Inżynieria chemiczna i procesowa – Wikipedia, wolna encyklopedia
Inżynieria chemiczna i procesowa – dyscyplina naukowa, należąca do dziedziny nauk technicznych, która zajmuje się – wraz z technologią chemiczną – projektowaniem i prowadzeniem operacji i procesów jednostkowych, będących elementami procesów produkcyjnych w przemyśle chemicznym[a]. Formułuje ilościowe opisy takich procesów, jak przepływ płynów, przenoszenie masy przez granice faz, przenoszenie energii (np. działanie wymienników ciepła). O inżynierii chemicznej mówi się wówczas, gdy istotnymi elementami procesu produkcyjnego są reakcje chemiczne.
W zakres inżynierii chemicznej wchodzi m.in. projektowanie aparatów, urządzeń (np. reaktorów chemicznych, mieszalników lub urządzeń służących do rozdzielania mieszanin związków chemicznych) oraz całych złożonych systemów produkcyjnych (instalacji). Projekty są opracowywane w oparciu o wiedzę z zakresu chemii, fizyki, technologii chemicznej, materiałoznawstwa oraz innych nauk podstawowych i stosowanych[1][2].
Miejsce inżynierii chemicznej i procesowej w systemie nauki w Polsce
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Turbulente_Stroemung.png/150px-Turbulente_Stroemung.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Heat_diffusion.png/150px-Heat_diffusion.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/COOLING_TOWERS_AND_SETTLING_TANKS_FOR_REMOVAL_OF_EFFLUENTS_FROM_THE_WATER_USED_BY_THIS_GENERAL_TIRE_CHEMICAL_PLANT..._-_NARA_-_545844.tif/lossy-page1-150px-COOLING_TOWERS_AND_SETTLING_TANKS_FOR_REMOVAL_OF_EFFLUENTS_FROM_THE_WATER_USED_BY_THIS_GENERAL_TIRE_CHEMICAL_PLANT..._-_NARA_-_545844.tif.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/The_now_defunct_Hickson_and_Welsh_Chemical_Plant_-_geograph.org.uk_-_790515.jpg/150px-The_now_defunct_Hickson_and_Welsh_Chemical_Plant_-_geograph.org.uk_-_790515.jpg)
W Polsce dyscyplina „inżynieria chemiczna” jest zamieszczona na liście dyscyplin nauk technicznych, sporządzonej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów[3] i zamieszczonej w rozporządzeniu ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSzW)[4]. Na liście wymieniono kilkanaście dyscyplin – poza inżynierią chemiczną m.in. biotechnologię, technologię chemiczną, inżynierię materiałową, inżynierię produkcji.
W wykazie kierunków kształcenia na wyższych uczelniach w Polsce, dla których MNiSzW określa standardy kształcenia, znajduje się kierunek „Inżynieria chemiczna i procesowa”, obok takich pokrewnych kierunków, jak technologia chemiczna, inżynieria materiałowa, inżynieria biomedyczna, inżynieria środowiska, ochrona środowiska, towaroznawstwo, kosmetologia, technologia drewna, papiernictwo i poligrafia[5].
Kierunek kształcenia „Inżynieria chemiczna i procesowa” jest prowadzony na Wydziałach[6]:
- Inżynierii Chemicznej i Procesowej Politechniki Warszawskiej,
- Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Politechniki Łódzkiej,
- Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej,
- Technologii i Inżynierii Chemicznej Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie,
- Chemicznych Politechniki Śląskiej, Wrocławskiej i Rzeszowskiej,
- Nauki o Żywności Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
- Technologii Chemicznej Politechnika Poznańska
- Inżynierii Produkcji Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
Specjalności inżynierii chemicznej i procesowej
[edytuj | edytuj kod]Kształcenie na uczelniach wyższych jest prowadzone w zakresie specjalności, związanych z kompetencjami i naukowymi zainteresowaniami pracowników poszczególnych instytutów, np.[7][8][9]:
- inżynieria procesów membranowych,
- inżynieria naftowa i gazownicza,
- inżynieria bioprocesowa,
- inżynieria procesów biotechnologicznych,
- inżynieria odnawialnych źródeł energii,
- inżynieria procesów ekoenergetyki,
- inżynieria procesów w technologiach przetwórczych,
- inżynieria przetwórstwa żywności,
- Informatyka procesowa,
- procesy i urządzenia w ochronie środowiska,
- zarządzanie i eksploatacja w systemach produkcyjnych.
Prace naukowe i badawczo-rozwojowe
[edytuj | edytuj kod]Prace badawcze są prowadzone w instytutach inżynierii chemicznej, działających na wyższych uczelniach technicznych oraz w specjalistycznych instytutach, np. w Instytucie Inżynierii Chemicznej PAN, utworzonym w 1958 roku przez Tadeusza Hoblera (początkowo jako Zakład Inżynierii Chemicznej i Konstrukcji Aparatury) [10]. Wymienione poniżej tytuły artykułów naukowych, które ukazały się w latach 2010–2011 na łamach miesięcznika Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa) orientacyjnie ilustrują zakres i charakter badań, prowadzonych w różnych obszarach dyscypliny "inżynieria chemiczna":
- A comparative study of thermodynamic electrolyte models applied to the Solvay soda system[11]
- Techniki pomiarowe rozkładu wielkości kropel w mieszanej cieczy[12]
- Wpływ granulacji biopreparatów na kinetykę suszenia fluidyzacyjnego bakterii fermentacji mlekowej[13],
- Biosorpcja barwników kationowych na trocinach bukowych. II. Wpływ parametrów procesowych na wydajność procesu[14]
- Analiza prędkości przepływu wtórnego formującego stożek osadu w kadzi wirowej[15]
- Rozkład wartości objętościowego współczynnika wnikania masy podczas napowietrzania cieczy z użyciem samozasysającego mieszadła tarczowego[16]
- Modelowanie matematyczne zintegrowanego procesu niskotemperaturowej kondensacji z adsorpcją[17]
Zagadnień inżynierii chemicznej i procesowej dotyczą również publikacje w wielu innych specjalistycznych czasopismach np. Chemical and Process Engineering[18], Chemical Engineering Research and Design[19], Inżynieria i aparatura chemiczna[20], Process Safety and Environmental Protection[21], Food and Bioproducts Processing[22], Education for Chemical Engineers[23], Loss Prevention Bulletin[24], Przemysł chemiczny[25], Ochrona przed korozją[26], Chemik[27].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Technologia chemiczna i inżynieria chemiczna bywają uznawane za jedną naukę, określaną np. jako Chemical engineering (ang.), Génie chimique (fr.),Ingegneria chimica (wł.) albo Ķīmijas tehnoloģija (łot.), Chemische technologie (niderl.), Химическая технология (ros.); zobacz Technologia chemiczna i inżynieria procesowa.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ inżynieria chemiczna i procesowa, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2011-09-06] .
- ↑ Leksykon Naukowo-Techniczny z suplementem, tom I (A-O); Hasło:inżynieria chemizna. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, WNT, 1989, s. 311. ISBN 83-204-0969-1.
- ↑ Uchwała Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dn. 24 października 2005 r. w sprawie określenia dziedzin nauki i dziedzin sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych. [w:] MP z 2005 r. nr 79, poz. 1120 ze zmianą w MP z 2008 r. nr 97, poz. 843 [on-line]. 2008. [dostęp 2011-08-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-03)].
- ↑ Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych. [w:] rozporządzenia [on-line]. bip.nauka.gov.pl, sierpień 2011. [dostęp 2016-07-09]. (pol.).
- ↑ Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki. [w:] Dz. U. z dnia 13 września 2007 r. [on-line]. [dostęp 2011-08-28].; wydane na podstawie art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.2)
- ↑ Kierunki techniczne; Inżynieria chemiczna i procesowa. www.wiw.pl. [dostęp 2011-09-04].
- ↑ Inżynieria chemiczna i procesowa. www.uczelnie.info.pl. [dostęp 2011-09-05]. (pol.).
- ↑ Inżynieria chemiczna i procesowa. [w:] Wirtualny informator maturzysty; Charakterystyka kierunków studiów [on-line]. [dostęp 2011-09-06].
- ↑ Inżynieria chemiczna i procesowa. [w:] Serwis: kierunkistudiów.pl > wyszukiwarka [on-line]. kierunkistudiow.pl. [dostęp 2011-09-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-16)]. (pol.).
- ↑ Instytut Inżynierii Chemicznej Polskiej Akademii Nauk. [w:] Strona główna [on-line]. www.iich.gliwice.pl. [dostęp 2011-09-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-25)]. (pol.).
- ↑ Zdzisław Jaworski, Małgorzata Czernuszewicz. A comparative study of thermodynamic electrolyte models applied to the Solvay soda system. „Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa)”. 32 (2), s. 135-154, 2011-6-30. ISSN 0208-6425. (ang.).
- ↑ S. Maass, J. Grünig, M. Kraume. Techniki pomiarowe rozkładu wielkości kropel w mieszanej cieczy. „Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa)”. 30 (4), s. 635–651, 2009. (ang.).
- ↑ A. Miecznikowski, A. Lenart. Wpływ granulacji biopreparatów na kinetykę suszenia fluidyzacyjnego bakterii fermentacji mlekowej. „Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa)”. 31 (2), s. 317–331, 2010. (pol.).
- ↑ A. Witek-Krowiak, M. Mitek, K. Pokomeda, R.G. Szafran i inni. Biosorpcja barwników kationowych na trocinach bukowych. II. Wpływ parametrów procesowych na wydajność procesu. „Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa)”. 31 (2), s. 421–432, 2010. (pol.).
- ↑ J. Diakun, M. Jakubowski. Analiza prędkości przepływu wtórnego formującego stożek osadu w kadzi wirowej. „Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa)”. 31 (3), s. 477–488, 2010. (pol.).
- ↑ T. Kurasiński, Cz. Kuncewicz, J. Stelmach. Rozkład wartości objętościowego współczynnika wnikania masy podczas napowietrzania cieczy z użyciem samozasysającego mieszadła tarczowego. „Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa)”. 31 (3), s. 505–514, 2010. (pol.).
- ↑ A. Rotkegel. Modelowanie matematyczne zintegrowanego procesu niskotemperaturowej kondensacji z adsorpcją. „Chemical and Process Engineering (Inżynieria Chemiczna i Procesowa)”. 31 (3), s. 433–449, 2010. (pol.).
- ↑ Chemical and Process Engineering. versitaopen.com. [dostęp 2011-09-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-21)]. (ang.).
- ↑ Chemical Engineering Research and Design. www.elsevier.com. [dostęp 2011-09-06]. (ang.).
- ↑ Inżynieria i aparatura chemiczna. www.sitpchem.org.pl. [dostęp 2011-09-06]. (pol.).
- ↑ Process Safety and Environmental Protection. www.elsevier.com. [dostęp 2011-09-06]. (ang.).
- ↑ Food and Bioproducts Processing. www.elsevier.com. [dostęp 2011-09-06]. (ang.).
- ↑ Education for Chemical Engineers. www.icheme.org. [dostęp 2011-09-06]. (ang.).
- ↑ Loss Prevention Bulletin. www.icheme.org. [dostęp 2011-09-06]. (ang.).
- ↑ Przemysł Chemiczny. www.sigma-not.pl. [dostęp 2011-09-04]. (pol.).
- ↑ Ochrona przed korozją. SITPChem, SIGMA–NOT. [dostęp 2011-09-06]. (pol.).
- ↑ CHEMIK nauka-technika-rynek. SITPChem, SIGMA–NOT. [dostęp 2011-09-06]. (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- How to draw a process flow diagram
- Konya Wastewater Treatment Plant Flow Diagram 1/3
- Konya Wastewater Treatment Plant Flow Diagram 2/3
- Konya Wastewater Treatment Plant Flow Diagram 2/3
- CSB Safety Video: Explosion at BP Refinery ; This 6 minute video shows the devasting explosion at BP's Texas City Refinery in March, 2005
- Crude Oil Distillation Process Part 1
- Crude Oil Distillation Process Part 2