Karol Taube – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 21 sierpnia 1888 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 1940 |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne |
|
Jednostki | |
Główne wojny i bitwy | I wojna światowa, |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
Karol Michał Jerzy Taube herbu Taube (ur. 9 sierpnia?/21 sierpnia 1888 w Krasnogórce, zm. 1940 w Kijowie) – kapitan Marynarki Wojennej, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w Krasnogórce nad Bohem na Podolu. Był synem Karola Hipolita Taube, barona herbu własnego (1843–1917) i Anny Stanisławy Zbyszewskiej herbu Topór, (1863–1940). Jego rodzeństwem byli: Anna (1886–1907), Franciszek (1890–1964), Józef (1893–1971), Artur (1894–1979), Janina (1896–1980). Ukończył szkołę powszechną, następnie uczęszczał do szkoły handlowej w Jekatierinosławiu oraz w seminarium nauczycielskim w podwarszawskim Ursynowie. Od 1909 do 1911 studiował filozofię na Uniwersytecie we Fryburgu. Od 1911 do 1912 odbył służbę wojskową w Armii Imperium Rosyjskiego, następnie powołany do niej po wybuchu I wojny światowej w 1914 i służył na froncie w szeregach batalionów saperskich do kwietnia 1915. Od 1915 do 1916 ukończył Szkołę Chorążych Admiralicji w Oranienburgu i został mianowany do stopnia chorążego marynarki w rosyjskiej marynarce wojennej i został przydzielony do Flotylli Czarnomorskiej. W 1917 został awansowany do stopnia podporucznika. Następnie trafił do Kijowa, gdzie działał w sekcji morskiej Polskiej Organizacji Wojskowej.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w grudniu 1918 przyjechał do Warszawy i został przyjęty do Wojska Polskiego. Został przydzielony do sekcji marynarki wojennej Ministerstwa Spraw Wojskowych, a następnie do 1 batalionu morskiego Flotylli Pińskiej, od kwietnia 1919 do Flotylli Wiślanej w Modlinie[1]. W jej szeregach uczestniczył w walkach frontowych w wojnie polsko-bolszewickiej[2] na stanowisku dowódcy łodzi motorowych; brał udział w bitwach Koszarówką, Czarnobylem, Kijowem, Połockiem. Za swoje czyny w 1920 otrzymał Order Virtuti Militari[3][4]. Po wojnie ponownie był oficerem we Flotylli Pińskiej. Został awansowany do stopnia kapitana porucznika w korpusie rzeczno-brzegowym ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[5][6]. W 1922 odkomenderowany do Departamentu Morskiego Ministerstwa Spraw Wojskowych. W 1923 był dowódcą uzbrojonego statku sztabowego Flotylli Pińskiej[7]. W 1924 był w kadrze Szkoły Marynarzy Specjalistów[8]. W 1928 został przeniesiony w stan spoczynku. W tym roku zamieszkiwał w Modlinie[9]. W 1930 został awansowany na stopień kapitana marynarki w stanie spoczynku. W 1934 jako oficer w stanie spoczynku pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III[10]. Został zatrudniony w Wojskowym Biurze Historycznym w Warszawie. Publikował prace z zakresu marynarki wojennej i historii wojskowości oraz wspomnienia.
Po wybuchu II wojny światowej w czasie kampanii wrześniowej został powołany do Kierownictwa Marynarki Wojennej. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939. Został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD rejonu kostopolskiego. Miał być przetrzymywany w obozie w Starobielsku[11]. Był więziony w Równem. Stamtąd 26 marca 1940 został przewieziony do więzienia przy ulicy Karolenkiwskiej 17 w Kijowie. Tam został zamordowany przez NKWD prawdopodobnie na wiosnę 1940. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 41/3-225 oznaczony numerem 2904)[12]. Ofiary tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.
Jego żoną była od 1923 Janina Antonina Świderska herbu Jastrzębiec (1902–1988), z którą miał dzieci: Annę (ur. 1925) i Jerzego (1928–2001). Jego krewnymi byli Karol Szymanowski, Jarosław Iwaszkiewicz oraz Henryk Jacek Schoen (dyrektor Teatru Bagatela)[13].
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- Zarys historii wojennej flotyll rzecznych (1931, współautor: Olgierd Żukowski)
- Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920. Pułk Morski. (1933, współautor: Romuald Dziewałtowski-Gintowt)
- Frontem do morza (1934, współautor: Michał Socha)[14]
- Jak mat Musiał swym ziomkom o morzu prawił (1934)[15]
- Figle diablika błot pińskich: ze wspomnień marynarza (1937)[16]
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 3263 (1921)[17][18]
- Krzyż Walecznych
- Medal Niepodległości (1932)[19]
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Romuald Dziewałtowski-Gintowt, Karol Taube: Pułk Morski. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1933, s. 14, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
- ↑ Zapomniana flotylla. polska-zbrojna.pl, 3 lipca 2013. [dostęp 2014-12-11].
- ↑ Bohaterowie Płocka roku 1920. plock24.pl. [dostęp 2014-12-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (15 grudnia 2014)].
- ↑ Marynarze w walce o niepodległość Polski (1918-1920). sjp.pwn.pl. [dostęp 2014-12-11].
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1445.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1313.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1441.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1400.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 908.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 1067.
- ↑ Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 353. ISBN 83-7001-294-9.
- ↑ Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. s. 98. [dostęp 2014-10-27].
- ↑ Schoen Henryk Jacek mgr inż.. whoiswho-verlag.ch. [dostęp 2014-12-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (4 marca 2016)].
- ↑ Frontem do morza [online], polona.pl [dostęp 2020-01-13] .
- ↑ Karol Taube , Jak mat Musiał swym ziomkom o morzu prawił [online], polona.pl [dostęp 2020-01-13] .
- ↑ Karol Taube , Figle diablika błot pińskich : ze wspomnień marynarza [online], polona.pl [dostęp 2020-01-13] .
- ↑ Lista marynarzy odznaczonych orderem wojennym Virtuti Militari klasy V za rok 1920. smw.ocalicodzapomnienia.eu. [dostęp 2014-12-11].
- ↑ Dekret Wodza Naczelnego L. 3306 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 10)
- ↑ M.P. z 1932 r. nr 12, poz. 16.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1934.
- K. Banaszek, W. K. Roman, Z. Sawicki, Kawalerowie orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich, Warszawa 2000, s. 299.
- Karol Taube. ogrodywspomnien.pl. [dostęp 2014-12-07].
- Karol Taube – biogram w bazie Sejm Wielki. sejm-wielki.pl. [dostęp 2014-12-11].
- Karol Taube – publikacje w bazie Google Books. google.pl. [dostęp 2014-12-11].
- Karol Taube – publikacje w bazie World Cat. worldcat.org. [dostęp 2014-12-11].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Dzieła Karola Taube w bibliotece Polona