Diecezja rzeszowska – Wikipedia, wolna encyklopedia
Katedra Rzeszowska | |
Państwo | |
---|---|
Siedziba | |
Wyznanie | |
Kościół | |
Metropolia | |
Katedra diecezjalna | |
Biskup diecezjalny | |
Biskup senior | |
Dane statystyczne (2017[1]) | |
Liczba wiernych • odsetek wiernych | 595 946 |
Liczba kapłanów • w tym diecezjalnych • w tym zakonnych | 829 |
Liczba osób zakonnych | 335 |
Liczba dekanatów | 25 |
Liczba parafii | 244 |
Powierzchnia | 6000 km² |
![]() | |
Strona internetowa |
Diecezja rzeszowska (łac. Dioecesis Resoviensis) – diecezja rzymskokatolicka erygowana przez papieża Jana Pawła II 25 marca 1992 bullą Totus tuus Poloniae populus z wydzielenia obszarów diecezji przemyskiej i diecezji tarnowskiej, sufragania metropoli przemyskiej.
Historia
[edytuj | edytuj kod]W 1363 roku już istniała parafia farna w Rzeszowie. W 1375 roku Rzeszów znalazł się na zachodnim krańcu utworzonej diecezji przemyskiej. W 1638 roku podniesiono farę do godności prepozytury. W 1594 roku utworzono dekanat rzeszowski. W 1763 roku odbyła się koronacja figury Matki Bożej Rzeszowskiej.
W 1900 roku namiestnik Galicji hr. Leon Piniński przedstawił projekt utworzenia diecezji rzeszowskiej. Do utworzenia diecezji nie doszło prawdopodobnie z powodu sprzeciwu bpa przemyskiego Józefa Sebastiana Pelczara lub przemyskiego konsystorza greckokatolickiego. W 1919 roku na konferencji biskupów polskich podjęto pomysł utworzenia biskupstwa w Rzeszowie. W 1920 roku bp kamieniecki Piotr Mańkowski również zaproponował utworzenie biskupstwa w Rzeszowie, ale żaden biskup nie poparł tego wniosku. W 1924 roku ks. Julian Łukaszkiewicz wystosował list do bpa Henryka Przeździeckiego w sprawie utworzenia biskupstwa w Rzeszowie[2].
W 1989 roku na terenie parafii farnej został rezydentem bp pomocniczy przemyski Edward Białogłowski[3].
25 marca 1992 roku papież Jan Paweł II bullą Totus tuus Poloniae populus erygował diecezję rzeszowską, przynależącą do metropolii przemyskiej. Pierwszym ordynariuszem został bp Kazimierz Górny, a bp Edward Białogłowski został biskupem pomocniczym[4][5][6][7].
Diecezja rzeszowska powstała z wydzielonego terytorium diecezji:
- przemyskiej – 14 dekanatów: brzosteckiego, czudeckiego, frysztackiego, głogowskiego, jasielskiego wschodniego, jasielskiego zachodniego, rzeszowskiego I, rzeszowskiego II, rzeszowskiego III, rzeszowskiego IV, sokołowskiego, strzyżowskiego, tyczyńskiego i żmigrodzkiego.
- tarnowskiej – dekanatu kolbuszowskiego, oraz 37 parafii wydzielonych z dekanatów:
- bieckiego (Biecz, Binarowa, Kryg, Libusza, Lipinki, Rożnowice, Wójtowa).
- gorlickiego północnego (Gorlice-św. Andrzeja Boboli, Kobylanka, Męcina Wielka).
- gorlickiego południowego (Gładyszów, Gorlice-Najświętszej Maryi Panny, Gorlice-Glinik Mariampolski, Małastów, Ropica Dolna, Sękowiec, Smerekowiec).
- ropczyckiego (Brzeziny, Chechły, Glinik, Łączki Kucharskie, Małe, Nawsie, Niedźwiada, Ropczyce, Wielopole Skrzyńskie).
- sędziszowskiego (Będziemyśl, Borek Wielki, Bystrzyca, Czarna Sędziszowska, Góra Ropczycka, Kamionka, Klęczany, Nockowa, Sędziszów Małopolski, Witkowice, Zagorzyce)[8].
Instytucje diecezjalne
[edytuj | edytuj kod]- Kuria diecezjalna
- Sąd biskupi
- Wyższe Seminarium Duchowne w Rzeszowie
- Instytut Teologiczno-Pastoralny w Rzeszowie
- Muzeum Diecezjalne w Rzeszowie
- Katolickie Radio Via
- Caritas diecezjalne
- Rzeszowska kapituła katedralna
Biskupi
[edytuj | edytuj kod]- Biskup diecezjalny: bp Jan Wątroba (od 2013)
- Biskup senior: bp Kazimierz Górny (od 2013)
- Biskup senior: bp Edward Białogłowski (od 2022)
Główne świątynie
[edytuj | edytuj kod]Katedra:
Kolegiaty:
- Bożego Ciała w Bieczu
- Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaśle
- Wszystkich Świętych w Kolbuszowej
- Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i Bożego Ciała w Strzyżowie
Bazyliki:
- Wniebowzięcia NMP, oo. bernardyni, Rzeszów
- Narodzenia NMP, Gorlice
- Matki Bożej Saletyńskiej, xx. saletyni, Dębowiec
Patroni
[edytuj | edytuj kod]- Święty Józef Sebastian Pelczar, biskup
- Błogosławiona Karolina Kózkówna, dziewica.
Błogosławieni i kandydaci na ołtarze
[edytuj | edytuj kod]- Błogosławiony Jan Balicki, prezbiter
- Błogosławiony Władysław Findysz, prezbiter
- Błogosławiony Józef Kowalski, prezbiter
- Błogosławiony Roman Sitko, protonotariusz apostolski
- Błogosławiony Stanisław Kostka Starowieyski, męczennik,
- Błogosławiona Natalia Tułasiewicz, nauczycielka
- Sługa Boży Czesław Broda, prezbiter
- Sługa Boży Kazimierz Dembowski, jezuita
- Sługa Boży Stanisław Kołodziej, prezbiter
- Czcigodny Sługa Boży Alojzy Kosiba, franciszkanin
- Sługa Boża Hiacynta Lula, zakonnica
- Sługa Boży Bronisław Wielgorz, kleryk jezuita
- Sługa Boży Kazimierz Wojciechowski, salezjanin
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Biskupi rzeszowscy
- Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce
- Nuncjatura Stolicy Apostolskiej w Polsce
- Metropolia przemyska
- „Zwiastowanie”. Pismo diecezji rzeszowskiej
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Konferencja Episkopatu Polski, Informator 2017, Biblos 2017, ISBN 978-83-7793-478-4.
- ↑ Koncepcja utworzenia Diecezji Rzeszowskiej przed 1925 rokiem [online], ks. Sławomir Zych. Z dziejów Kościoła Katolickiego na terenie obecnej Diecezji Rzeszowskiej .
- ↑ bp Edward Białogłowski
- ↑ Historia diecezji
- ↑ Kościół w dziejach Rzeszowa. Diecezja rzeszowska [online], Tygodnik Katolicki „Niedziela”. Niedziela rzeszowska 13/2005 [dostęp 2005-12-31] .
- ↑ ks. Stanisław Nabywaniec Piętnastolecie diecezji rzeszowskiej w kontekście roli diecezji w życiu Kościoła i narodu: refleksja historyczna [online], Resovia Sacra. Studia Teologiczno-Filozoficzne Diecezji Rzeszowskiej 14-15, 207-220. 2007-2008 .
- ↑ ks. Andrzej Motyka Diecezja Rzeszowska –25 lat istnienia i misji. Numer jubileuszowy z okazji 25-lecia Diecezji Rzeszowskiej [online], Resovia Sacra Studia Teologiczno-Filozoficzne Diecezji Rzeszowskiej Rok 24 (2017) .
- ↑ Bulla Jana Pawła II. 13 nowych diecezji i 8 prowincji kościelnych. 7 nowych biskupów. ks. abp Ignacy Tokarczuk metropolitą przemyskim. Na wyzwanie historii [online], Gazeta Codzienna „Nowiny”, 26.03.1992, Nr 61(13175) [dostęp 1992-03-26] .
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Ks. Witold Zdaniewicz, Ks. Sławomir H. Zaręba, Robert Stępisiewicz Wykaz parafii w Polsce 2006 (s. 553–572) Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC. Warszawa 2006 ISBN 83-85945-17-2.
- Motyka A., Redemptori hominis. Dziesięciolecie diecezji rzeszowskiej (1992-2002), Rzeszów 2002.
- Motyka A., Sanktuaria Diecezji Rzeszowskiej, Rzeszów 2001.
- Motyka A., Diecezja rzeszowska – 25 lat istnienia i misji, „Resovia Sacra”, 24(2017), s. 321-345.
- Matyskiewicz W., Kościoły Diecezji Rzeszowskiej 1992-2017, Rzeszów 2017.