Nawa – Wikipedia, wolna encyklopedia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Nave.png/220px-Nave.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Seitenschiff.svg/220px-Seitenschiff.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/Nawa_g%C5%82%C3%B3wna_w_l%C4%85deckim_kosciele.jpg/220px-Nawa_g%C5%82%C3%B3wna_w_l%C4%85deckim_kosciele.jpg)
Nawa – część kościoła położona między prezbiterium a kruchtą, przeznaczona dla wiernych.
Oprócz świątyń jednonawowych występują dwu-, trzy-, pięcio- oraz siedmionawowe. Nawy są zazwyczaj rozdzielone rzędem podpór – słupów, filarów lub kolumn. Średniowieczne kościoły bazylikowe były trój- lub pięcionawowe, o nawie głównej dwa razy szerszej i dwa razy wyższej od naw bocznych (trójnawowe – katedra w Chartres, katedra w Reims; pięcionawowe – kościół St. Sernin w Tuluzie, katedra w Paryżu). Późnogotyckie kościoły dwunawowe mogły mieć symetryczne nawy równej szerokości (kościół NMP w Wiślicy) i prezbiterium umieszczone na osi filarów międzynawowych lub niesymetryczne nawy różnej szerokości (układ spotykany w budownictwie zakonów żebraczych – dominikanów i franciszkanów).
- Nawa boczna (północna) kościoła Imienia Maryi w Bączalu Dolnym
- Nawa boczna kolegiaty Wniebowzięcia NMP w Kłodzku
- Nawa boczna w bazylice św. Jakuba i św. Agnieszki w Nysie
- Nawa i widoczne w tle organy w kościele w szwajcarskim Glarus
W okresie nowożytnym, szczególnie w baroku, można obserwować zacieranie się podziałów na nawy – często trudno orzec, czy mamy do czynienia z nawami bocznymi, czy tylko z ciągiem kaplic przyległych do nawy głównej. W kościołach jednonawowych komplikacji i zróżnicowaniu uległ kształt naw – stosowano koło, elipsę, trójliść i pięcioliść, a także różnego rodzaju elipsy i owale z aneksami.
Bardziej ogólnie można mówić o nawach w każdym podłużnym budynku (np. w świątyni antycznej), jeśli jest on podzielony wzdłuż rzędami podpór (filarów lub kolumn).
W budownictwie przemysłowym pojęcie „nawa” używane jest dla określenia części hali oddzielonej rzędem słupów. Mamy zatem hale jedno- i wielonawowe.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 104. ISBN 83-85001-89-1.