Umut - Vikipedi
Makale serilerinden |
Duygular |
---|
![]() ![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Hopeful.jpg/260px-Hopeful.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Auschwitz-hope_after_terror.jpg/220px-Auschwitz-hope_after_terror.jpg)
Umut veya ümit bir kimsenin kişisel yaşamındaki olay ve durumlarla ilgili olumlu sonuçlar çıkabileceği ihtimaline dair duygusal inancı olarak tanımlanabilir. Türk Dil Kurumu ise umut sözcüğünü "Ummaktan doğan güven duygusu, ümit" veya "Bu duyguyu veren kimse veya şey" olarak tanımlamaktadır. Ummak ise aynı TDK sözlüğünce "Bir şeyin olmasını istemek, beklemek" veya "Sanmak, tahmin etmek" olarak tanımlanmıştır. Buna göre umut genellikle "iyi bir sanıdan doğan güven veya iyi bir sanıya olan inanç duygusu" olarak tanımlanabilir. Umut genellikle belirli bir oranda sebat içerir yani tersi yönde belli kanıtlar dahi olsa bir şeyin muhtemel olduğuna inanmayı içerebilir.
Etimoloji
[değiştir | kaynağı değiştir]Ümit, Osmanlı Türkçesi Farsça "umut, beklenti" anlamındaki اُمِيد (umīd) sözcüğünden alıntıdır. Kökeni Osmanlı Türkçesi olup; Farsça sözcük, Orta Farsça aynı anlama gelen ēmēd veya ummēd sözcüğünden evrilmiştir.[1] Umut kelimesi ise Eski Türkçede "dilemek, ummak" anlamına gelen um- fiilinden Türkiye Türkçesindeki +ut ekiyle türetilmiştir. Buna karşılık Farsça kökenli ümit kelimesinden bir alıntı olduğu da düşünülmektedir. Türkçede ilk kullanımı Dede Korkut Kitabı'nda 1400'lerden önce görülür.[2]
Dini ve kültürel bakış
[değiştir | kaynağı değiştir]Umut farklı yönlerden farklı kullanımlara sahip olabilir. Örneğin bazı dinlerde umut bir erdemdir ve tersi yani umutsuzluk Tanrı'ya (veya tanrılara) karşı bir isyan olarak tanımlanabilir. Bu dinlere Hristiyanlık örnek olarak verilebilir. Bu dinlerde inanç ile umut birliktedir ve her zaman ahirete dair umut edilmesi gerekir. Kişi hiçbir zaman Tanrı'dan umudunu kesmemelidir.
Mitolojilerde umut kavramı farklı hikâyelerle açıklanmıştır. Çoğu mitolojide umut belirli bir tanrı veya tanrıça ile özdeşleştirilmiştir. Örneğin, Yunan mitolojisinde umut kavramı Elpis olarak vücut bulmuştur yani Elpis umudun tecessümüdür. Pandora, Pandora'nın Kutusunu açtığında tüm kötülükler uçup gitmiştir - bir şey dışında: Umut. Mitte insanlığın umutsuzluk içinde sonsuza kadar kalmaması Pandora'nın kutudaki umudu bir süre sonra çıkarması ile başarılmıştır. Roma mitolojisinde ise umut son tanrıça olan Spes'tir; ultima dea derler.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "ümit". Nişanyan Sözlük. 29 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2020.
- ^ "umut". Nişanyan Sözlük. 4 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2020.