Katarzyna Gärtner – Wikipedia, wolna encyklopedia
Data i miejsce urodzenia | 22 lutego 1942 |
---|---|
Instrumenty | |
Gatunki | |
Zawód | kompozytor, pianistka, aranżer |
Aktywność | od 1958 |
Powiązania | |
Współpracownicy | |
Ernest Bryll, Anna German, Agnieszka Osiecka, Maryla Rodowicz, Andrzej Kurylewicz, Jerzy Matuszkiewicz, Zbigniew Namysłowski, Andrzej Trzaskowski, Czerwono-Czarni, Edward Hulewicz, Urszula Sipińska | |
Zespoły | |
New York Quartet Old Time Band Klipsy | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
Katarzyna Gärtner, Katarzyna Gaertner (ur. 22 lutego 1942 w Myślenicach) – polska kompozytorka, producentka muzyczna, pianistka i aranżerka. Autorka przebojów, takich jak „Tańczące Eurydyki”, „Małgośka”, „Wielka woda” czy „Bądź gotowy dziś do drogi”.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Absolwentka Średniej Szkoły Muzycznej w Krakowie w klasie fortepianu. Jeszcze w czasie edukacji w szkole muzycznej zainteresowała się jazzem. Pracę artystyczną rozpoczęła w 1958, grając do 1960 w amatorskich zespołach muzyki jazzowej – New York Quartet oraz Old Time Band. W 1958 wzięła też udział w krakowskich Zaduszkach Jazzowych, a rok później w obozie muzycznym Jazz Camping na Kalatówkach i koncertach Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Jazzowej Jazz Jamboree w Warszawie. Współpracowała z muzykami – Andrzejem Kurylewiczem, Jerzym Matuszkiewiczem, Zbigniewem Namysłowskim i Andrzejem Trzaskowskim.
W 1960 została akompaniatorką, kompozytorem i kierownikiem muzycznym Estrady Rzeszowskiej. Rok później została członkinią zespołu Klipsy, akompaniującego Mieczysławowi Foggowi. Wówczas poznała Helenę Majdaniec, dla której napisała piosenkę „Tańczące Eurydyki”, później wykonywaną przez Annę German[1]. W 1962 zaczęła komponować piosenki zawodowo, napisała m.in. przebój Maryli Rodowicz „Małgośka”[1].
W 1968 zaczęła tworzyć dla potrzeb filmu i teatru. Jest autorką muzyki do prekursorskiej mszy beatowej Pan przyjacielem moim (1968)[1], jednego z pierwszych polskich musicali Na szkle malowane (1970), do oratorium Zagrajcie nam dzisiaj, wszystkie srebrne dzwony (1975) – oba do tekstów Ernesta Brylla, oraz do musicalu dla dzieci Rumcajs (1974). W wersji scenicznej musicalu Pozłacany warkocz (1980) wystąpił m.in. zespół Dżem z Ryszardem Riedlem.
W okresie stanu wojennego w PRL w 1982 była członkiem Prezydium Tymczasowej Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego[2] i w składzie Rady Krajowej PRON w 1983[3].
W 1997 otrzymała Grand Prix im. Karola Musiała na 34. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu[1]. Wygraną przeznaczyła na produkcję płyty i przedstawienia Pomsta czyli Zemsta po śląsku[1]. W 1999 zagrała w dwóch odcinkach serialu Polsatu Policjanci. W 2014 skomponowała mszę kanonizacyjną „Missa Santo E Gia Santo” z okazji kanonizacji Jana Pawła II[4] (i Jana XXIII).
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Jej ostatnim mężem był aktor i reżyser Kazimierz Mazur (1948–2022). Mieszkała z nim w posiadłości w miejscowości Komaszyce, w powiecie koneckim. 28 stycznia 2012 w domu wybuchł pożar, który strawił budynek, mieszczące się w nim studio nagrań, jak również wszystkie nagrania, nuty i instrumenty[5].
W 2012 i w październiku 2015 doznała udaru mózgu[6].
Odniesienia w popkulturze
[edytuj | edytuj kod]Została sportretowana w serialach Anna German (Anna Szymańczyk)[7] i Osiecka (Olga Szomańska)[8].
Piosenki
[edytuj | edytuj kod]- A gdzie jest siódme morze, słowa Jerzy Kleyny, wyk. Maryla Rodowicz (1973)
- A kiedy wszystko zgaśnie, słowa Joanna Kulmowa, wyk. Teresa Tutinas, Anna German
- Bądź gotowy dziś do drogi, słowa Marek Dutkiewicz, wyk. Halina Frąckowiak
- Bądź zdrowa dziewczyno, słowa Ernest Bryll, wyk. Andrzej Rybiński
- Chcę być kochaną, słowa Krzysztof Dzikowski, wyk. Anna German
- Co jej mogłeś dać, słowa Marek Dutkiewicz, wyk. Jacek Lech[9][10], i Jana Kratochvílová[11] (tytuł cz. Stary Senk)
- Czekałem na ciebie, słowa Ernest Bryll, wy k. Andrzej Rybiński, Partita
- Diabeł i raj, słowa Agnieszka Osiecka, wyk. Maryla Rodowicz
- Tańczące Eurydyki, słowa Ewa Rzemieniecka, Aleksander Wojciechowski, wyk. Anna German (1964); Helena Majdaniec (1962)
- Gdzie są te łąki, słowa Ernest Bryll, wyk. Maryla Rodowicz
- Góry, chmury i doliny, słowa Ernest Bryll, wyk. Jerzy Grunwald
- Hej, baby, baby, słowa Ernest Bryll, wyk. Edward Hulewicz
- Hej, dzień się budzi, słowa Jerzy Kleyny, wyk. Jolanta Borusiewicz (1969), Alibabki, Basia Trzetrzelewska
- Hej, Hanno, słowa Agnieszka Osiecka, wyk. Tadeusz Woźniak
- Kolibajka, słowa Ernest Bryll, wyk. Maryla Rodowicz
- Kołysanka matki, słowa Ernest Bryll, wyk. Dwa Plus Jeden, Andrzej i Eliza
- Komu weselne dzieci, słowa Agnieszka Osiecka, wyk. Urszula Sipińska, Maryla Rodowicz
- Lipowa łyżka, słowa Ernest Bryll, wyk. Czesław Niemen
- Małgośka, słowa Agnieszka Osiecka, wyk. Maryla Rodowicz (1973)
- Na opolskim rynku, słowa Małgorzata Goraj, wyk. Janusz Laskowski, Hetman (2010)
- Na sianie, słowa Ernest Bryll, wyk. Halina Frąckowiak
- Nie płacz szkoda oczu, słowa Krzysztof Dzikowski, wyk. Anna German
- Nie zmogła go kula, słowa Ernest Bryll, wyk. Andrzej Rybiński, Jerzy Grunwald, Partita; Dwa Plus Jeden
- Niech cię wiedzie dobry wiatr słowa Marek Dutkiewicz, wyk. Jacek Lech
- Odmieniec, słowa i wyk. Kazimierz Grześkowiak
- Panno pszeniczna, słowa Marek Dutkiewicz, wyk. Halina Frąckowiak
- Polka Idolka, słowa Jerzy Kleyny, wyk. Urszula oraz Anne Veski (na festiwalu w Sopocie) (1984)
- Powołanie (Gdy piosenka szła do wojska), słowa Jerzy Kleyny, wyk. Maryla Rodowicz
- Pozłacany warkocz, śpiewogra, wyk. m.in. kabaret Rak, Andrzej Zaucha, Dżem
- Pożegnanie Harnasia, słowa Ernest Bryll, wyk. Czesław Niemen
- Spotkamy się któregoś dnia, słowa Grzegorz Walczak, wyk. Partita
- Stanęliśmy nad jeziorem, słowa Roman Sadowski, wyk. Anna German
- Taka sobie miłość, słowa Kazimierz Winkler (1963)
- Urodzajny rok, słowa Agnieszka Osiecka, wyk. Maryla Rodowicz
- Wielka woda, słowa Agnieszka Osiecka, wyk. Maryla Rodowicz
- Wołaniem wołam cię, słowa Ernest Bryll, wyk. Urszula Sipińska
- Z tobą w górach, słowa Jerzy Kleyny, wyk. Maryla Rodowicz
- Zakwitnę różą, słowa Jerzy Miller, wyk. Anna German (1965)
Nagrody, wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]- 1956 – I nagroda za piosenkę o Wyścigu Pokoju
- 1962 – I nagroda na Festiwalu Młodych Talentów w Szczecinie
- 1963 – wyróżnienie na KFPP w Opolu za piosenkę Taka sobie miłość
- 1964 – II nagroda na KFPP w Opolu za Tańczące Eurydyki
- 1964 – I nagroda na MFP w Sopocie za Tańczące Eurydyki
- 1965 – I nagroda na KFPP w Opolu za Zakwitnę różą
- 1965 – I nagroda na festiwalu w Ostendzie (Belgia) za Zakwitnę różą
- 1968 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki na KFPP w Opolu za piosenkę Odmieniec;
- 1969 – wyróżnienie na KFPP w Opolu za Hej, dzień się budzi
- 1971 – Nagroda Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej na KFPP w Opolu za utwór Z tobą w górach
- 1971 – nagroda redakcji „Synkopy” na KFPP w Opolu za piosenkę Nie zmogła go kula
- 1972 – nagroda na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu za Powołanie
- 1972 – nagroda PAX „za oryginalne koncepcje kompozytorskie”
- 1973 – nagrody na MFP w Sopocie za piosenki Małgośka, Diabeł i raj, A gdzie jest siódme morze
- 1974 – III nagroda na MFP w Sopocie za Kołysankę matki
- 1974 – nagroda na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu za Kołysankę matki
- 1975 – nagroda na festiwalu w Las Palmas (Hiszpania) za Wołaniem wołam cię
- 1975 – nagrody I i II stopnia Ministra Kultury i Sztuki za twórczość artystyczną
- 1975 – nagroda Ministerstwa Obrony Narodowej za oratorium Zagrajcie nam dzisiaj, wszystkie srebrne dzwony
- 1980 – Grand Prix na KFPP w Opolu za muzykę do widowiska Pozłacany warkocz
- 1982 – Srebrny Pierścień na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu
- 1984 – Srebrny Pierścień na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu
- 1985 – Srebrny Pierścień na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu
- 1985 – Złoty Pierścień na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu
- 1987 – Srebrny Pierścień na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu
- 1987 – Złoty Pierścień na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- 2005 – Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[12]
- 1979 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1979)[13]
- 1974 – Złoty Krzyż Zasługi[14]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e Sylwia Gawłowska: Festiwalowe podium. Krajowy Festiwal Polskiej Piosenki w Opolu 1963–2017 we wspomnieniach artystów. 2018, s. 126–128. ISBN 978-83-938344-7-1.
- ↑ Dziennik Polski, r. XXXVIII, nr 223 (11807), Kraków 20 grudnia 1982 roku, s. 2.
- ↑ Trybuna Robotnicza, nr 109 (12961), 10 maja 1983 roku, s. 6.
- ↑ Agnieszka Lipska , Msza Papieska na Rynku. Tłumy mieszkańców [ZDJĘCIA] [online], Rzeszów News, 27 kwietnia 2014 [dostęp 2022-04-29] (pol.).
- ↑ Pożar w domu znanej kompozytorki w Świętokrzyskiem. echodnia.eu, 29 stycznia 2012. [dostęp 2012-12-16].
- ↑ Katarzyna Gärtner po udarze potrzebuje pomocy [online], fakt.pl [dostęp 2024-04-23] (pol.).
- ↑ Anna German w bazie filmpolski.pl
- ↑ Osiecka w bazie filmpolski.pl
- ↑ Jacek Lech – Co jej mogłeś dać
- ↑ Jacek Lech Co jej mogłeś dać piosenka z filmu Strach
- ↑ Jana Kratochvílová – Starý šenk
- ↑ Minister wręczył medale „Gloria Artis”. kielce.uw.gov.pl, 21 września 2005. [dostęp 2012-12-16].
- ↑ Spotkanie twórców i artystów polskiej estrady. „Nowiny”. 146, s. 2, 2 lipca 1979.
- ↑ Odznaczenia dla wybitnych twórców i działaczy kultury. „Dziennik Polski”. Nr 175 (9456), s. 2, 26 lipca 1974.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Encyklopedia muzyczna PWM, t. 3 efg, Kraków 1987, s. 238.
- Skaradziński Jan, Rysiek, Poznań 1999, s. 48.
- Wolański Ryszard, Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza MOREX, ISBN 83-86848-05-7, tu hasło Gaertner Katarzyna, s. 55, 56.