Woskownica – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Woskownica europejska | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | woskownica | ||
Nazwa systematyczna | |||
Myrica L. Sp. Pl. 1024. 1753 | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Synonimy | |||
|
Woskownica[a] (Myrica L.) – rodzaj roślin należący do rodziny woskownicowatych (Myricaceae). W zależności od ujęcia systematycznego należą tu tylko dwa gatunki[4][2] albo ok. 55[5]. W wąskim ujęciu należy tu tylko woskownica europejska M. gale występująca w Ameryce Północnej, północnej Europie i północno-wschodniej Azji oraz Myrica hartwegii – endemit Kalifornii[6]. Zasięg rodzaju w szerokim ujęciu obejmuje różne kontynenty z wyjątkiem Antarktydy i Australii, ale jest bardzo porozrywany i zwykle brak tych roślin na rozległych obszarach lądowych wewnątrz kontynentów o klimacie ciepłym[2][7]. W Polsce spotykana jest w naturze tylko woskownica europejska[8].
Woskownica europejska stosowana była w piwowarstwie do aromatyzowania i zwiększenia pienienia się piwa. Była też wykorzystywana jako repelent, roślina barwierska, w garbarstwie i do celów leczniczych[4].
Z pozostałych gatunków część dostarcza jadalnych owoców (M. esculenta, M. rubra)[4]. Wosk znajdujący się na owocach M. cerifera i M. pensylvanica był pozyskiwany po ich wygotowaniu i służył do wyrobu świec i mydeł[4][9].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Myrica_rubra1.jpg/220px-Myrica_rubra1.jpg)
- Pozycja systematyczna
Rodzaj z rodziny woskownicowate z rzędu bukowców[2]. Rodzaj spokrewniony jest najbliżej z rodzajem komptonia Comptonia, który czasem zresztą jest tu włączany[5]. Niektóre analizy molekularne wskazują na to, że grupą siostrzaną Comptonia są tylko dwa gatunki z rodzaju Myrica – te które są tu zaliczane w jego wąskim ujęciu – woskownica europejska M. gale i M. hartwegii[6]. Pozostałe gatunki w konsekwencji przenoszone są rodzaju Morella[2][4].
- Wykaz gatunków w wąskim ujęciu systematycznym[4]
- Myrica gale L. – woskownica europejska
- Myrica hartwegii S.Watson
- Wykaz gatunków w szerokim ujęciu[10]
- Myrica adenophora Hance
- Myrica arborea Hutch.
- Myrica brevifolia E.Mey. ex C.DC.
- Myrica cacuminis Britton & P.Wilson
- Myrica californica Cham.
- Myrica caroliniensis Mill.
- Myrica cerifera L.
- Myrica chevalieri (Parra-Os.) Christenh. & Byng
- Myrica chimanimaniana (Verdc. & Polhill) Christenh. & Byng
- Myrica cordifolia L.
- Myrica dentulata Baill.
- Myrica esculenta Buch.-Ham. ex D.Don
- Myrica faya Aiton
- Myrica funckii A.Chev.
- Myrica gale L. – woskownica europejska
- Myrica goetzei Engl.
- Myrica hartwegii S.Watson
- Myrica holdridgeana Lundell
- Myrica humilis Cham.
- Myrica inodora W.Bartram
- Myrica integra (A.Chev.) Killick
- Myrica integrifolia Roxb.
- Myrica interrupta Benth.
- Myrica javanica Blume
- Myrica kandtiana Engl.
- Myrica kilimandscharica Engl.
- Myrica kraussiana Buchinger
- Myrica lindeniana C.DC.
- Myrica meyeri-johannis Engl.
- Myrica microbracteata Weim.
- Myrica mildbraedii Engl.
- Myrica nana A.Chev.
- Myrica parvifolia Benth.
- Myrica pavonis C.DC.
- Myrica pensylvanica Mirb. – woskownica pensylwańska
- Myrica phanerodonta Standl.
- Myrica picardae Krug & Urb.
- Myrica pilulifera Rendle
- Myrica pringlei Greenm.
- Myrica pubescens Humb. & Bonpl. ex Willd.
- Myrica punctata Griseb.
- Myrica quercifolia L.
- Myrica rotundata Steyerm. & Maguire
- Myrica rubra (Lour.) Siebold & Zucc.
- Myrica salicifolia Hochst. ex A.Rich.
- Myrica serrata Lam.
- Myrica shaferi Urb. & Britton
- Myrica singularis Parra-Os.
- Myrica spathulata Mirb.
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Nazwa woskownica potocznie, zwłaszcza w kwiaciarstwie i ogrodnictwie, stosowana jest także w odniesieniu do roślin z rodzaju hoja.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b c d e Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-05-02] (ang.).
- ↑ a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-09].
- ↑ a b c d e f David J. Mabberley , Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 609, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
- ↑ a b Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 278-279. ISBN 978-1-84246-634-6.
- ↑ a b Valérie Huguet, Manolo Gouy, Philippe Normand, Jeff F. Zimpfer, Maria P. Fernandez. Molecular phylogeny of Myricaceae: a reexamination of host–symbiont specificity. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 34, 3, s. 557-568, 2005. DOI: 10.1016/j.ympev.2004.11.018.
- ↑ Myrica Linnaeus. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-05-02].
- ↑ Zbigniew Mirek i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 119, ISBN 978-83-62975-45-7 .
- ↑ Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 127. ISBN 0-333-73003-8.
- ↑ Myrica L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-05-02].
- EoL: 72657
- Flora of China: 121458
- Flora of North America: 121458
- GBIF: 5938218
- identyfikator iNaturalist: 49033
- IPNI: 27219-1
- ITIS: 19260
- NCBI: 3509
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:30023028-2
- Tela Botanica: 86835
- identyfikator Tropicos: 40024349
- USDA PLANTS: MYRIC
- identyfikator taksonu Fossilworks: 55519