1 Warszawska Brygada Zmotoryzowana im. Czwartaków AL – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie | 1968 |
Rozformowanie | 1999 |
Tradycje | |
Rodowód | Nadwiślańska Jednostka MSW im. Czwartaków AL (1965–1968) |
Kontynuacja | |
Dowódcy | |
Pierwszy | płk.dypl./gen. bryg. Jan Siuchniński |
Ostatni | płk dypl. Stanisław Walewski |
Organizacja | |
Numer | 2610 |
Dyslokacja | Warszawa (ul. Podchorążych 38) |
Rodzaj wojsk | lądowe |
Podległość |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Plakietka_WJ_MSW.jpg/220px-Plakietka_WJ_MSW.jpg)
1 Warszawska Brygada Zmotoryzowana im. Czwartaków AL – jednostka w składzie Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych sformowana i przeznaczona do pełnienia służby wartowniczej i reprezentacyjnej na obiektach rządowych[1]. Skoszarowana na ul. Podchorążych 38 w Warszawie.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Ulica_Podchor%C4%85%C5%BCych_38_w_Warszawie.jpg/220px-Ulica_Podchor%C4%85%C5%BCych_38_w_Warszawie.jpg)
Historia
[edytuj | edytuj kod]Jednostka powstała w 1968 r. z przeorganizowanej Nadwiślańskiej Jednostki MSW im. Czwartaków AL na Jednostkę Wojskową 1914. W 1974 r. w wyniku rozbudowy Nadwiślańskiej Brygady MSW im. Czwartaków AL i powołania NJW MSW[2] jednostka została przemianowana na Warszawską Jednostkę MSW im. Czwartaków AL[3][4]. W czasie transformacji ustrojowej otrzymała nazwę 1 Warszawska Brygada Zmotoryzowana im. Czwartaków AL, adres do korespondencji jawnej Jednostka Wojskowa 2610. W 1999 r. przejęta przez Biuro Ochrony Rządu[5]. Po przekazaniu jednostki do BOR dotychczasowe zadania reprezentacyjne 1 WBZmot (m.in. warty honorowe przed Belwederem, Pałacem Prezydenckim itp.) zostały przydzielone do Batalionu Reprezentacyjnego Wojska Polskiego[6].
Zadania
[edytuj | edytuj kod]Jednostka pełniła służbę wartowniczą i reprezentacyjną na obiektach rządowych, specjalnych i wypoczynkowych Urzędu Rady Ministrów[1][7]. Żołnierze jednostki – kompanii wartowniczych – byli dobierani m.in. przez badania psychologiczne przed rozpoczęciem służby w jednostce oraz na ważnych posterunkach[8]. Zadania ochronne i reprezentacyjne, jednostka wykonywała na terenie Warszawy i okolicy m.in.: Belweder, Wilanów, Pałac Prezydencki, Gmach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, „Kompleks Parkowa”, Willa „Klarysew”[9], wojskowy port lotniczy Warszawa-Okęcie, zespół parkowo-płacowy Natolin, pociąg specjalny - rządowy na stacji Warszawa Szczęśliwice[10], centrum obsługi URM „Powsińska”[11], obiekty własne: koszary na ul. Podchorążych 38, poligon wojskowy i magazyny Warszawa-Siekierki[12] lub w miejscowościach koło Warszawy (m.in. pola antenowe w Miedzeszynie i Radiówku)[13], magazyny ZN w Lesznowoli[12][1]. Realizowała też zadania tzw. Załóg Ochronnych, obiektów wypoczynkowych Urzędu Rady Ministrów na terenie kraju, m.in.: Łańsk ośrodek wypoczynkowy Urzędu Rady Ministrów PRL oznaczony kryptonimem W-1[14] (z obiektami: „Główny”, „Cyranka”, „Kormoran” w Mierkach i „Kormoran” na półwyspie Lalka, Ząbie, Rybaczówka, Domek Myśliwski, Biesal), Rybaki, Mała Wieś[15][16], Stare Kiejkuty[17], Jurata (wieś gmina Jastarnia)[18], W-2 Arłamów (Ośrodek Wypoczynkowy Urzędu Rady Ministrów), Trójca[19], Lotnisko Krajna[20], Jadwisin[21], Rynia, Otwock Wielki, w Rudzie Tarnowskiej wraz z lądowiskiem Promnik, Konewka k/Spały[22], Kościelisko[7].
Decyzją Nr 200 MSW z dnia 11.08.1993 r. przekazano jednostce dodatkowe zadania, kompleksowej ochrony placówek dyplomatycznych, urzędów konsularnych i rezydencji pracowników tych placówek na terenie m. st. Warszawy i polskich za granicą. Ochrona placówek dyplomatycznych państw i międzynarodowych organizacji oraz polskich za granicą realizowana była przez wybrane pododdziały, a następnie przez sformowany batalion ochrony placówek dyplomatycznych. Na rzecz ochrony placówek działały pododdziały specjalistyczne: kompania rozpoznania terrorystycznego, kompania rozpoznania pirotechnicznego i likwidacji zagrożeń bombowych oraz kompania ratownictwa techniczno-chemicznego[23][24].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Kompania_z_SKS.jpg/220px-Kompania_z_SKS.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Konkurs_piosenki_marszowej.jpg/220px-Konkurs_piosenki_marszowej.jpg)
Służba reprezentacyjna, realizowana była przez Oficerski Zespół Honorowy i Podoficerski Zespół Honorowy jako warty honorowe np. przy Belwederze i innych obiektach państwowych oraz udziale honorowej eskorty motocyklowej[25], orkiestry i kompanii reprezentacyjnej w trakcie wizyt przedstawicieli obcych państw i uroczystościach państwowych. Zadania oficerskiej asysty i wart honorowych wykonywali wybrani oficerowie jednostki, po przeszkoleniu z chwytów szablą. Kompanie honorowe były to wybrane kompanie wartownicze, po odbyciu dodatkowych szkoleń w zakresie musztry paradnej z karabinkiem SKS[6].
- Osobny artykuł:
Umundurowanie
[edytuj | edytuj kod]Do roku 1993[26] ze względu na pełniony charakter służby, jednostka posiadała umundurowanie wzorowane na przedwojennej Kompanii Zamkowej[27].
Szeregowcy i podoficerowie zasadniczej służby wojskowej 1 Warszawskiej Brygady Zmotoryzowanej NJW MSW w czasie pełnienia służby wartowniczej i reprezentacyjnej oraz jako mundur wyjściowy w kolorze khaki nosili[27]:
- kurtki wyjściowe z patkami, zapinane pod szyję,
- spodnie wyjściowe do butów tzw. bryczesy,
- buty czarne długie nazywane „bukaty”,
- pas oficera koloru brązowego,
- sznur służbowy koloru granatowego (kompania honorowa oficerski sznur galowy),
- czapkę okrągłą z granatowym otokiem.
Po 1980 r. umundurowanie takie otrzymali wszyscy żołnierze Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych. Oficerowie i podoficerowie zawodowi podczas pełnienia służby reprezentacyjnej, nosili mundur galowy gabardynowy i sznur galowy koloru srebrnego w odróżnieniu od żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową[27].
Mundury polowe
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Poligon_Warszawa_-_Siekierki.jpg/220px-Poligon_Warszawa_-_Siekierki.jpg)
Żołnierze jednostki jako umundurowanie polowe nosili mundur typu moro, identyczny jak mundur wojsk lądowych MON, kurtki zimowe z kołnierzem brązowym[27].
Dowódcy
[edytuj | edytuj kod]- płk.dypl./gen. bryg. Jan Siuchniński (1965–1968)
- płk/gen bryg. Leszek Ulandowski (1993–1994)
Uzbrojenie
[edytuj | edytuj kod]Podstawowym uzbrojeniem żołnierzy batalionów wartowniczych 1 WBZmot był karabinek automatyczny 7,62 mm kbk AKM[28]. Do wykonywania zadań ochronnych na niektórych wartach wartownicy wyposażani byli początkowo w pistolety 7,62 mm TT, pistolety P-64, a później pistolety P-83[29]. Kompanie honorowe wyposażane były w karabinki SKS z bagnetami.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Tadeusz Walichnowski: Ochrona bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego w Polsce, 1944–1988 (Praca zbiorowa). Warszawa: Akademia Spraw Wewnętrznych, 1989, s. 15.
- ↑ Informator o zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej. Jerzy Bednarek, Rafał Leśkiewicz (red.). Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2009, s. 42. ISBN 978-83-7629-068-3. [dostęp 2022-11-17]. Cytat: Po likwidacji KBW w gestii ministra spraw wewnętrznych pozostawała Nadwiślańska Brygada MSW im. Czwartaków AL (w korespondencji jawnej określana jako Nadwiślańska Jednostka MSW), zorganizowana Zarządzeniem Nr 0103 Ministra Spraw Wewnętrznych z 1 października 1965 r. oraz kilka innych podporządkowanych jej jednostek wojskowych (batalion łączności, ośrodek szkolenia rezerw, 9. Eskadra Lotnictwa Łącznikowego). Jednostki te miały własny Wydział WSW. W wyniku rozbudowy wojsk podległych ministrowi spraw wewnętrznych 1 września 1974 r. Nadwiślańską Brygadę MSW przekształcono w Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe MSW.
- ↑ Rozkazem Dowódcy Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSW nr 0315 z dnia 1.12.1974 – przeformowanie Zgrupowania Ochronnego Nadwiślańskiej Brygady MSW im. Czwartaków AL – JW1914 na Warszawską Jednostkę MSW im. Czwartaków AL.
- ↑ Inwentarz archiwalny (ipn.gov.pl) IPN BU 01014/18 Dowództwo Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSW w Warszawie 1974-Tytuł: Zarys historii Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSW.
- ↑ Ryszard Stanibuła. Interpelacja nr 3295 do prezesa Rady Ministrów w sprawie przejęcia zadań Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSWiA przez Biuro Ochrony Rządu. „Interpelacje Poselskie”. Interpelacja nr 3295, 2000. Warszawa.
- ↑ a b Edward Wejner: Wojsko i politycy bez retuszu. Toruń: Adam Marszałek, 2006. ISBN 83-7441-416-2.
- ↑ a b Krzysztof Potaczała: Bieszczady w PRL-u. Olszanica: Wydawnictwo BOSZ, 2012, s. 64. ISBN 978-83-7576-154-2.
- ↑ Patryk Pleskot , Bezpieczeństwo w czasach transformacji. Sprawozdania stanu zabezpieczenia Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych z lat 1989–1990, [w:] Bezpieczeństwo Europy, bezpieczeństwo Polski, t. 4:, Lublin 2017, s. 297–298 [online] [dostęp 2023-01-19] .
- ↑ Mieszkał tam Gierek, bywał Kaczyński. Postkomunistyczna rezydencja Prezydenta RP w Klarysewie. GALERIA [online], nieruchomosci.dziennik.pl, 23 listopada 2015 [dostęp 2023-01-17] (pol.).
- ↑ H_piotr, Fenomen Warszawy: XLII Akcja GTWB – „Czerwony jak cegła” – Wagonownia Szczęśliwice [online], Fenomen Warszawy, 20 kwietnia 2011 [dostęp 2023-01-17] .
- ↑ Kontakt – Centrum Obsługi Administracji Rządowej (COAR) [online], Centrum Obsługi Administracji Rządowej [dostęp 2023-01-18] (pol.).
- ↑ a b Patryk Pleskot , Bezpieczeństwo w czasach transformacji. Sprawozdania stanu zabezpieczenia Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych z lat 1989–1990, [w:] Bezpieczeństwo Europy, bezpieczeństwo Polski, t. 4:, Lublin 2017, s. 291 [online] [dostęp 2023-01-17] .
- ↑ Radiówek – tajny schron łączności kontrwywiadu. [dostęp 2023-01-17].
- ↑ Krzysztof Potaczała: Bieszczady w PRL-u. Olszanica: Wydawnictwo BOSZ, 2012, s. 64. ISBN 978-83-7576-154-2.
- ↑ Justyna Sobolak , Arłamów tętni życiem, Łęgucki Młyn niszczeje. Co dzieje się z rządowymi ośrodkami z czasów PRL-u? [online], money.pl [dostęp 2023-01-18] (pol.).
- ↑ Rządowe ośrodki deficytowe [online], Onet Wiadomości, 19 lutego 2009 [dostęp 2023-01-18] (pol.).
- ↑ Łańsk: Bezpieczeństwa gości pilnowało tu wojsko, styl.interia.pl.
- ↑ Rezydencja Prezydenta RP w Juracie, bez tajemnic. | TwojaJurata.pl [online], 24 września 2020 [dostęp 2023-01-17] (pol.).
- ↑ Ośrodek URM W-1 Arłamów [online], visitustrzyki.pl [dostęp 2023-01-17] .
- ↑ Lotnisko Krajna [online], wikimapia.org [dostęp 2023-01-18] (pol.).
- ↑ Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Ośrodek Wypoczynkowy Jadwisin [online], ta.pl [dostęp 2023-01-17] .
- ↑ Redakcja, Edward Gierek z rodziną w słynnej willi w Konewce koło Spały [Unikatowe Zdjęcia] [online], Tomaszów Mazowiecki Nasze Miasto, 27 listopada 2021 [dostęp 2023-01-17] (pol.).
- ↑ Grzegorz Warchoł , Niechciane wojsko. Tygodnik Przegląd – Kraj, 2000.
- ↑ Janusz Tomaszewski. Odpowiedź ministra spraw wewnętrznych i administracji z upoważnienia prezesa Rady Ministrów na interpelację nr 914 w sprawie działań na rzecz ochrony ambasady amerykańskiej w Polsce i jej przedstawicielstw. „Interpelacja poselska”. III Kadencja, 1998.
- ↑ Paweł Ostaszewski. , W szpicy. „Gazeta Policyjna”. XI, s. 12, IV 2000. ISSN 0867-0390.
- ↑ Zasady i sposób noszenia umundurowania, oznak i odznak wojskowych, orderów, odznaczeń, medali i odznak innych niż wojskowe przez żołnierzy jednostek wojskowych podporządkowanych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Zarządzenie Nr 98 Ministra Spraw Wewnętrznych. „sip.lex.pl Akty prawne”. Dz.Urz.MSW.1993.5.92, 14 lipca 1993.
- ↑ a b c d Mundur. „Zarządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Obrony Narodowej w sprawie zasad i sposobu noszenia umundurowania i odznak wojskowych przez żołnierzy pełniących służbę w jednostkach resortu spraw wewnętrznych”, s. 35, 36, 25 października 1972.
- ↑ Ireneusz Chloupek: Wydział Zadań Specjalnych BOR. Europejski Instytut Bezpieczeństwa na podstawie artykułu z dodatku Commando do miesięcznika Strzał – Magazyn o Broni Nr 7/2008, 2018. [dostęp 2023-01-26]. (pol.).
- ↑ Marcel Tabor. Likwidacja NJW MSWiA Czas Nadwiślańczyków. „Gazeta Policyjna”. rok XI Nr 42, s. 4,5, XI 2000. ISSN 0867-0390.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Tadeusz Walichnowski Ochrona bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego w Polsce, 1944–1988 (Praca zbiorowa). Warszawa: Akademia Spraw Wewnętrznych, 1989.
- Ryszard Terlecki Miecz i tarcza komunizmu. Historia aparatu bezpieczeństwa w Polsce 1944–1990. Kraków 2007.
- Edward Wejner Wojsko i politycy bez retuszu. Toruń: Adam Marszałek, 2006. ISBN 83-7441-416-2.