Cyril Ramaphosa – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 17 listopada 1952 |
---|---|
Prezydent Południowej Afryki | |
Okres | od 14 lutego 2018[1] |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Wiceprezydent Południowej Afryki | |
Okres | od 26 maja 2014 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Przewodniczący Unii Afrykańskiej | |
Okres | od 10 lutego 2020 |
Poprzednik | |
Następca |
Matamela Cyril Ramaphosa (ur. 17 listopada 1952 w Soweto) – południowoafrykański polityk, prawnik, działacz związkowy i biznesmen. W latach 2014–2018 wiceprezydent Południowej Afryki, od 2017 przewodniczący Afrykańskiego Kongresu Narodowego, od 2018 prezydent Południowej Afryki. W latach 2020–2021 przewodniczący Unii Afrykańskiej.
Jest laureatem wielu prestiżowych wyróżnień i nagród międzynarodowych. W 1987 otrzymał szwedzką Nagrodę im. Olofa Palmego. W 2004 zajął 34. miejsce w rankingu Great South Africans[2]. W 2007 i 2019 został umieszczony na liście 100 najbardziej wpływowych osób na świecie według tygodnika „Time”[3][4].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Młodość i edukacja
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w obozie Soweto, niedaleko Johannesburga. W 1971 ukończył Mphaphuli High School w Sibasa w Venda. W 1972 rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Limpopo.
W czasie studiów zaangażował się w działalność polityczną i wstąpił do Organizacji Studentów Południowej Afryki (SASO, South African Students Organistaion).
W 1974 został zatrzymany za organizowanie manifestacji, spędził jedenaście miesięcy w miejscu odosobnienia. W 1976, w następstwie zamieszek w Soweto, został po raz kolejny zatrzymany. Przez sześć miesięcy przetrzymywany był na John Vorster Square, na mocy ustawy o terroryzmie[5]. Po zwolnieniu kontynuował studia na University of South Africa (UNISA), które ukończył w 1981.
Działalność polityczna i związkowa
[edytuj | edytuj kod]Po zakończeniu nauki, Ramaphosa wstąpił do Rady Związków Zawodowych Południowej Afryki (CUSA, Council of Unions of South Africa) jako jej doradca prawny. W 1982 w jej ramach powołał do życia Narodowy Związek Górników (NUM, National Union of Mineworkers).
Został wybrany jego sekretarzem generalnym i pozycję tę zajmował aż do czerwca 1991. Pod jego przywództwem liczba członków wzrosła z 6 tys. w 1982 do 300 tys. w 1992. Stanowiło to prawie połowę wszystkich pracowników w sektorze górniczym. Jako sekretarz generalny, Ramaphosa przewodził także największemu strajkowi w historii RPA.
W 1991 Ramaphosa został sekretarzem generalnym Afrykańskiego Kongresu Narodowego (ANC, African National Congress). Odegrał wiodącą rolę w czasie negocjacji ANC z Partią Narodową w sprawie zniesienia apartheidu.
W wyniku pierwszych wolnych wyborów w kraju w 1994, Ramaphosa został członkiem parlamentu. 24 maja 1994 został wybrany przewodniczącym Zgromadzenia Konstytucyjnego i odgrywał centralną rolę w rządzie jedności narodowej.
Działalność pozapolityczna
[edytuj | edytuj kod]Z polityki wycofał się w styczniu 1997, gdy przegrał wyścig o prezydencką nominację z ówczesnym wiceprezydentem Thabo Mbekim. Zaangażował się w działalność prywatną i biznesową. Został dyrektorem New Africa Investments Limited oraz szeregu innych firm. W 2007 niektóre media spekulowały, że Ramaphosa może powrócić do polityki i wziąć udział w wyścigu prezydenckim w 2009.
Razem z byłym prezydentem Finlandii, Marttim Athisaarim został wyznaczony inspektorem do nadzorowania rozbrojenia IRA w Irlandii Północnej. Ramaphosa był również konsulem honorowym Islandii w Południowej Afryce.
Powrót do polityki
[edytuj | edytuj kod]W 2012 roku Ramaphosa powrócił do polityki, został wiceprzewodniczącym Afrykańskiego Kongresu Narodowego, a 26 maja 2014 objął stanowisko wiceprezydenta tego kraju, które sprawował do 14 lutego 2018.
Prezydent Republiki Południowej Afryki
[edytuj | edytuj kod]14 lutego 2018, po rezygnacji Jacoba Zumy, zaczął pełnić obowiązki prezydenta RPA. 15 lutego 2018 Zgromadzenie Narodowe wybrało go oficjalnie na kolejnego prezydenta[6][7]. Swoją pierwszą podróż międzynarodową po objęciu nowego urzędu odbył do Angoli (marzec 2018), gdzie spotkał się z prezydentem João Lourenço[8].
W styczniu 2019 pogratulował prezydentowi Wenezueli Nicolásowi Maduro wyboru na kolejną kadencję[9]. W maju 2019 kierowany przez niego Afrykański Kongres Narodowy odniósł decydujące zwycięstwo w wyborach parlamentarnych[10]. Dzięki temu Ramaphosa został wybrany na swoją pierwszą pełną kadencję[11].
Od 10 lutego 2020 do 6 lutego 2021 sprawował funkcję przewodniczącego Unii Afrykańskiej[12].
Ramaphosa był chwalony na całym świecie za swoje działania przeciwko epidemii COVID-19 w Południowej Afryce[13].
14 czerwca 2024, po kolejnych wyborach parlamentarnych , został ponownie wybrany na urząd prezydenta. Otrzymał w Zgromadzeniu Narodowym 283 głosy, wobec 44 głosów oddanych na Juliusa Malemę (EFF)[14][15]. 19 czerwca 2024 rozpoczął nową kadencję[16].
Ordery, odznaczenia i nagrody
[edytuj | edytuj kod]- Order Baobabu (2007)[17]
- Łańcuch Orderu Króla Abdulaziza Al Sauda (Arabia Saudyjska, 2018)[18]
- Nagroda im. Olofa Palmego (1987)[19]
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Jest żonaty, ma czworo dzieci.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ do 15 lutego 2018 pełniący obowiązki
- ↑ The 10 Greatest South Africans of all time [online], bizcommunity.com [dostęp 2021-02-08] (ang.).
- ↑ The TIME 100. time.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-05-05)].
- ↑ Cyril Ramaphosa: The 100 Most Influential People of 2019 [online], TIME [dostęp 2021-02-08] (ang.).
- ↑ Cyril Ramaphosa – South African union leader, mine boss, president, „BBC News”, 24 maja 2019 [dostęp 2021-02-08] (ang.).
- ↑ Zuma rezygnuje, Ramaphosa nowym prezydentem RPA. radiozet.pl. [dostęp 2018-02-15].
- ↑ Jacob Zuma resigns as South Africa's president on eve of no-confidence vote. theguardian.com. [dostęp 2018-02-14]. (ang.).
- ↑ Ramaphosa on first official visit to Angola on Friday – SABC News – Breaking news, special reports, world, business, sport coverage of all South African current events. Africa... [online], sabcnews.com [dostęp 2021-02-09] (ang.).
- ↑ South Africa congratulates Maduro on second term [online], web.archive.org, 23 stycznia 2019 [dostęp 2021-02-08] [zarchiwizowane z adresu 2019-01-23] .
- ↑ South Africa election: ANC wins with reduced majority [online], 9 maja 2019 [dostęp 2024-07-14] (ang.).
- ↑ #6thParliament: Ramaphosa elected as president [online], iol.co.za [dostęp 2021-02-08] (ang.).
- ↑ Acceptance Statement by South African President H.E. Cyril Ramaphosa on assuming the Chair of the African Union for 2020 [online], au.int [dostęp 2020-05-22] .
- ↑ South Africa's ruthlessly efficient fight against coronavirus, „BBC News”, 2 kwietnia 2020 [dostęp 2021-02-08] (ang.).
- ↑ Wybory w RPA. Cyril Ramaphosa został prezydentem kraju [online], Bankier.pl, 14 czerwca 2024 [dostęp 2024-07-14] (pol.).
- ↑ South Africa's President Ramaphosa is reelected for second term after a dramatic late coalition deal [online], AP News, 14 czerwca 2024 [dostęp 2024-07-14] (ang.).
- ↑ Cyril Ramaphosa vows 'new era' for South Africa at presidential inauguration [online], www.bbc.com [dostęp 2024-07-14] (ang.).
- ↑ Open Gazettes South Africa [online], Open Gazettes South Africa [dostęp 2021-02-08] (ang.).
- ↑ President Cyril Ramaphosa concludes successful visit to Saudi Arabia [online], gov.za [dostęp 2021-02-08] .
- ↑ South African union leader wins Palme Prize [online], UPI [dostęp 2021-02-08] (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- „Cyril eyeing presidency, souces claim”. iol.co.za. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-18)]., IOL, 24 lipca 2006/
- „Mandela remains neutral on Ramaphosa”. iol.co.za. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-17)]., IOL, 24 lipca 2006.
- „Ramaphosa remains mum on presidency bid”. iol.co.za. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-18)]., IOL, 25 lipca 2006.
- „Ramaphosa speaks on ANC presidency”. iol.co.za. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-18)]., IOL, 25 lipca 2006.
- „I will stick to business, says Ramaphosa”. iol.co.za. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-18)]., IOL, 25 lipca 2006.
- „Ramaphosa not interested in ANC top job”. iol.co.za. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-18)]., IOl, 26 lipca 2006.
- „Unpacking Ramaphosa's presidential candidacy”. iol.co.za. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-17)]., IOL, 26 lipca 2006.
- „Anatomy of fast money”, M&G Online, 11 sierpnia 2006.