Prościejów – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Ratusz | |||||
| |||||
Państwo | |||||
---|---|---|---|---|---|
Kraj | |||||
Data założenia | 1141 | ||||
Burmistrz | František Jura | ||||
Powierzchnia | 46,58 km² | ||||
Wysokość | 223 m n.p.m. | ||||
Populacja (2006) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
Kod pocztowy | 796 01 | ||||
Tablice rejestracyjne | M | ||||
Położenie na mapie kraju ołomunieckiego ![]() | |||||
Położenie na mapie Czech ![]() | |||||
![]() | |||||
Strona internetowa |
Prościejów (cz. ⓘProstějov, wym. [ˈproscɛjof]; niem. Proßnitz in Mähren) – miasto w Czechach, na Morawach, w kraju ołomunieckim.
Położone jest w zachodniej części historycznej krainy Haná, w obrębie zapadliska Obniżenie Górnomorawskie, na wschód od Wyżyny Drahańskiej i na południowy wschód od Wyżyny Zabrzeskiej. Leży ok. 225 m n.p.m. Przez miasto przepływają rzeki Hloučela i Romže.
Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 46,58 km², a liczba jego mieszkańców – 47 374 osób.
Demografia
[edytuj | edytuj kod]Rok | 1970 | 1980 | 1991 | 2001 | 2003 |
---|---|---|---|---|---|
Liczba ludności | 42 862 | 48 505 | 50 074 | 48 159 | 47 374 |
Źródło: Czeski Urząd Statystyczny
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1141 roku. W połowie XIII w. była już znaną wsią targową. W tym czasie sprowadzono osadników z Niemiec, którzy w rejonie dzisiejszego placu T.G. Masaryka założyli nową osadę. W 1390 miasto otrzymało od Panów z Kravař przywilej corocznego targu. W czasie wojen husyckich obie strony dokonały w mieście spustoszeń, a w 1431 strawił je pożar. Po 1490 roku przez ponad 100 lat miastem władali Pernsteinowie. W 1495 zaczęto budować kamienne mury miejskie z czterema bramami oraz basztami. W latach 1521–1538 wystawiono renesansowy ratusz. Pod koniec XVI w. miasto stało się własnością Liechtensteinów, co pociągnęło za sobą jego stagnację. Tutaj w 1527 roku, w drukarni Kašpara Aorga, wydrukowano pierwszą książkę na Morawach. W czasie wojny trzydziestoletniej doszło do spustoszenia miasta. W 1697 wybuchł pożar, którego ofiarą padł ratusz, kościół i szkoła. Później zaczęła się barokowa przebudowa miasta. Około połowy XVII w. nastąpił rozwój przemysłu spożywczego, tekstylnego i odzieżowego, głównie dzięki miejscowym Żydom. W latach 60. XIX w. kolej połączyła miasto z Brnem i Ołomuńcem. Na przełomie XIX i XX w. powstało wiele budowli w stylu historyzmu i secesji. W latach 20., a zwłaszcza 30. XX w. dominującym stylem stał się funkcjonalizm.
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]Do dziś zachowały się:
- zabytki świeckie:
- baszta z XV w. oraz fragmenty murów obronnych,
- renesansowy ratusz z XVI w., służący za muzeum,
- barokowa kolumna morowa z figurą NMP z 1714 r.,
- figura Panny Marie Karlovské,
- Špalíček – dawne getto żydowskie,
- pałac z neorenesansową dekoracją sgraffitową,
- secesyjny Národní dům,
- nowy ratusz z 1914 r. z wieżą o wysokości 66 m i zegarem,
- Masarykova škola,
- kościoły:
- kościół pw. Podwyższenia Krzyża św.,
- dawny klasztor augustianów,
- kościół husycki,
- kościół pw. św. Piotra i Pawła,
- kościół pw. św. Cyryla i Metodego.
Znane osoby związane z miastem
[edytuj | edytuj kod]W mieście urodzili się:
- Petra Cetkovská – tenisistka
- Milena Dvorská – aktorka
- Alois Fišárek – malarz
- Edmund Husserl – filozof
- Lukáš Krajíček – hokeista
- Oldřich Machač – hokeista
- Radek Meidl – hokeista
- Paulina Porizkova (właściwie Pavlina Pořízková) – modelka i aktorka,
- Matěj Rejsek – średniowieczny rzeźbiarz i budowniczy,
- Martin Richter – hokeista
- Otto Wichterle – chemik,
- Jiří Wolker – poeta,
Sport
[edytuj | edytuj kod]Galeria
[edytuj | edytuj kod]- Baszta miejska
- Poczta
- Zamek
- Obserwatorium astronomiczne
Miasta partnerskie
[edytuj | edytuj kod]Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Strona miasta. mestopv.cz. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-09)].