Rezerwat Ilmeński – Wikipedia, wolna encyklopedia
rezerwat przyrody | |
Państwo | |
---|---|
Obwód | |
Położenie | |
Siedziba | |
Data utworzenia | 14 maja 1920 roku |
Powierzchnia | 301 km² |
Powierzchnia otuliny | 9,6 km² |
Ochrona | kategoria IUCN – Ia (ścisły rezerwat przyrody) |
Położenie na mapie obwodu czelabińskiego ![]() | |
Położenie na mapie Rosji ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Rezerwat Ilmeński[1] (ros. Ильменский государственный заповедник) – ścisły rezerwat przyrody (zapowiednik) w obwodzie czelabińskim w Rosji. Znajduje się w rejonach: argajaszskim, briedinskim, kizilskim, miasskim i czebarkulskim. Jego obszar wynosi 301 km², a strefa ochronna 9,6 km². Rezerwat został utworzony dekretem Rady Komisarzy Ludowych RFSRR z dnia 14 maja 1920 roku. W 2004 roku został zakwalifikowany przez BirdLife International jako ostoja ptaków IBA. W 2008 roku Góry Ilmeńskie wraz z rezerwatem zostały wpisane na rosyjską listę informacyjną UNESCO – listę obiektów, które Rosja zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa UNESCO”[2]. Dyrekcja rezerwatu znajduje się w miejscowości Miass[3][4][5][6].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/%D0%A6%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%98%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%85%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%82._%D0%A1%D0%B5%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B0._%D0%A1%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B.jpg/220px-%D0%A6%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%98%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%85%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%82._%D0%A1%D0%B5%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B0._%D0%A1%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0b/Harvard_Museum_of_Natural_History._Ilmenite._Arendal%2C_Aust-Agder%2C_Norway_%28DerHexer%29_2012-07-20.jpg/220px-Harvard_Museum_of_Natural_History._Ilmenite._Arendal%2C_Aust-Agder%2C_Norway_%28DerHexer%29_2012-07-20.jpg)
Opis
[edytuj | edytuj kod]Rezerwat znajduje się na wschodnich zboczach Uralu Południowego. Obejmuje większą część Gór Ilmeńskich[1] o średnich wysokościach 400–450 m n.p.m. Najwyższym szczytem jest Ilmentau (754 m n.p.m.). Od zachodu rezerwat ogranicza rzeka Miass, od południa i wschodu – łańcuch dużych jezior pochodzenia tektonicznego. W samym rezerwacie znajduje się około 30 jezior[7][8][2].
Klimat jest kontynentalny. Najzimniejszym miesiącem w roku jest styczeń ze średnią miesięczną temperaturą -16 °C, najcieplejszym lipiec ze średnią miesięczną temperaturą +17 °C[9].
Minerały
[edytuj | edytuj kod]Góry Ilmeńskie zostały początkowo ogłoszone rezerwatem mineralogicznym (przekształconym w 1935 roku w zapowiednik), jednym z pierwszych rezerwatów utworzonych w Rosji. Główną cechą tego pasma górskiego jest jego unikalna budowa geologiczna. Tutaj, na stosunkowo niewielkim obszarze, odkryto ponad 250 minerałów – od pospolitych po najrzadsze. Są tu liczne unikalne żyły pegmatowe, które zawierają m.in.: topaz, hiacynt, akwamaryn, fenakit, granat, cyrkon, szafir, turmalin, amazonit. Po raz pierwszy na świecie odkryto tu takie skały z grupy sjenitowej, jak m.in. miaskit (od nazwy miejscowości Miass), firsyt (nazwany na cześć szczytu Firsowoj we wschodniej części Gór Ilmeńskich) i sandit (od nazwy przepływającej tu rzeki Sandy-Ełga), a także 18 minerałów, takich jak np. ilmenit, ilmenorutil, chiolit[10][11][7][8][2].
Flora
[edytuj | edytuj kod]85% powierzchni rezerwatu zajmują lasy. Sosna zwyczajna stanowi około 55% lasów, a brzoza brodawkowata 40%. Tereny bezleśne (łąki i stepy) stanowią 6% powierzchni rezerwatu, a bagna 1%. Flora rezerwatu liczy około 927 gatunków roślin naczyniowych, około 140 gatunków mchów, 483 gatunki glonów i 566 gatunków grzybów[8][12][13][2].
Fauna
[edytuj | edytuj kod]W rezerwacie żyje 19 gatunków ryb, 5 płazów, 5 gadów, 174 gatunki ptaków i 48 ssaków. Wśród ssaków są to m.in.: łoś euroazjatycki, zając bielak, polatucha syberyjska, gronostaj europejski, łasica syberyjska, kuna leśna, ryś euroazjatycki, wilk szary, niedźwiedź brunatny, jeleń wschodni, sarna syberyjska, bóbr europejski. Z ptaków występują tu m.in.: orzeł cesarski, bielik, łabędź krzykliwy, żuraw zwyczajny, rybołów, sokół wędrowny, cietrzew zwyczajny, głuszec zwyczajny. Gady i płazy to m.in.: gniewosz plamisty, żmija zygzakowata, jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, żaba trawna, żaba moczarowa i ropucha szara[8][14][15][16][17][2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej, 2019, s. 252. ISBN 978-83-254-1988-2.
- ↑ a b c d e UNESCO World Heritage Centre , UNESCO World Heritage Centre - Tentative Lists [online], UNESCO World Heritage Centre [dostęp 2022-01-07] (ang.).
- ↑ Ильменский им. В. И. Ленина | ООПТ России [online], oopt.aari.ru [dostęp 2022-01-07] .
- ↑ Ильменский заповедник [online], igz.ilmeny.ac.ru [dostęp 2022-01-07] .
- ↑ ООПТ России - Ильменский заповедник [online], oopt.info [dostęp 2022-01-07] .
- ↑ BirdLife Data Zone [online], datazone.birdlife.org [dostęp 2022-12-18] .
- ↑ a b Коротова О. | Ильменский государственный заповедник | Журнал «География» № 3/2010 [online], geo.1sept.ru [dostęp 2022-01-07] .
- ↑ a b c d Ильменский заповедник празднует вековой юбилей [online], Русское географическое общество, 14 maja 2020 [dostęp 2022-01-07] (ros.).
- ↑ Ильменский заповедник [online], www.ecotravel.ru [dostęp 2022-01-07] .
- ↑ История [online], igz.ilmeny.ac.ru [dostęp 2022-01-07] .
- ↑ Геология и минералогия [online], igz.ilmeny.ac.ru [dostęp 2022-01-07] .
- ↑ Ильменский минералогический заповедник: интересные факты, достопримечательности и фото [online], Life Journey, 10 maja 2017 [dostęp 2022-01-07] (ros.).
- ↑ Общие сведения [online], igz.ilmeny.ac.ru [dostęp 2022-01-07] .
- ↑ Растительность и животный мир [online], igz.ilmeny.ac.ru [dostęp 2022-01-07] .
- ↑ Ильменский государственный заповедник. Челябинская область [online], www.cheltravel.ru [dostęp 2022-01-07] .
- ↑ Ильменский заповедник [online], Отдых на природе. Места, статьи, события. [dostęp 2022-01-07] (ros.).
- ↑ Ильменский заповедник в России [online], reserves-park.ru [dostęp 2022-01-07] (ros.).