeśli liczba punktów jest równa, liczy się bilans bramkowy i gole strzelone.
W czasie sezonu, który zwykle trwa od sierpnia do maja, każdy klub gra z pozostałymi trzy razy – raz albo dwa razy u siebie i na wyjeździe lub odwrotnie. Po tej fazie rozgrywek, w której wszystkie kluby rozegrają 33 mecze, ligę dzieli się na „Grupę Mistrzowską” i „Grupę Spadkową”, z których każda liczy po 6 zespołów, przynależność do danej grupy determinuje pozycja w tabeli po 33 kolejkach, odpowiednio – drużyny z miejsc 1-6 i 7-12. Następnie każdy klub gra z każdym ze swojej grupy – 5 meczów, razem 38 spotkań w sezonie. Drużyny z „Grupy Spadkowej” nie mogą ukończyć sezonu na miejscu wyższym niż 7., nawet jeśli zdobyły więcej punktów.
Na początku każdego sezonu w szkockiej ekstraklasie „przewiduje” się prawdopodobne miejsca danego klubu, w celu opracowania idealnego terminarza rozgrywek, zapewniającego grę wszystkich klubów z innymi dwa razy u siebie i dwa razy na wyjeździe. Rozstawienie klubów jest oparte na wynikach z poprzednich lat. Jednakże jeżeli klub zakończy pierwszą fazę w innej grupie, niż przewidywano, jest możliwość, że dany zespół rozegra więcej meczów na wyjeździe, niż w domu lub na odwrót. Aby uniknąć sytuacji, w której nie wszystkie zespoły rozegrały po 19 domowych i wyjazdowych meczów, terminarz ostatnich 5 kolejek ustala się w taki sposób, że kluby mogą rozegrać w sezonie 3 mecze na jednym boisku i 1 mecz na drugim, zamiast równo – po 2.
Zajęcie pierwszego miejsca po ostatniej kolejce spotkań oznacza zdobycie tytułu Mistrzów Szkocji w piłce nożnej. Mistrz Szkocji kwalifikuje się do eliminacji Ligi Mistrzów UEFA. Druga oraz trzecia drużyna zdobywają możliwość gry w Lidze Europy UEFA. Również zwycięzca Pucharu Szkocji startuje w eliminacjach do Ligi Europy lub, w przypadku, w którym zdobywca krajowego pucharu zajmie pierwsze miejsce w lidze – możliwość gry w eliminacjach do Ligi Europy otrzymuje również czwarta drużyna klasyfikacji końcowej.
Po zakończeniu sezonu ostatni, 12 zespół ligi zostaje przesunięty do Scottish Championship, a jego miejsce zajmuje zwycięzca tejże ligi, pod warunkiem że spełnia określone kryteria dotyczące stadionu.
Skład ligi w sezonie 2022/23
[edytuj | edytuj kod]Uczestnicy poprzedniej edycji | |||
---|---|---|---|
CEL | Celtic ![]() | Glasgow | 1 |
RAN | Rangers | Glasgow | 2 |
HRT | Heart of Midlothian | Edynburg | 3 |
DNU | Dundee United | Dundee | 4 |
MTH | Motherwell | Motherwell | 5 |
RCO | Ross County | Dingwall | 6 |
LIV | Livingston | Livingston | 7 |
HIB | Hibernian | Edynburg | 8 |
STM | St. Mirren | Paisley | 9 |
ABR | Aberdeen | Aberdeen | 10 |
po barażach | |||
STJ | St. Johnstone | Perth | 11 |
![]() | |||
DNE | Dundee | Dundee | 12 |
![]() | |||
KIL | Kilmarnock | Kilmarnock | 1 |
Oznaczenia:
|
Lista sezonów
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
- Scottish Football League (1890–1975)
- Osobny artykuł:
- Scottish Premier Division (1976–1998)
- Osobny artykuł:
- Scottish Premier League (1999–2013)
- Osobny artykuł:
- Scottish Premiership (2013–obecnie)
- Osobny artykuł:
Statystyka
[edytuj | edytuj kod]Tabela medalowa
[edytuj | edytuj kod]Mistrzostwo Szkocji zostało do tej pory zdobyte przez 11 różnych drużyn. Jedynie Celtic F.C. dziesięciokrotnie oraz Rangers F.C. jednokrotnie wygrywali mistrzostwo od wprowadzenia obecnych zasad rozgrywek od sezonu 2013/14
Stan po sezonie 2023/2024.
Lp. | Klub | Miejsca na podium | Ostatnia wygrana | ||
---|---|---|---|---|---|
![]() | ![]() | ![]() | |||
1. | Rangers[3] | 55 | 35 | 20 | 2020/21 |
2. | Celtic F.C. | 54 | 32 | 17 | 2023/24 |
3. | Aberdeen | 4 | 17 | 9 | 1984/85 |
4. | Heart of Midlothian | 4 | 14 | 20 | 1959/60 |
5. | Hibernian | 4 | 6 | 14 | 1951/52 |
6. | Dumbarton[3] | 2 | 0 | 0 | 1891/92 |
7. | Motherwell | 1 | 7 | 9 | 1931/32 |
8. | Kilmarnock | 1 | 4 | 4 | 1964/65 |
9. | Dundee F.C. | 1 | 4 | 1 | 1961/62 |
10. | Dundee United | 1 | 0 | 8 | 1982/83 |
11. | Third Lanark | 1 | 0 | 2 | 1903/04 |
12. | Airdrieonians | 0 | 4 | 2 | — |
13. | Falkirk | 0 | 2 | 1 | — |
14. | Morton | 0 | 1 | 4 | — |
15. | Clyde | 0 | 0 | 3 | — |
Partick Thistle | 0 | 0 | 3 | — | |
St. Johnstone | 0 | 0 | 3 | — | |
18. | Dunfermline Athletic | 0 | 0 | 2 | — |
East Fife | 0 | 0 | 2 | — | |
St Mirren | 0 | 0 | 2 | — | |
21. | Inverness Caledonian Thistle | 0 | 0 | 1 | — |
Livingston | 0 | 0 | 1 | — | |
Raith Rovers | 0 | 0 | 1 | — | |
St. Bernard's | 0 | 0 | 1 | — |
Źródło:[4]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ The new Scottish Professional Football League survives hitch. bbc.co.uk. [dostęp 2013-08-17]. (ang.).
- ↑ Scotland 2013/14 - RSSSF
- ↑ Liga szkocka 2019/20 - Wyniki, tabela, statystyki - PiłkaNożna.pl [online], pilkanozna.pl [dostęp 2020-12-27] .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Oficjalna strona Scottish Professional Football League (ang.)
- Premier League, [w:] baza Soccerway (liga) [dostęp 2021-01-11] .
- Tabele ligowe w bazie League321 (ang.)
- Oficjalna strona SFA. scottishfa.co.uk. [zarchiwizowane z tego adresu (2004-01-17)]. (ang.)
- Archiwum wyników meczów i tabel w bazie RSSSF (ang.)