U Nu – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Premier Birmy | |
Okres | od 4 stycznia 1948 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | nowy urząd |
Następca | |
Okres | od 1 marca 1957 |
Poprzednik | |
Następca | |
Okres | od 4 kwietnia 1960 |
Poprzednik | |
Następca |
U Nu (właściwie Thakin Nu) (ur. 25 maja 1907 w Wakema, Mjanma, zm. 14 lutego 1995 w Rangunie, Mjanma) – birmański polityk i pisarz.
Studiował na Uniwersytecie Ranguńskim. W 1936 roku za działalność niepodległościową został wyrzucony z uczelni przez co spowodowało wybuch strajku studenckiego. W efekcie protestów U Nu powrócił na uczelnię i ukończył studia. Następnie uczestniczył w antykolonialnym ruchu Thakinów. Od 1943 do 1945 był ministrem spraw zagranicznych. Od 1947 do 1958 stał na czele Antyfaszystowskiej Lidze Wolności Ludu. 9 kwietnia 1947 przeprowadzono wybory, które przyniosły sukces Lidze która zdobyła 60% głosów, co przełożyło się na 248 z 255. W wyniku wyborczego zwycięstwa U Nu objął rolę premiera rządu autonomicznego, a od 1948 roku premiera niepodległej Birmy. Okres rządów U Nu określany jest mianem „dekady demokratycznej”. Rządy U Nu spotkały się z silną opozycją ze strony komunistów, którzy w 1948 roku rozpoczęli walkę partyzancką z rządem birmańskim[1]. U Nu w trakcie swoich rządów silnie odwoływał się do buddyzmu a jednym z jego najważniejszych posunięć było zwołanie VI Soboru Buddyjskiego w 1954, który to pojawił się w Birmie po raz pierwszy od czasów króla Mindon Mina. W polityce zagranicznej należał do zwolenników ruchu państw niezaangażowanych, którego został jednym z liderów[2]. W przeciwieństwie do innych byłych kolonii brytyjskich Mjanma nie przystąpiła do Wspólnoty Narodów. Okres jego rządów związany był z ożywieniem gospodarczym wywołanym dzięki intensywnemu eksportowi ryżu i reparacjom wojennym.
W styczniu 1950 roku na skutek wycofania się wojsk chińskiego Kuomintangu na tereny Birmy doszło do poważnego kryzysu państwowego. Kryzys przyczynił się do intensyfikacji wydatków na wojsko w rezultacie czego armia na czele z generałem Ne Winem stała się swoistym „państwem w państwie”. Gdy w 1958 roku sytuacja zaczęła się stabilizować, premier U Nu podjął rozmowy z rebeliantami, co spotkało się z dezaprobatą armii w rezultacie czego doszło do wojskowego zamachu stanu w wyniku którego do władzy doszedł Ne Win. Ne Win w 1960 roku zorganizował demokratyczne wybory w których do władzy powrócił U Nu. Ostatni etap rządów U Nu charakteryzował się jednak złym zarządzaniem sprawami państwa i rozkładem Ligi Wolności Ludu co spowodowało w 1962 roku kolejny zamach stanu Ne Wina i ustanowienie w kraju junty wojskowej[3]. W okresie 1962–1969 był więziony i przetrzymywany w areszcie domowym. W 1969 udał się na emigrację, z której powrócił na skutek amnestii w 1980. Jako działacz ruchu na rzecz demokratycznego ustroju w latach od 1988 do 1992 po raz kolejny został osadzony w areszcie domowym.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/UNu-Dayan.jpg/220px-UNu-Dayan.jpg)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michał Czajka , Słownik biograficzny XX wieku, Warszawa: wyd. Wiedza Powszechna, 2004, s. 900, ISBN 83-214-1321-8, OCLC 69622073 .
- ↑ Mjanma. Historia, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2015-06-30] .
- ↑ Lubina 2014 s. 190.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Michał Lubina, Birma, Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2014, seria: Historia państw świata w XX i XXI wieku, ISBN 978-83-7436-331-0.