Grzybno (jezioro w gminie Gryfino) – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Widok ogólny na jezioro z powietrza | |
Położenie | |
Państwo | |
---|---|
Region | |
Wysokość lustra | 27,6 m n.p.m. |
Morfometria | |
Powierzchnia | 9,66 ha |
Wymiary • max długość • max szerokość |
|
Głębokość • średnia |
|
Hydrologia | |
Rzeki wypływające | dopływ Krzekny |
Położenie na mapie gminy Gryfino ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu gryfińskiego ![]() | |
![]() |
Grzybno lub Zgniły Grzyb (Doru, Żelisławiec, niem. Faule Griep) – jezioro położone w zachodniej części Pobrzeża Szczecińskiego, na południu Wzgórz Bukowych w powiecie gryfińskim, w gminie Gryfino[1]. Jezioro otoczone jest pasem trzcin oraz łąkami i pastwiskami, a od strony północnej i częściowo zachodniej; lasami sosnowymi i olszowymi[2].
Powierzchnia 9,66 ha, długość maksymalna 400 m; szerokość maksymalna 190 m. Jezioro położone jest w południowo-wschodnim narożniku uroczyska leśnego Lisia Miedza, na wschodnim krańcu rozległego obniżenia terenu[3]. Zgodnie z innym źródłem, według danych uzyskanych poprzez planimetrię jeziora na mapach w skali 1:50 000 opracowanych w Państwowym Układzie Współrzędnych 1965, zgodnie z poziomem odniesienia Kronsztadt powierzchnia zbiornika wodnego to 5,0 ha[4][a].
Do jeziora wpływają niewielkie cieki wodne, a największy z nich zasila jezioro od strony wsi Chlebowo. Wypływa bezimienny ciek, który po połączeniu z dopływem wypływającym z jeziora Glinna Wielka stanowi rzekę Krzekna.
W pobliżu wypływu cieku z jeziora, przy południowym brzegu jeziora znajdują się dwa grodziska wczesnośredniowieczne:
- bliżej jeziora znajduje się rozległe grodzisko podkowiaste, które z trzech stron otaczał słabo dziś widoczny wał obronny, a z czwartej grodzisko otwierało się na jezioro;
- 100 metrów dalej na południe znajduje się grodzisko stożkowe, którego wysokość wynosi 42,7 m n.p.m., od zachodu znajduje się usytuowane niżej podgrodzie. Prawdopodobnie było siedzibą możnego rodu Świętoborzyców – władców ziemi kołbackiej i pyrzyckiej[5].
Z istnieniem jeziora Zgniły Grzyb powiązane są liczne legendy[6].
Uchwałą Rady MiG Gryfino z dn. 19 października 1995 r. powołano użytek ekologiczny „Zgniły Grzyb”, w skład którego wchodzi jezioro wraz z terenem źródłowym rzeki Krzekny oraz okolicznymi polami, łąkami uprawnymi i nieużytkami[7]. Ma on powierzchnię 50,25 ha i leży w granicach Szczecińskiego Parku Krajobrazowego „Puszcza Bukowa”[7]. Użytek został utworzony w celu ochrony ekosystemów mających znaczenie dla zachowania różnorodnych typów siedlisk[7].
Jezioro od wschodu, Drogą Czterech Podków, obchodzi Szlak Woja Żelisława.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Jezioro w źródle pod numerem 19 oznaczone jako „bez nazwy”.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 2. Wody stojące, Ewa Wolnicz-Pawłowska, Jerzy Duma, Janusz Rieger, Halina Czarnecka (oprac.), Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006 (seria Nazewnictwo Geograficzne Polski), s. 105, ISBN 83-239-9607-5 .
- ↑ Program ochrony środowiska dla miasta i gminy Gryfino na lata 2016-2019 z perspektywą na lata 2020-2023
- ↑ Okolice Szczecina, mapa turystyczna w skali 1:50 000, Wyd. Express Map 2007
- ↑ Adam Choiński, Katalog Jezior Polski, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 190, ISBN 83-232-1732-7, OCLC 169954726 .
- ↑ Leksykon Puszczy Bukowej. [dostęp 2008-05-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-05-05)].
- ↑ Gryfowa opowieść. [w:] Wrota Gryfina [on-line]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-31)].
- ↑ a b c Użytek ekologiczny Zgniły Grzyb. [w:] Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2019-04-04].