Michał Falzmann – Wikipedia, wolna encyklopedia
Data i miejsce urodzenia | 28 października 1953 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 18 lipca 1991 |
Zawód, zajęcie | urzędnik państwowy |
Odznaczenia | |
![]() |
Michał Tadeusz Falzmann (ur. 28 października 1953 w Jeleniej Górze, zm. 18 lipca 1991 w Warszawie) – polski urzędnik państwowy, inspektor Najwyższej Izby Kontroli, który wykrył wielkie nieprawidłowości w Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego[1] i doprowadził do ich ujawnienia[2], czego wynikiem była afera FOZZ.
Działalność zawodowa
[edytuj | edytuj kod]Pracował w przedsiębiorstwie Agrotechnika[3], z którego zwolnił się, nie przyjmując należnego mu wynagrodzenia. Później był dyrektorem Polonu, zakładu produkującego urządzenia do pomiaru radioaktywności[potrzebny przypis].
Pierwszy kontroler FOZZ
[edytuj | edytuj kod]Będąc kontrolerem Izby Skarbowej w Warszawie wykrył olbrzymie nadużycia w FOZZ. Gdy opisał odkrycie w prasie, wszedł w skład zespołu kontrolerów NIK[4]. 16 lipca 1991 skierował do dyrektora Oddziału Okręgowego NBP w Warszawie wniosek o udostępnienie informacji objętych tajemnicą bankową, o obrotach i stanach środków pieniężnych (gotówkowych i bezgotówkowych) FOZZ[2].
Tego samego dnia Anatol Lawina, Dyrektor Zespołu Analiz Systemowych NIK, przedstawił mu polecenie służbowe Prezesa NIK, prof. Waleriana Pańki, o odsunięciu go od wszelkich czynności kontrolnych prowadzonych przez zespół, w którym Falzmann dotychczas pracował[5][6]. Dwa dni później, 18 lipca 1991, Falzmann zmarł na zawał serca[7], mając 37 lat[8].
W kilka miesięcy po jego śmierci – w przeddzień zapowiedzianego ogłoszenia w Sejmie raportu na temat FOZZ[9] – w wypadku samochodowym pod Piotrkowem Trybunalskim zginął najwyższy przełożony M. Falzmana – Prezes NIK Walerian Pańko oraz Dyrektor Biura Informacyjnego Kancelarii Sejmu RP Janusz Zaporowski[10]. Siedząca z przodu żona prof. Pańki oraz kierowca z BOR służbowej Lancii Thema nie odnieśli większych obrażeń[10]. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 113-5-15)[11].
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]Michałowi Falzmannowi poświęcony jest film dokumentalny Jerzego Zalewskiego, Oszołom[12], wyemitowany 6 marca 1995 w TVP1.
Postanowieniem z dnia 11 lutego 2009, „za wybitne osiągnięcia w podejmowaniu działań z zakresu kontroli państwowej, za umacnianie praworządności”, został przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego odznaczony pośmiertnie Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[13]. Jego imieniem nazwano ulicę na wrocławskim osiedlu Poświętne[14].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Był mężem tłumaczki[15] i publicystki[16] Izabeli Brodackiej-Falzmann[17] i ojcem pięciorga dzieci: Joanny, Zuzanny, Patryka, Anny i Marii[18].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Oskar Górzyński , Michał Falzmann, badał aferę FOZZ do śmierci [online], rp.pl, 18 lipca 2011 [dostęp 2018-09-09] .
- ↑ a b Wojciech Cieśla , Na kłopoty – FOZZ [online], Wyborcza.pl, 16 maja 2003 [dostęp 2018-09-09] .
- ↑ Kartka z kalendarza: dziś mija 60. rocznica urodzin Michała Falzmanna, „Niezależna Gazeta Obywatelska” [dostęp 2018-09-09] (pol.).
- ↑ Agnieszka Keller , FOZZ: matka wszystkich afer [online], Onet.pl, 3 listopada 2014 [dostęp 2018-09-09] [zarchiwizowane z adresu 2015-03-18] .
- ↑ FOZZ – matka wszystkich afer [online], Onet.pl, 6 września 2018 [dostęp 2018-09-09] .
- ↑ Afery głośniejsze od wyborów, „niedziela.pl” [dostęp 2018-09-09] (pol.).
- ↑ Pamiętnik nieżyjącego inspektora odnaleziony. Rozwikła zagadkę afery FOZZ? [online], Gazeta [dostęp 2018-09-09] (pol.).
- ↑ Leszek Szymowski , Odnalezione zapiski wyjaśnią aferę FOZZ? [online], TVP Info, 7 czerwca 2009 [dostęp 2018-09-09] [zarchiwizowane z adresu 2018-09-09] .
- ↑ Roman Wyborski , Dlaczego musiał zginąć Walerian Pańko? [online], rp.pl, 9 października 2016 [dostęp 2018-09-09] [zarchiwizowane z adresu 2018-09-09] .
- ↑ a b Kulisy śmierci prezesa NIK [online] [dostęp 2018-09-09] (pol.).
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: IZASŁAWA ZNOWSKA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-11-02] .
- ↑ Oszołom w bazie filmpolski.pl
- ↑ M.P. z 2009 r. nr 32, poz. 449
- ↑ Zumi – Wrocław, ul. Michała Tadeusza Falzmanna [dostęp 2011-08-07].
- ↑ Izabela Brodacka-Falzmann , Lekcja Rose Hu, „Warszawska Gazeta”, 4 września 2018 [dostęp 2018-09-09] [zarchiwizowane z adresu 2018-09-09] .
- ↑ Izabela Brodacka-Falzmann , Lista felietonów, „Warszawska Gazeta” [dostęp 2018-09-09] [zarchiwizowane z adresu 2018-09-09] .
- ↑ Listy do „Rzeczpospolitej” – „Badał aferę FOZZ do śmierci” [online] [dostęp 2018-09-06] (pol.).
- ↑ Polityczne wdowy [online], Wirtualna Polska, 1 grudnia 2008 [dostęp 2017-03-23] (pol.).